Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2014

ΤΟ ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΑΙΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

ΟΙ ΝΕΟΙ ΜΑΣ ΓΡΑΦΟΥΝ

 

     Από ένα νέο επιστήμονα λάβαμε με e-mail και δημοσιεύουμε το παρακάτω κείμενο, που απηχεί τις προσωπικές απόψεις και τον προβληματισμό του, καθώς και πολλών σημερινών νέων, για την πολιτική και κοινωνική θέση των Ελλήνων, σε σχέση με τα δικαιώματα και το πάντα επίκαιρο αίτημα της ουσιαστικής ελευθερίας. Ελευθερία και κοινωνία, ελευθερία και πολιτικός οπορτουνισμός (καιροσκοπισμός), ελευθερία και ελπίδα οι άξονες, γύρω από τους οποίους περιστρέφεται το κείμενό του. Εμείς προσθέτουμε πως, ανεξάρτητα από τις δικές μας πεποιθήσεις, πρέπει να ακούμε με προσοχή τις φωνές των νέων ανθρώπων… 

      


To επίκαιρο αίτημα της ελευθερίας
         
Ιωάννης Κανελλόπουλος
Πολιτικός και Νομικός Επιστήμων

Ελευθερία και Κοινωνία
      
     Ελευθερία. Μια λέξη, το εννοιολογικό περιεχόμενο της οποίας έχει διχάσει, διχάζει και θα συνεχίσει να διχάζει  ακαδημαϊκούς, πολιτικούς και πολίτες. Κάποιοι θεωρούν πως ελευθερία είναι η κοινωνική ελευθερία, αίτημα στενά συνδεδεμένο με τα δικαιώματα του προλετάριου, και επισημαίνουν ότι η πάλη των τάξεων λαμβάνει διαρκώς χώρα για την κατάκτηση αυτού του αγαθού. Άλλοι πάλι ρομαντικοί πιστεύουν πως η ελευθερία είναι εθνική και συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της εθνικής ευημερίας και την κατανόηση του αιτήματος της εθνεγερσίας, ενώ άλλοι πιο «πραγματιστές» και «υλιστές» προκρίνουν ως αίτημα ελευθερίας αυτό της ελευθερίας μετακίνησης.
     Η ελευθερία συνήθως θεωρείται ως κάτι «άυλο», χωρίς μορφή και σχήμα, αλλά κάθε άλλο παρά «άυλο» είναι. Σε γενικές γραμμές το αίτημα για ελευθερία παρουσιάζεται σε περιπτώσεις και περιστάσεις όπου μία ομάδα ανθρώπων ή ένα σύστημα εξουσίας έχει περιορίσει στο ελάχιστο την ελευθερία έκφρασης, μετακίνησης, κατοχής και διαχείρισης ιδιοκτησίας, κοινωνικής δραστηριοποίησης στο πλαίσιο μιας ιδιαίτερης κουλτούρας και τα λοιπά.
     Σήμερα, το αίτημα για ελευθερία είναι μεν επίκαιρο  όσο ποτέ στην περίπτωση της Ελλάδας και των Ελλήνων, αλλά, σε κοινωνικό επίπεδο, υπερκαλύπτεται από αυτό της πρόσκαιρης τακτοποίησης του ζητήματος της επιβίωσης, πάντοτε εις βάρος της κοινωνίας και κυρίως των βαριά φορολογούμενων πολιτών, που πληρώνουν ένα άχρηστο στην κυριολεξία κράτος για να τους προσφέρει, υποτίθεται, υπηρεσίες. Αντ’ αυτού, το κρατικό σύστημα, με το πρόσχημα της σπατάλης (από ποιον άραγε;) και του υψηλού κόστους εργασίας, εμφανίζεται πρόθυμο να ιδιωτικοποιήσει/εκποιήσει μέχρι και τους ίδιους τους πολίτες, για να διασωθεί το  ευρωπαϊκό πείραμα. Ποιος ξεχνά άλλωστε τις δηλώσεις της κ. Μπενάκη κατά την ορκωμοσία του «Πόντιου Πιλάτου» του πολιτεύματος κ. Παπούλια το 2005 ή την πρωτοφανούς πολιτικής αναλγησίας και μισελληνισμού εξομολόγηση της ευρωβουλευτού κ. Τζαβέλα στην Ευρωβουλή, ότι η ίδια προτιμά να καεί η Ελλάδα για να σωθεί η Ευρώπη!

Ελευθερία και Πολιτικός Οπορτουνισμός
   
     Σε πολιτικό-ιδεολογικό επίπεδο, το αίτημα της ελευθερίας δεν έχει εκφραστεί από κανέναν εν δυνάμει πρωθυπουργό και από κανένα κόμμα για ευνόητους λόγους. Κανείς δεν θέλει να δώσει την εξουσία στους πολίτες. Κανείς δεν θέλει να παραχωρήσει τη δυνατότητα ελευθερίας κινήσεων στο λαό. Κάποιοι εισηγούνται γελοιωδώς ότι η παραχώρηση της εξουσίας στο λαό είναι αδύνατη, γιατί ο λαός δεν ξέρει τι είναι καλό για αυτόν ή γιατί δεν είναι δυνατόν να συλλάβει τα υψηλά νοήματα της πολιτικής. Οι διάφοροι «Μεϊμαράκηδες» του πολιτικού κόσμου μας κόπτονται για την πορεία του Ευρωπαϊκού οράματος αλλά όχι για τον Ελληνικό λαό. Η αξία του ευρωπαϊκού οράματος είναι γι’ αυτούς ανεκτίμητη, ενώ η αξία του Ελληνικού λαού μηδενική.
     Αυτός ο ιδιότυπος και αναμφίβολα χοντρόπετσος οπορτουνισμός δεν είναι βέβαια απόρροια άγνοιας και κάποιου ακατανόητου μίσους. Ο αντιλαϊκός αυτός οπορτουνισμός εκπορεύεται από το ατομικιστικό αίσθημα της επιβίωσης της άρχουσας τάξης και του πολιτικού μας δυναμικού και είναι πλήρως κατανοητός. Γιατί η άρχουσα τάξη να απολέσει την προνομιακή θέση που κατέχει; Γιατί να απολέσει τον έλεγχο έκδοσης - υιοθέτησης νόμων και κανονισμών, που είναι τόσο προσοδοφόροι για τους ημέτερους (βλέπε φωτογραφικές διατάξεις) και συνάμα περιορίζουν τις πιθανότητες κοινωνικής κινητικότητας των απειλητικών μελών της κοινωνίας; Συνεπώς, ο στόχος της κάθε πολιτικής ελίτ είναι να παραμείνει με νύχια και με δόντια στην εξουσία ή έστω να διατηρήσει τις θέσεις σε κάποια δημόσια αξιώματα, για να ελέγχει το διαμοιρασμό της πίτας, δηλαδή των χρημάτων του χρήσιμου ηλίθιου φορολογούμενου πολίτη. Σε αυτήν την τιτάνια προσπάθειά της, η πολιτική ελίτ δεν έχει άλλη διέξοδο από το να χρησιμοποιήσει κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο, που θα κατασυκοφαντήσει, θα σπιλώσει, θα καταστρέψει, θα παρουσιάσει το ψέμα ως αλήθεια και την αλήθεια ως ψέμα. Θα φυλακίσει πολιτικούς αντιπάλους, όχι γιατί ενδιαφέρεται για την ανθρώπινη ζωή φυσικά, αλλά γιατί αυτοί αναπτύσσουν δυναμική και απειλούν να τους στερήσουν τις σταθερά αποδοτικές θέσεις που κατέχουν. Θα βασανίσει πολιτικούς της αντιπάλους, όχι γιατί αυτοί διαπράττουν ληστείες ή προβαίνουν σε καταστροφές περιουσιών, αλλά για να καταστήσει σαφές στους υπηκόους της ότι αυτή ελέγχει το μονοπώλιο της βίας και θα χρησιμοποιεί τη βία όποτε και όπως αυτή κρίνει πως είναι αναγκαίο και σκόπιμο.
     Ίσως το πιο αθέμιτο, από ηθικής πλευράς (αν δεχτούμε ότι στην πολιτική υπάρχει ηθική) μέσο είναι αυτό του «εκβιασμού από καλή πρόθεση». Ο όρος μπορεί να ξενίζει και να φαντάζει οξύμωρος ως προς τη σύνθεσή του, αλλά στην πραγματικότητα είναι μία εναλλακτική απόδοση του προτάγματος - διλήμματος των διπλών εθνικών εκλογών του Μαΐου-Ιουνίου 2012. Το γνωστό σε όλους «φόβος ή ελπίδα», που συλλήβδην ειπώθηκε από τα χείλη του νυν πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. Το δίλημμα «φόβος ή ελπίδα» είχε χρησιμοποιηθεί και κατά τη διάρκεια του χρυσού αιώνα από τον πολιτικό τυχοδιώκτη και ολετήρα της Αθηναϊκής δημοκρατίας Περικλή.  Στην πολιτική ζωή του σύγχρονου ελληνικού κράτους το δίλημμα «φόβος ή ελπίδα» ή αλλιώς γνωστό και ως «πηδάλιο του Περικλή» χρησιμοποιήθηκε από τον κακώς νοούμενο ως «εθνάρχη» Ελευθέριο Βενιζέλο. Ο φιλόδοξος εκ Κρήτης δικηγόρος κατανόησε τη χρηστική αξία του «πηδαλίου του Περικλή». Μάλιστα, θεώρησε πως, πέρα από το «πηδάλιο», ο Περικλής είχε χρησιμοποιήσει και άλλα πολλά τεχνάσματα, για να επιτύχει στο δημόσιο βίο των Αθηνών. Αυτός ήταν ίσως και ο λόγος για τον οποίο o Ελευθέριος Βενιζέλος μετέφρασε το έργο του Θουκυδίδη, στο οποίο ο Αθηναίος στρατηγός και ιστορικός περιέγραψε και επέκρινε τις βρώμικες μεθόδους και τακτικές του Περικλή. Δυστυχώς, για την Ελλάδα οι ηγεμονικές - μακιαβελικές φιγούρες του Περικλή και του Βενιζέλου ήταν και είναι πρότυπα δημοκρατικότητας και ηγεσίας για πολλούς πρωθυπουργούς. Για παράδειγμα, τουλάχιστον τρεις εκλεγμένοι πρωθυπουργοί των τελευταίων δέκα χρόνων (Κώστας Καραμανλής, Γιώργος Παπανδρέου, Αντώνης Σαμαράς) έχουν εκφραστεί με κολακευτικά λόγια για τον εθνικό ολετήρα Ελευθέριο Βενιζέλο.
     Το «πηδάλιο του Περικλή», φόβος ή ελπίδα, δεν αφέθηκε ασχολίαστο  από το μεγάλο αντικομουνιστή και φιλο-φασίστα αστό λογοτέχνη Νίκο Καζαντζάκη, ο οποίος με μια φράση του απονομιμοποίησε το ψευτοδίλημμα, τονίζοντας: «δεν φοβάμαι τίποτα, δεν ελπίζω τίποτα, (γιατί) είμαι ελεύθερος». Η αποστροφή του Καζαντζάκη καταδεικνύει την ουσιώδη διαφορά μεταξύ της έννοιας της ελπίδας και της έννοιας της ελευθερίας. Η ελπίδα είναι η προσμονή ότι τα πράγματα θα καλυτερέψουν, χωρίς όμως να διευκρινίζεται πώς θα καλυτερέψουν και ποιος θα εγγυηθεί πως θα καλυτερέψουν τα πράγματα. Συνήθως, ως εγγυητής παρουσιάζεται ένας πολιτικός  που ζητά την ψήφο των πολιτών για να πράξει τα δέοντα. Από την άλλη πλευρά, η ελευθερία είναι αγαθό που δεν παρέχεται από κάποιον, αλλά κερδίζεται με κοινωνικούς αγώνες. Σε αντίθεση με την ελπίδα, η ελευθερία είναι αίτημα άμεσο και ποιοτικά (δεν χρειάζεται δηλαδή την έγκριση  θεσμικών ή εξω-θεσμικών  παραγόντων) και χρονικά.

Ελπίδα και Ελευθερία

 

     Η κυριότερη διαφορά μεταξύ της ελπίδας και της ελευθερίας είναι ότι η πρώτη είναι ένα «πουκάμισο αδειανό», όπως θα έλεγε κι ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης, ενώ η δεύτερη δύναται να αναγνωριστεί και να κατοχυρωθεί θεσμικά. Σε διεθνές επίπεδο, η ελευθερία είναι συνδεδεμένη με την πολιτική και εν συνεχεία νομική αναγνώριση  κρατικής οντότητας. Σε τοπικό εσωτερικό επίπεδο, η αναγνώριση της ελευθερίας είναι συνδεδεμένη με τη συνταγματική κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του κάθε πολίτη, το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην περιουσία και πολλά άλλα. Στην Ελλάδα αυτά τα διεθνώς αποδεκτά ανθρώπινα δικαιώματα έχουν εδώ και τέσσερα χρόνια πάψει να υπάρχουν. Οι μηχανισμοί καταστολής του κράτους μάλιστα χρησιμοποιούνται για να απαγορεύσουν κάθε προσπάθεια υγιούς δράσης ενάντια στην παράτυπη και παράνομη πολιτική εξουσία και στα παράνομα κοινοβούλια, που από το 2009 έως σήμερα λειτουργούν ενάντια στους εντολοδότες πολίτες, πρώτα εξαπατώντας για να υφαρπάξουν την ψήφο - εντολή τους και εν συνεχεία υπερφορολογώντας τους και επιβάλλοντάς τους απίστευτα πρόστιμα, μόνο και μόνο για να αρπάξουν τη λιγοστή περιουσία τους. Το μέγεθος της κρατικής εγκληματικότητας είναι τέτοιο, που πλέον ακόμα και ένας ακραιφνής συντηρητικός δεν διαφωνεί, όταν βλέπει στους τοίχους της πόλης αναρχικά συνθήματα, όπως τα: «κρατική η μόνη τρομοκρατία», «ο εχθρός μέσα σε τράπεζες και υπουργεία»!
     Αναμφίβολα, το αίτημα της Ελευθερίας μπορεί να πάρει τη μορφή μίας δέσμης νομικά αναγνωρισμένων δικαιωμάτων των πολιτών και συνεπώς κάθε κοινωνική δράση που θα επιδιώκει τη θεσμική αναγνώριση της ελευθερίας δεν θα είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Το πρόβλημα είναι σήμερα η έλλειψη αυτής της κοινωνική δράσης που θα επιφέρει τις αναγκαίες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Και όσο αυτή η απαραίτητη κοινωνική δράση λείπει, το επίκαιρο αίτημα της ελευθερίας θα παραμένει ανεκπλήρωτο!  
            
Ιωάννης Κανελλόπουλος
e-mail: ioanniskanel@gmail.com
    

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου