ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ_ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

 Μυργιώτης Παναγιώτης

 

Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης Θεσσαλονίκης προστάτης

 

Από τους πλέον λαοφιλείς Αγίους της Εκκλησίας ο μάρτυρας Άγιος Δημήτριος. Οι μάρτυρες ξεχωρίζουν στη χορεία των Αγίων, γιατί μαρτύρησαν και θυσίασαν τη ζωή τους για την πίστη στον Χριστό.

 

Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

    

Τέκνο ευσεβών και επιφανών Θεσσαλονικέων, γεννήθηκε περί το 280/284 μ.Χ. Στολισμένος με σωματικά προσόντα και με πνεύμα ανήσυχο και διερευνητικό, ξεχώριζε από τους συνομηλίκους του. Αναζητούσε την αλήθεια και την βρήκε στο πρόσωπο του Χριστού.

Ως νέος εντάχθηκε στο στρατό. Με την αξία του και τα προσόντα του σε ηλικία μόλις 22 χρονών λαμβάνει το βαθμό του χιλίαρχου. Η φήμη του φθάνει στα αυτιά του αυτοκράτορα. Τον καλεί και, αφού συζητά μαζί του, τον διορίζει μέλος της συγκλήτου της πόλης, στρατηγό όλης της Θεσσαλίας και ανθύπατο και αυθέντη όλης της Ελλάδας. Κυβερνούσε με δικαιοσύνη και αγάπη. Από την παράδοση πληροφορούμαστε ότι όρισε έναν άνθρωπο από τους πλέον εμπίστους του να τον ξυπνά τα βράδια, ώστε να «προσκαρτερή τη προσευχή και τη δεήσει» (Πράξ. α΄ 14).

Τα χρόνια εκείνα στη Θεσσαλονίκη βασίλευε η ειδωλολατρία. Είχε δεχθεί τον σπόρο από τον Απόστολο των Εθνών Παύλο και καρτερούσε, ίσως, τον κατάλληλο καταλύτη. Ο νεαρός Δημήτριος δεν κάθισε με σταυρωμένα χέρια. Δημιούργησε ομάδα νέων στους οποίους δίδασκε την Αλήθεια του Χριστού. Πραγματικός ιεραπόστολος με τη θεωρία, τη διδασκαλία και τον ενάρετο βίο. Εξ αιτίας του πολλοί ειδωλολάτρες εγκατέλειψαν τα είδωλα και έγιναν μαχητές του Χριστού.

Η δράση του Δημητρίου έγινε γνωστή και ο παρευρισκόμενος στη Θεσσαλονίκη αυτοκράτορας Μαξιμιανός διέταξε να του τον φέρουν ενώπιόν του. Ο αυτοκράτορας θέλει να μάθει αν ο στρατιωτικός Δημήτριος είναι Χριστιανός. Ο θαρραλέος Δημήτριος ομολογεί: «Τω Χριστώ μου πιστεύω μόνον». Στην επιμονή του αυτοκράτορα ο Άγιος του λέγει: «Αυτή η πίστη μου στον αληθινό Θεό μού έχει χαρίσει και θα μου χαρίσει στο μέλλον αγαθά άφθαρτα, αναλλοίωτα, αιώνια. Τον Χριστό από μικρό παιδί λατρεύω και δέχομαι ως Προνοητή, Δεσπότη και Θεό μου. Αυτόν μου προτείνεις τώρα να αρνηθώ και να προτιμήσω τα φαύλα; Διότι τι άλλο είναι τα χάλκινα και χρυσά κατασκευάσματα, οι θεοί σου; Και αν το κάνω αυτό, ποιος φρόνιμος άνθρωπος δεν θα με θεωρήσει ανόητο και απερίσκεπτο;».

Ο Μαξιμιανός οργίζεται και διατάζει τη φυλάκισή του. Μέσα στη φυλακή εμφανίζεται ο διάβολος με μορφή σκορπιού να σέρνεται στο δάπεδο και με το κεντρί έτοιμο να τον τσιμπήσει στο πόδι. Ο αθλητής του Χριστού τον σταύρωσε με τον Σταυρό, γιατί θυμήθηκε τα λόγια του Κυρίου που είπε «μπορείτε να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς, αν έχετε πίστη». Ο σκορπιός θανατώθηκε και ακούγεται φωνή αγγέλλου: «ειρήνη σοι, αθλητά του Χριστού, ίσχυε και ανδρίζου». Με τον τρόπο αυτό ο Κύριος παρηγορεί και στηρίζει «τους φοβουμένους αυτόν».

Ο Μαξιμιανός είχε φέρει μαζί του τον γιγαντόσωμο παλαιστή Λιαίο και διακήρυσσε ότι οι θεοί των ειδωλολατρών είναι δυνατοί και έχουν κάνει τον Λιαίο ανίκητο από ανθρώπους που δεν πιστεύουν στα είδωλα.

Στη φυλακή μαζί με τον Δημήτριο ήταν ο μαθητής του Νέστορας, ο οποίος δεν μπορούσε να αντέξει τα υπερήφανα λόγια του Μαξιμιανού. Αποφάσισε να μονομαχήσει μαζί του. Πριν πάει στο στάδιο ζητά και λαμβάνει την ευλογία του Δημητρίου. Μπαίνει στο στάδιο και αναφωνεί «Θεέ του Δημητρίου βοήθει μοι». Δεν νίκησε απλά τον Λιαίο, αλλά τον σκότωσε, όπως έκανε ο Δαυίδ τον Γολιάθ. Ο αυτοκράτορας δεν μπορεί να το πιστέψει ότι ο μικρόσωμος Χριστιανός Νέστορας κατατρόπωσε τον γιγαντόσωμο ειδωλολάτρη Λιαίο. Το θεωρεί προσβολή και καλεί ενώπιόν του τον Νέστορα, ο οποίος ομολογεί την πίστη του στον Χριστό και ότι ο Δημήτριος τον ευλόγησε. Ο αυτοκράτορας διατάζει αμέσως τη θανάτωσή των.

Τον Νέστορα αποκεφάλισαν αμέσως. Έπειτα, τρέχουν οι στρατιώτες στη φυλακή, για να θανατώσουν διά λογχισμού τον Άγιο. Μόλις τους βλέπει, ανοίγει τα χέρια του για να τον λογχίσουν σε καίρια σημεία. Σηκώνει ο αθλητής του Κυρίου το δεξί του χέρι και λογχίζεται όπως ο Χριστός. Δέχεται πολλές πληγές από τα κοντάρια. Το σώμα του γεμίζει πληγές και το στόμα του πληρούται από δοξολογίες. Το αίμα του έρευσε ποτάμι. Πότισε την Θεσσαλονίκη κάνοντάς την εύφορη για να καρποφορήσει πλουσίως. Παρέδωσε την αγία του ψυχή στον αγωνοθέτη Κύριο και έλαβε το αμάραντο στεφάνι της αιωνίου Ζωής. Όλα αυτά έγιναν στις 26 Οκτωβρίου 304 μ.Χ. Πιστοί ευσεβείς Χριστιανοί θάπτουν το σεμνό σκήνωμα στον τόπο του μαρτυρίου. Ο υπηρέτης του Αγίου Λούπος βούτηξε το δακτυλίδι του στο αίμα του Αγίου και με αυτό έκανε θαύματα. Η κατάληξή του ήταν να αποκεφαλιστεί και αυτός.

Τα λείψανα του Αγίου Δημητρίου φυλάσσονται σε κρύπτη του Ι. Ν. Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης. Από τον τάφο του αναβλύζει μύρο θαυματουργό και για το λόγο αυτό ο μεγαλομάρτυρας ονομάζεται και «μυροβλύτης». 

Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης. Πεντάκλιτη βασιλική «ελληνιστικού τύπου», με ιδιαίτερο γλυπτό και ζωγραφικό διάκοσμο. Εικόνα από Wikipedia.

 

Ο Άγιος Δημήτριος έχει ταυτιστεί με τη ζωή και την πορεία της Θεσσαλονίκης και την προστατεύει από πλήθος εχθρών: Σλάβους, Αβάρους, Άραβες, Νορμανδούς, Φράγκους, Τούρκους και άλλους. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε τη Θεσσαλονίκη ανήμερα της εορτής του Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου 1912), γεγονός που θεωρήθηκε και είναι θαύμα.

 

Χώρος όπου φυλάσσονται τα λείψανα του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη.

Εικόνα από Wikipedia.

  

Δίκαια ο άγιος Δημήτριος αποκαλείται από τον υμνωδό της Εκκλησίας «ο μέγας φρουρός της Θεσσαλονίκης, ο ρύστης εν τοις κινδύνοις ο εξαίρετος, πρόμαχος ο κράτιστος» (Κανών δεύτερος). Σ’ έναν άλλο Κανόνα, που συνέθεσε ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης, ο άγιος Δημήτριος φέρεται να λέει στην προστατευόμενή του πατρίδα Θεσσαλονίκη: «…μη φοβού ουν, πατρίς μου, εμέ κατέχουσα, τους εχθρούς σου γαρ πάντας πατάξω εν Χριστώ και φυλάξω σε την τιμώσαν με».

Ο Άγιος Δημήτριος έζησε επί της γης μόνο 24 χρόνια. Πολύ λίγα για εμάς τους κοινούς ανθρώπους. Ο Άγιος είχε τεράστια εξουσία και κοσμική δόξα, αλλά αγνόησε τα φθαρτά και πρόσκαιρα και προτίμησε τα αθάνατα και αιώνια. Αθλητής και δούλος Κυρίου.

 

                                   

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος γ΄      

Μέγαν εὕρατο ἐv τοῖς κιvδύvοις, σὲ ὑπέρμαχοv, ἡ οἰκουμένη, Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον. Ὡς οὖν Λιαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν, ἐν τῷ σταδίῳ θαῤῥύvας τὸν Νέστορα, οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

 

https://www.saint.gr/2649/saint.aspx 

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ_ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΠΕΑΝ ΑΝΑΤΙΝΑΖΟΥΝ ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΕΣΠΟ

 

Μυργιώτης Παναγιώτης

  

Οι ήρωες της ΠΕΑΝ ανατινάζουν το κτίριο της ΕΣΠΟ

20 Σεπτεμβρίου 1942

 

Δούλεψε για να σταματήσουν οι πόλεμοι,

να ειρηνεύσει και να ευτυχήσει ο κόσμος

 

Ο Λαός ο οποίος λησμονεί την Ιστορία του ή την μαθαίνει λανθασμένη είναι υποχρεωμένος να διαπράξει τα ίδια λάθη ή και χειρότερα. Η μελέτη της Ιστορίας βοηθά τους Λαούς. Όχι, δεν καλλιεργεί μίση και αντιπαλότητες. Αντίθετα, οδηγεί σε συμμαχίες και συμφιλίωση.

Σε εποχές φτωχές σε πρότυπα και ιδέες, οι οποίες εμπνέουν τους Λαούς σε κάτι ωραίο και την νεότητα να γνωρίσει ιδανικά και πρότυπα πατριωτικά και προσφοράς ανιδιοτελούς, είναι ανάγκη να ανατρέξουμε στην πλούσια ιστορική δεξαμενή του Έθνους μας.

Στο κείμενο που ακολουθεί θα αναφερθούμε στο πρόσφατο ηρωικό παρελθόν. Στην εποχή της Εθνικής Αντίστασης, της πραγματικής και ηρωικής. Στην εν πολλοίς άγνωστη, αλλά με πλούσια δράση και αγώνα εναντίον των κατακτητών.

Είναι γνωστό ότι το 1941 η πατρίδα μας βρισκόταν υπό τριπλή κατοχή. Επιπλέον γνωστό είναι ότι ο τράχηλος του Έλληνα δεν σηκώνει ζυγό· δεν μπορεί να ζήσει ο Έλληνας με κατακτητή στο σβέρκο του.

Έτσι έγινε και κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Αντίσταση έκαναν πολλές οργανώσεις. Η μαζικότερη ήταν του ΕΑΜ. Άλλες μαζικές και αγωνιστικές οργανώσεις υπήρξαν ο ΕΔΕΣ, η ΕΚΚΑ και η ΠΕΑΝ (Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων), για την οποία θα αναφερθούμε στο παρόν κείμενο. Ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 1941 με πολιτικό αρχηγό τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, ο οποίος δεν είχε λόγο στα οργανωτικά. Αρχηγός της ήταν ο απότακτος υποσμηναγός της αεροπορίας Κωνσταντίνος Περρίκος, φλογερός αγωνιστής, πατριώτης με υψηλά ιδανικά. Συνιδρυτές υπήρξαν ο Θάνος Σκούρας, γόνος πλούσιας οικογένειας, ο Διονύσης Παπαβασιλόπουλος, επιχειρηματίας, ο Γιάννης Κατεβάτης, δικηγόρος, και οι Γιώργος Αλεξιάδης, δικηγόρος. Αντώνης Μυτιληναίος, Θανάσης Σκούρας, Νίκος Μούρτος, Διονύσης Παπαδόπουλος, Δημήτρης Λόης, Τάκης Μιχαηλίδης, Σπύρος Γαλάτης, Γιάννης Κατεβάτης, Νώντας Σπηλιωτόπουλος, Ντίνος Αυγουστάτος, Στάθης Τουρνάκης, Σπύρος Στανωτάς, Νίκος Λάζαρης και η Σαμιώτισσα δασκάλα Ιουλία Μπίμπα.

Η ΠΕΑΝ πίστευε και αγωνιζόταν για έναν ενιαίο αγώνα εναντίον των κατακτητών και των Ελλήνων συνεργατών τους. Είχε μεγάλη απήχηση στη νεολαία και στην αστική τάξη. Σκοπός ήταν με κάθε τρόπο να πολεμήσει τους κατακτητές. Με την εφημερίδα «Δόξα» εμψύχωνε τους Αθηναίους και δημιουργούσε κλίμα πατριωτικό. Η αρθρογραφία της παράνομης εφημερίδας έδινε δύναμη και κουράγιο στο Λαό. Η αντιστασιακή της δράση δεν περιορίστηκε μόνο σ’ αυτόν τον τομέα. Έπρεπε να επιχειρήσει κάτι πιο γενναίο και θαρραλέο. Ήθελε πιο έμπρακτα να κάνει αισθητή την παρουσία της και να προξενήσει πλήγματα στον εχθρό. Από αγωνιστές της οργάνωσης ιδρύεται ο Ουλαμός Καταστροφών, με κύριο στόχο τους κατακτητές και τους, ελάχιστους, συνεργαζόμενους με αυτούς οργανώσεις δωσίλογων. 

Την 25η Μαρτίου 1942 η ΠΕΑΝ διοργάνωσε μεγάλη πορεία προς το άγαλμα του Εμμανουήλ Ξάνθου στην πλατεία Κολωνακίου, «με πολύ φόβο, αλλά με βαρειά την κληρονομιά της ιστορίας». Σημαιοφόρος και επικεφαλής της πορείας ήταν ο ΠΕΑΝίτης εθνικιστής φοιτητής Διονύσιος Παπαδόπουλος.

Το πρώτο κτύπημα δεν αργεί να γίνει. Ανήμερα του 15αύγουστου, την επέτειο του τορπιλισμού της Έλλης και του εορτασμού της κοίμησης της Μεγαλόχαρης, γίνεται η πρώτη αντιστασιακή πράξη της ΠΕΑΝ. Ο μηχανικός Παπαδόπουλος προμηθεύει τον Ουλαμό Καταστροφών 70 οκάδες εκρηκτική ύλη, η οποία χρησίμευε για έργα των Γερμανών. Κατασκευάζουν βόμβα με την οποία καταστρέφουν μια υγειονομική γερμανική υπηρεσία εις την Πατησίων. Λόγω απειρίας, χρησιμοποίησαν κοντό φυτίλι και αυτό το γεγονός παρ’ ολίγον θα τους στοίχιζε τη ζωή τους. Καταστράφηκε υγειονομικό υλικό που προοριζόταν για τον στρατηγό Ρόμελ.

Το δεύτερο κτύπημα έγινε πολύ γρήγορα, μετά από μια εβδομάδα. Στόχος τούτη τη φορά ήταν η φιλοναζιστική οργάνωση ΟΕΔΕ (Οργάνωσις Εθνικοσοσιαλιστικών Δυνάμεων Ελλάδος), η οποία στεγαζόταν σε ένα διώροφο μεταξύ Κάνιγγος και Θεμιστοκλέους. Δεν έγινε λόγος πλέον για την ΟΕΔΕ.

Τα δυο αυτά κτυπήματα δεν είχαν τον θετικό αντίκτυπο που θα προσδοκούσαν οι εμπνευστές και εκτελεστές τους. Έπρεπε να πραγματοποιηθεί κάτι άλλο, πιο μεγάλο, πιο εντυπωσιακό. Να πονέσει πιο πολύ ο εχθρός, αλλά και οι σκλαβωμένοι Έλληνες να πάρουν δύναμη και κουράγιο. Ούτε ο δημόσιος ξυλοδαρμός μαυραγοριτών έλυσε το πρόβλημα.

Ο χειμώνας του 1940-41 ήταν πολύ σκληρός. Πείνα και φτώχεια. Ο θάνατος από την πείνα καθημερινό και σύνηθες φαινόμενο. Η θλίψη και η απελπισία κυριαρχούσαν και φαίνονταν ότι ο κατακτητής κέρδιζε τον αγώνα. Οι πατριωτικές και αγωνιστικές καρδιές δεν το δέχονται. Αγωνιούν και αναζητούν λύσεις.

Η ΠΕΑΝ αποφασίζει να ανατινάξει το κτίριο της ΕΣΠΟ, που βρισκόταν κοντά στην Ομόνοια, στην καρδιά της Αθήνας. Τι ήταν η ΕΣΠΟ (Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση), δηλ. φιλοναζιστική οργάνωση, την οποία ίδρυσε ο αρχηγός της γιατρός Σπύρος Στεροδήμος και σκοπό είχε τη στρατολόγηση Ελλήνων νέων, για τη δημιουργία της λεγεώνας των Ελλήνων, η οποία θα πολεμούσε υπέρ των Γερμανών στο ανατολικό μέτωπο, ελπίζοντας ότι η πείνα θα εξωθούσε νέους σε αυτή την αναζήτηση. Ακόμη, για τη δημιουργία ναζιστικού κόμματος, όπως έγινε και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που κατέκτησαν οι Γερμανοί.

Ο Αντώνης Μυτιληναίος και ο Σπύρος Γαλάτης παρακολουθούσαν την κίνηση του κτιρίου για 15 ημέρες και αποτύπωσαν τη διαρρύθμισή του. Κατέληξαν να χρησιμοποιήσουν για το κτύπημα την είσοδο από την οδό Γλάδστονος, η οποία οδηγούσε στον ημιώροφο και ήταν ακριβώς κάτω από τα γραφεία της ΕΣΠΟ. Δεν ήθελαν να καταστρέψουν γειτονικά κτίρια, όπου στεγαζόταν το υποθηκοφυλακείο και θα προκαλούσε εθνική καταστροφή. Ήθελαν μόνο το κτίριο-στρατηγείο της ΕΣΠΟ και μερικών γερμανικών υπηρεσιών. Επέλεξαν η ανατίναξη να γίνει Κυριακή, για να μην υπάρξουν θύματα αθώοι πολίτες. Την Κυριακή επισκέπτονταν το κτίριο Γερμανοί και μέλη της ΕΣΠΟ, για να ακούσουν την ομιλία του προέδρου, να πάρουν τρόφιμα, χρήματα και άλλα.

Ως ημερομηνία του κτυπήματος ορίστηκε η Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 1942. Την παραμονή, τη βόμβα κατασκεύασαν ο Τάκης Μιχαηλίδης, ο Σπύρος Γαλάτης και ο Αντώνης Μυτιληναίος στο Κουκάκι, στο σπίτι της δασκάλας του κατηχητικού Ιουλίας Μπίμπα. Τη βόμβα βάρους δέκα οκάδων τη μεταφέρει η Ιουλία Μπίμπα μέσα σε σακούλα και την οποία σκέπασαν με λαχανικά.

Η ανατίναξη ορίστηκε για την εντεκάτη πρωινή. Όλα πήγαιναν μια χαρά. Αλλά την τελευταία στιγμή διαπιστώνουν ότι μαυραγορίτης ψαράς βρίσκεται στην είσοδο και σε δικηγορικό γραφείο βρίσκεται δικηγόρος και συνομιλεί με πελάτες. Τα γραφεία της ΕΣΠΟ και τα μπαλκόνια γεμάτα από Γερμανούς και ΕΣΠίτες. Μεταθέτουν την ώρα του κτυπήματος, για να μη σκοτωθούν αθώοι. Η ώρα περνά και θα αρχίσουν να φεύγουν οι στόχοι. Αποφασίζεται να γίνει η ανατίναξη. Όταν πηγαίνουν στο κτίριο, ο ψαράς είχε φύγει και ο δικηγόρος και οι πελάτες του έφευγαν εκείνη την στιγμή. Οι ατρόμητοι Έλληνες μαχητές τοποθετούν τη βόμβα στον ημιώροφο, ανάβουν τα δυο φυτίλια και, ατάραχοι και ψύχραιμοι, αποχωρούν από το κτίριο. Η αποστολή εκτελέστηκε με επιτυχία.

Ώρα δώδεκα και πέντε το μεσημέρι, το κτίριο της προδοσίας σωριάζεται σε ερείπια και ένα μαύρο σύννεφο σκόνης υψώνεται. Οι άνθρωποι οι διερχόμενοι τρέχουν να κρυφτούν. Τραυματίστηκε διερχόμενος ιερέας, ο οποίος, μαθαίνοντας για το σαμποτάζ, υπερήφανα δηλώνει: «Δεν πειράζει που κτύπησα, αρκεί που αφανίστηκε η σφηκοφωλιά των προδοτών». Οι Γερμανοί τρέχουν αλλόφρονες σημαίνοντας συναγερμό, γιατί θεώρησαν ότι έγινε αεροπορικός βομβαρδισμός. Οι απώλειες των Γερμανών και των Ελλήνων προδοτών σημαντικές. Στα ερείπια του κτιρίου τάφηκαν 29 μέλη της ΕΣΠΟ, ο αρχηγός της Στεροδήμος και 43 Γερμανοί αξιωματικοί και στρατιώτες. Τραυματίστηκαν 5 Γερμανοί και 27 μέλη της ΕΣΠΟ. Στο πεδίο της μάχης η ΠΕΑΝ δεν είχε απώλειες. Οι κατακτητές άρχισαν να ψάχνουν να βρουν τους Έλληνες ήρωες που ανατίναξαν το φρουρούμενο κτίριο μέρα μεσημέρι και στην καρδιά της Αθήνας, στην Ομόνοια. Οι ραδιοφωνικοί σταθμοί Λονδίνου, Μόσχας και Καΐρου εξυμνούν το έργο των Ελλήνων σαμποτέρ, το πρώτο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Άθλος μεγάλος, μήνυμα σημαντικό.

Ήταν φυσικό οι σκλαβωμένοι Έλληνες να αναθαρρήσουν. Να ανέβει το ηθικό τους. Ο εχθρός δεν είναι ούτε άτρωτος ούτε απρόσβλητος. Η γενναία ελληνική ψυχή μίλησε και μίλησε δυνατά. Δεν φοβούμαστε, δεν υποκύπτουμε. Θα αγωνιστούμε για την Ελευθερία μας και τη Δημοκρατία. Αγνοούμε την υλική υπεροχή και δύναμη. Θα νικήσουμε.

Δυστυχώς, σε αρκετές ηρωικές περιπτώσεις υπάρχουν και οι εφιάλτες. Τούτη τη φορά ήταν ο ενωμοτάρχης Πολύκαρπος Νταλιάνης, μέλος της ΠΕΑΝ και σύνδεσμος με την επίσης αντιστασιακή οργάνωση «Όμηρος», ο οποίος ήταν διπλός πράκτορας, συνεργάτης των Γερμανών για λίγες λίρες.

Έτσι λοιπόν, την 11η Νοεμβρίου 1942, συλλαμβάνονται στην Καλλιθέα 14 μέλη-ήρωες της οργάνωσης και οδηγούνται στις φυλακές «Αβέρωφ». Τα υπόλοιπα μέλη της ΠΕΑΝ ανακαλύπτουν τον προδότη, τον οδηγούν σε έκτακτο στρατοδικείο, όπου ανακρινόμενος ομολόγησε την αποτρόπαια πράξη του και καταδικάστηκε σε θάνατο, διότι αποτελούσε κίνδυνο για τα μέλη των δύο αγωνιζομένων οργανώσεων, «Όμηρος» και ΠΕΑΝ, και εκτελέστηκε την 17η του ιδίου μηνός. Το πτώμα του ρίχτηκε σε υπόνομο της Νέας Σμύρνης και διέδωσαν ότι διέφυγε στη Μέση Ανατολή.

Ο Αντώνης Μυτιληναίος διέφυγε στη Μέση Ανατολή, ο Νίκος Λάζαρης δραπέτευσε, διέφυγε στο βουνό, κατετάγη στον ΕΔΕΣ και τον εκτέλεσε ο ΕΛΑΣ στα Δεκεμβριανά, ενώ οι άλλοι δικάζονται παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1943 από το Γερμανικό Στρατοδικείο στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός».

Καταδικάζει τρις εις θάνατον τον Περρίκο και δις την Ιουλία Μπίμπα, η οποία ομολόγησε ότι αυτή μετέφερε τη βόμβα. Εις θάνατον και ο φοιτητής Γαλάτης, η ποινή του οποίου μετετράπη σε ισόβια και πέθανε νέος σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία. Συγκλονιστική ήταν η απολογία του Περρίκου στο στρατοδικείο: «Είμαι Έλλην αξιωματικός και έκανα το καθήκον μου, όπως θα το έκανε κάθε Γερμανός αξιωματικός για τη δική του πατρίδα».

Τα χαράματα της 4ης Φεβρουαρίου 1943, ένα γερμανικό καμιόνι μεταφέρει από τις φυλακές Αβέρωφ τους Περρίκο, Λόη, Παπαδόπουλο, Σκούρα και Κατεβάτη στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπου εκτελούνται από τους Γερμανούς φωνάζοντας «Ζήτω η Ελλάς!». Η Ιουλία Μπίμπα άρρωστη μεταφέρεται στη Γερμανία και εκτελείται δι’ αποκεφαλισμού στις 23 Φεβρουαρίου 1943, επειδή δεν υπήρχε λαιμητόμος στην Ελλάδα!

Μπροστά στο απόσπασμα ο Περρίκος απευθύνεται στους Γερμανούς αξιωματικούς λέγοντας: «Δεν αισθάνομαι τίποτα εναντίον σας. Εσείς κάνετε το καθήκον σας. Ομοίως έκανα και εγώ το δικό μου. Είμαι Έλληνας αξιωματικός της Αεροπορίας. Υποσμηναγός. Σας ευχαριστώ». Οι Γερμανοί αξιωματικοί χαιρετούν στρατιωτικά τον Έλληνα αξιωματικό και ύστερα ακούγεται η ομοβροντία. Οι τελευταίες του λέξεις είναι «Ζήτω η Ελλάς!».

Το εντυπωσιακό σαμποτάζ εις βάρος της ΕΣΠΟ, η ΟΚΝΕ το χαρακτήρισε «προβοκάτσια της Γκεστάπο στην οδό Πατησίων»! Το 1943 η ΟΚΝΕ έφθασε στο εξωφρενικό σημείο να μιλήσει για «δήθεν» σύλληψη του Περρίκου από τους Γερμανούς! Το ΕΑΜ χαρακτηρίζει την ανατίναξη προβοκατόρικη πράξη!

Απαράδεκτη και ύπουλη ήταν η ενέργεια του ΚΚΕ, το οποίο αποκάλυψε σε έντυπα ονόματα στελεχών της ΠΕΑΝ. Τα έντυπα αυτά έπεσαν στα χέρια των Γερμανών.

Η ΠΕΑΝ συνεχίζει τον αγώνα. Στις 3 Νοεμβρίου 1943 διενεργεί μεγάλο σαμποτάζ στο πυριτιδοποιείο. Τον Μάρτιο του 1942 καταστρέφει ολοκληρωτικά το φορτηγό πλοίο «Λούτσε» έξω από το λιμάνι του Πειραιά, όπου ήταν αγκυροβολημένο. Διαλύθηκε με απόφαση των μελών της την 12η Μαρτίου 1945.

Το σύντομο αυτό αφιέρωμα στους ήρωες Έλληνες πατριώτες αγωνιστές της ΠΕΑΝ κλείνουμε με δυο επιστολές του αρχηγού της Περρίκου.

Η πρώτη επιστολή από το κελί 12 – το κελί των μελλοθανάτων – στις 23 Ιανουαρίου 1943 προς το γιο του Δημήτρη:

«Αγαπημένο μου παιδί, Μίμη μου, ο πατέρας σου έπεσε για τη λευτεριά της πατρίδας μας. Έφυγε από τον κόσμο με την ικανοποίηση πως, αν δεν έκαμε το χρέος του όπως έπρεπε, πάντως το έκαμε όσο μπορούσε. Το χρέος αυτό δεν τελειώνει ποτέ. Αν ζούσε, θα εξακολουθούσε τις προσπάθειές του και κατά την περίοδο της ειρήνης. Τον ρόλο αυτόν επεφύλαξε η Μοίρα για σένα. Δούλεψε για να σταματήσουν οι πόλεμοι, να ευημερήσουν όλοι οι άνθρωποι, να ενωθούν τα κράτη της Ευρώπης, να ειρηνεύσει και να ευτυχήσει ο κόσμος. Δούλεψε για να καταργηθούν οι τεχνητοί φραγμοί που παρεμποδίζουν και σε άπειρες περιπτώσεις ματαιώνουν την πρόοδο των αξίων. Δούλεψε για την επικράτηση της Δημοκρατίας. Αφιέρωσε τη ζωή σου στην Ελλάδα και στην ανθρωπότητα».

Η δεύτερη επιστολή, λίγα λεπτά πριν από την εκτέλεσή του, στα τρία παιδιά του, στην οποία σημειώνει και την ώρα.

«Μου μένουν ακόμα λίγα λεπτά ζωής. Εγκαταλείπω τον κόσμο χωρίς κανένα μίσος και χωρίς καμιά κακία. Αγωνίστηκα για την πατρίδα μου. Για την δικιά τους πατρίδα αγωνίστηκαν και αυτοί που με καταδίκασαν. Θα ’θελα κάποτε το αίμα μου, το αίμα αυτό που θα χυθεί σε λίγα λεπτά, να μη μας χωρίσει, αλλά να μας ενώσει μια μέρα με τους σημερινούς μας αντιπάλους. Δουλέψτε για να σταματήσουν οι πόλεμοι, για να ενωθούν μια μέρα τα κράτη της Ευρώπης. Δουλέψτε για την ανθρωπότητα. Ώρα 5.20΄. Κώστας Περρίκος.»

 

Ευλαβικά κλίνουμε το γόνυ μας στους ήρωες αγωνιστές της ΠΕΑΝ και υποσχόμαστε, αν χρειαστεί, να ακολουθήσουμε τα δικά τους βήματα για μια Ελλάδα Ελεύθερη και Δημοκρατική. Αιωνία η μνήμη τους. 

Πηγές:

-Καραβής, Στέλιος-Περικλής (2015). Η ιταλική κατοχή στην Ελλάδα (1941-1943): η πολιτική επιβολής και καταστολής από την ΧΙ στρατιά. Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ.

-Φλάισερ, Χάγκεν (1995). Στέμμα και σβάστικα. Η Ελλάδα της Κατοχής και της Αντίστασης, 1941-1944. Β.  Αθήνα: Παπαζήση. ISBN 960-02-1079-9.

-Χατζηβασιλείου, Ευάνθης (2005). ΠΕΑΝ (1941-1945) Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζόμενων Νέων (Β’ έκδοση). Αθήνα: Σύλλογος προς διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων. ISBN 960-8351-05-7.

-Χονδροματίδης, Ιάκωβος (2017). Η μαύρη σκιά στην Ελλάδα. Εθνικοσοσιαλιστικές και φασιστικές οργανώσεις στην Ελλάδα του μεσοπολέμου και της κατοχής 1923-1945. Αθήνα: Γνώμων Εκδοτική. ISBN 978-618-5018-67-2.

-https://www.sansimera.gr/biographies/596.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός 

ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ_ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΩΜΑΣ

   

Μυργιώτης Παναγιώτης

 

Άγιος Απόστολος Θωμάς. Εορτάζει 6 Οκτωβρίου. 

 

     Ο Απόστολος Θωμάς ήταν ένας από τους δώδεκα μαθητές του Κυρίου, ψαράς στο επάγγελμα· το όνομά του σημαίνει «Δίδυμος». Θεωρείται, από πολλούς άπιστος, ενώ φάνηκε δύσπιστος σε μια στιγμή της ζωής του. Όταν ο Χριστός εμφανίστηκε μετά την Ανάστασή Του στους μαθητές, ο Θωμάς απουσίαζε και δυσπίστησε στα λεγόμενα των συντρόφων του. Όμως, κατά τη δεύτερη εμφάνιση του Κυρίου, αναφώνησε: «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου». Είναι η πρώτη δημόσια ομολογία της Αναστάσεως του Κυρίου. Κατά την ταπεινή μου γνώμη ήταν μέρος της θείας οικονομίας η δυσπιστία του Θωμά. 

     Ο Απόστολος Θωμάς, Ιουδαίος στην καταγωγή, ακολούθησε αμέσως τον Χριστό και έγινε μαθητής Του. Δεν έκανε δεύτερη σκέψη, όταν τον κάλεσε κοντά Του ο Χριστός. Διέθετε θάρρος και αποφασιστικότητα. Ο Χριστός αναγγέλλει στους μαθητές Του την κοίμηση του Λαζάρου και την πρόθεσή του να μεταβούν στη Βηθανία, παρά το γεγονός ότι οι Ιουδαίοι τον αναζητούσαν για να τον θανατώσουν. Ο Θωμάς απευθυνόμενος προς τους άλλους μαθητές είπε: «Ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα ἀποθάνωμεν μετ’ Αὐτοῦ» (Ιωάννης, 11, 16). Σε άλλη περίπτωση φανερώνεται η ορθολογική σκέψη του Ιωάννη (14, 4-5).

 

Ο Απόστολος Θωμάς ψηλαφίζει το σώμα του Ιησού. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Την ημέρα της Πεντηκοστής, κατά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, παρών ήταν και ο Θωμάς. Εφάρμοσε και αυτός την εντολή του Χριστού: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ. 28, 19. Ο Θωμάς κληρώθηκε να πάει στους Πάρθους, Πέρσες, Μήδους και Ινδούς. Γι’ αυτό οι χριστιανοί των Ινδιών ονομάζονται «Θωμαϊστές». Οι Ινδοί ήταν οι πιο ωμοί και βάρβαροι τότε άνθρωποι. Ένα βράδυ παρουσιάστηκε ο Χριστός και του είπε: «Μη φοβάσαι Θωμά, αλλά πήγαινε στις Ινδίες, κήρυξε το Ευαγγέλιο και η χάρις μου θα είναι μαζί σου».

Ο Απόστολος Θωμάς, μετά την Πεντηκοστή, κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Πάρθους, στους Πέρσες, στους Μήδους και στους Ινδούς, όπου είχε μαρτυρικό τέλος.

 

Επιφοίτηση Αγίου Πνεύματος κατά την Πεντηκοστή. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Κατά την κοίμηση της Θεοτόκου, ο Θωμάς, ευρισκόμενος στις Ινδίες για ιεραποστολή, δεν ήταν παρών. Όταν οι μαθητές του Κυρίου άνοιξαν τον τάφο να προσκυνήσει ο Θωμάς, ο τάφος Της ήταν άδειος. Το σώμα έλειπε και στο μνήμα κείτονταν μόνο το σεντόνι που είχαν τυλίξει το σώμα της Παναγίας. Η Παναγία μετέστη από τη γη στους ουρανούς, χαρίζοντας θαυμαστή δύναμη στους Αποστόλους για το δύσκολο και τεράστιο έργο που είχαν ήδη ξεκινήσει. «Πρὸς δόξαν ἀκήρατον, ἀνερχομένη Ἁγνή, χειρί σου δεδώρησαι, τῷ Ἀποστόλῳ Θωμᾷ, τὴν πάνσεπτον Ζώνην σου», ψάλλουμε στο απολυτίκιο της εορτής της Καταθέσεως της Τιμίας Ζώνης.

 

Κοίμηση της Θεοτόκου. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Ο Θωμάς και ο βασιλιάς Γουνδιαφόρος.

 

Κάποια φορά βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα ένας έμπορος, ο Αμβάνης, αναζητώντας αρχιτέκτονα να κτίσει ωραιότατο παλάτι για τον βασιλιά των Ινδιών. Αυτός αγόρασε ως δούλο τον απόστολο Θωμά, ο οποίος είχε φήμη καλού οικοδόμου. Μετά από πολυήμερο ταξίδι, φθάσανε στην Ανδράπολη, όπου ο ηγεμόνας Γουνδιαφόρος πάντρευε την κόρη του. Πήγαν ο Θωμάς και ο Αμβάνης. Ένας υπηρέτης κτύπησε τον Θωμά στο πρόσωπο. Ο Θωμάς είπε ο Θεός να συγχωρέσει τον δούλο, αλλά το χέρι θα το κατασπαράξουν τα θηρία. Έτσι και έγινε.

Ο βασιλιάς και ο Θωμάς συζήτησαν αρκετά για το παλάτι και ο βασιλιάς έδωσε τη συγκατάθεσή του να γίνει το παλάτι του σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε ο Θωμάς. Ο βασιλιάς έδωσε εντολή να παρέχουν στο Θωμά όσο χρυσάφι και ασήμι χρειαζόταν για την ανέγερση του παλατιού, που θα ήταν πιο επιβλητικό από όλα τα άλλα. Συμφώνησαν και ο βασιλιάς έφυγε για τρία χρόνια για δουλειές του κράτους του. Ο Θωμάς άρχισε να κτίζει ουράνιο παλάτι για τον βασιλιά και όχι επίγειο. Τα χρήματα τα διέθετε ελεημοσύνη στους φτωχούς.

Μετά από καιρό, πληροφορήθηκε ο βασιλιάς ότι ο Θωμάς δεν κτίζει παλάτι και το χρυσάφι το μοιράζει στους φτωχούς. Τον καλεί ο βασιλιάς και ο Θωμάς του είπε: «Το παλάτι εκείνο, που έμαθα να κτίζω από τον μόνο αρχιτέκτονα Χριστό, το έκτισα πολύ ωραίο». Και ο βασιλιάς του είπε: «Αυτή την ώρα να πάμε να το δούμε». Ο Θωμάς του απαντά: «Νομίζω ότι δεν χρειάζεται για τον παρόντα κόσμο. Όταν φύγεις από τον κόσμο αυτό, τότε θα σου χρησιμεύσει». Θυμωμένος διατάζει να κλείσουν τον Θωμά σε σκοτεινό λάκκο.

Τότε ο αδελφός του βασιλιά, ο Γαδ, ο οποίος πρότεινε να βασανιστεί ο Θωμάς και να καεί στη φωτιά, αρρωσταίνει ξαφνικά και πεθαίνει. Άγγελος Κυρίου ξεναγεί την ψυχή του και του δείχνει το ουράνιο παλάτι του βασιλιά. Θαυμάζει ο Γαδ την ομορφιά του και ζητά να μείνει εκεί, αλλά ο Άγγελος αρνιέται, γιατί είναι του αδελφού του. Ο Γαδ τότε ζητά να επιστρέψει η ψυχή του στη γη, για να αγοράσει από τον αδελφό του το ουράνιο παλάτι του! Ο Άγγελος επιστρέφει την ψυχή στο νεκρό σώμα κι ο αναστημένος πληροφορεί τον αδελφό του για την ύπαρξη του λαμπρού ουρανίου παλατιού από τα χέρια του Θωμά. Ο βασιλιάς δίνει εντολή να ελευθερωθεί ο Θωμάς και ζητά συγγνώμη. Τα δυο αδέλφια και πολλοί άλλοι βαπτίστηκαν Χριστιανοί.

 

Ο βασιλιάς Μίσδιος και ο θάνατος του Αποστόλου.

 

Στον τόπο αυτό βρήκε πολλούς ειδωλολάτρες. Παρά ταύτα, βάπτισε πολλούς Χριστιανούς. Μεταξύ αυτών και τη γυναίκα του βασιλιά Μίσδιου, Μιγδονία, και τη γυναίκα του άρχοντα Χαρασίου, Τερτιανή. Αυτές οι δύο μάλιστα συμφώνησαν να ζήσουν ασκητικά στ’ ανάκτορά τους. Αυτοί διέταξαν να κλειστεί στη φυλακή ο Θωμάς. Ένα βράδυ, θαυματουργικά, ο Θωμάς βγαίνει από τη φυλακή και πηγαίνει σε σπίτι, όπου λειτουργεί και βαπτίζει τον Ουαζάνη, γιο του βασιλιά Μίσδιου, και την κόρη του Τέρτια. Τη στιγμή που τους κοινωνούσε, ακούστηκε μια φωνή από τον ουρανό λέγοντας: «Αλήθεια σας λέγω, μη φοβάστε, αλλά πιστεύετε».

Μετά από αυτά, ο βασιλιάς Μίσδιος διέταξε να τον θανατώσουν μακριά από την πόλη, γιατί φοβόταν τις αντιδράσεις. Έτσι ο Απόστολος Θωμάς παρέδωσε την ψυχή του στην πόλη Μαλιαπούρ, θανατούμενος με λογχισμό.

Η μνήμη του τιμάται στις 6 Οκτωβρίου. Η κάρα του Αγίου Θωμά βρίσκεται στη Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο.

Το απολυτίκιο του Αγίου Αποστόλου Θωμά (για τη μνήμη του στις 6 Οκτωβρίου) είναι σε ήχο δ΄ (Ταχὺ προκατάλαβε). Ψάλλει ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Καβαρνός, από το Πλωμάρι Λέσβου: https://www.facebook.com/watch/?v=349482489499179.

 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ΄.

Ὡς θεῖος Ἀπόστολος, θεολογίας κρουνούς, ἐνθέως ἐξήντλησας,

ἐκ λογχονύκτου πλευρᾶς, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Ὅθεν τῆς εὐσεβείας,

κατασπείρας τὸν λόγον, ἔλαμψας ἐν Ἰνδίᾳ, ὡς ἀκτὶς οὐρανία,

Θωμὰ τῶν Ἀποστόλων, τὸ θεῖον ἀγλάισμα.

 

 

Την Κυριακή του Θωμά (Αντίπασχα), επτά ημέρες μετά το Πάσχα, ψάλλεται διαφορετικό απολυτίκιο σε ήχο βαρύ:

 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος βαρύς.

Ἐσφραγισμένου τοῦ μνήματος, ἡ ζωὴ ἐκ τάφου ἀνέτειλας Χριστὲ ὁ Θεός· καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, τοῖς Μαθηταῖς ἐπέστης ἡ πάντων Ἀνάστασις, Πνεῦμα εὐθὲς δι’ αὐτῶν ἐγκαινίζων ἡμῖν, κατὰ τὸ μέγα σου ἔλεος.

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ΄.

Τῇ φιλοπράγμονι δεξιᾷ, τὴν ζωοπάροχόν σου πλευράν, ἡ Θωμᾶς ἐξηρεύνησε Χριστὲ ὁ Θεός· συγκεκλεισμένων γὰρ τῶν θυρῶν ὡς εἰσῆλθες, σὺν τοῖς λοιποῖς Ἀποστόλοις ἐβόα σοι· Κύριος ὑπάρχεις καὶ Θεός μου.

Μεγαλυνάριον.

Θυρῶν κεκλεισμένων τοῖς Μαθηταῖς, ὑπέστης Σωτήρ μου, τὴν εἰρήνην σου δοὺς αὐτοῖς· ὅθεν ὁ Θωμᾶς σε, δακτύλῳ ψηλαφήσας, ἐβόα· Σὺ Θεός μου, πέλεις καὶ Κύριος.

Ψάλλει ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Καβαρνός: https://kritikiagiologia.home.blog/2022/05/01/%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BB%CF%85%CF%84%CE%AF%CE%BA%CE%B9%CE%BF-%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CF%8C/

  

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

_________________

Σημειώσεις:

*Το παραπάνω κείμενο μας απέστειλε ο ίδιος ο αρθρογράφος, συνταξιούχος μαθηματικός από την Άμπελο Καρδίτσης, που κατοικεί με την οικογένειά του στην Κατερίνη.

*Είναι δημοσιευμένο την 1-10-2026 στην ιστοσελίδα workenter.gr (https://workenter.gr/i-syndesi-tou-apostolou-thoma-me-tin-india-998023), με τίτλο «Η σύνδεση του Απόστολου Θωμά με την Ινδία» και στις 2-10-2026 στην ψηφιακή ενημερωτική εφημερίδα VIMA 365.gr / 2-10-2026 / ΑΡΘΡΑ ΧΩΡΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ, με τίτλο «Άγιος Απόστολος Θωμάς». Το αναδημοσιεύουμε με κάποιες τροποποιήσεις. 

(https://www.vima365.gr/home/2026/10/02/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%B8%CF%89%CE%BC%CE%AC%CF%82-%CE%B1%CF%80%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B9/).