Κυριακή, 8 Μαρτίου 2020

ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΤΑΚΗΣ - ΒΑΚΧΕΙΟ ΣΤΑ ΟΡΦΙΚΙΑ/ΑΡΦΙΚΙΑ ΛΑΨΑΡΝΩΝ ΛΕΣΒΟΥ

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Μυτιλήνης«ΕΜΠΡΟΣ»/Αιολίας Λόγος
  Τάκης Ιορδάνης

«Η από τον μεγάλο Αριστοτέλη προβολή του Βακχείου στα
Α(Ο)ρφίκια Λαψάρνων»

O θρησκευτικός τουρισμός στην προσκυνηματική του μορφή απαντάται στις διάφορες θρησκείες ανά τους αιώνες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα: Για τους Χριστιανούς οι Άγιοι Τόποι, για τους Μουσουλμάνους η Μέκκα, για τους Ινδουϊστές ο Γάγγης ποταμός και λοιπά. Είναι γνωστό ότι το ίδιο γινόταν και στην αρχαία Ελλάδα, όπου λατρευόταν, λ.χ. στους Δελφούς ο Απόλλωνας, στην Επίδαυρο ο Ασκληπιός, στη Δήλο η Άρτεμις, ο Απόλλων και η Λητώ.

Στο νησί μας ασφαλώς και υπήρχαν τέτοια προσκυνήματα, με χαρακτηριστικότερο όλων εκείνο στα Μέσσα, που εικάζεται ότι ήταν Ιερό αφιερωμένο στη λεγόμενη «Λεσβιακή Τριάδα», «Δίας, Διόνυσος και Ήρα». Τούτο χτίστηκε μετά το 332 π.Χ., που ο Μέγας Αλέξανδρος απελευθέρωσε τη Λέσβο από την Περσική κατοχή.

Υπήρχαν όμως και άλλα ιερά και ναοί, όπου λατρεύονταν διάφοροι θεοί, ως ο του Απόλλωνος στη Μυτιλήνη, ο της Αφροδίτης που ήταν στην κορυφή μιας από τις πέντε πόλεις/κράτη, ο της Θερμίας Αρτέμιδος στη Θερμή, ο του Βρησαγενούς Διονύσου στην «άκρα Βρίσα» και ενδεχομένως και άλλα.

Το παλαιότερο όλων, ήταν το ιερό στα Α(Ο)ρφίκια. Τούτο, κατά τον Π. Φραγκέλλη, ήταν ένα Βακχείο. Κατά τον Α. Γονιδέλλη, το Βακχείο αυτό είχε κτισθεί το 10ο με 9ο αιώνα π.Χ. και είχε εξελιχθεί σε σπουδαίο μαντείο-ναό.

Ως ο μύθος αναφέρει, οι Μαινάδες διαμέλισαν τον μυθικό μύστη Ορφέα και την κεφαλή του, μαζί με την τετράχορδη λύρα του, έριξαν στη θάλασσα. Τα κύματα του πελάγους εξέβρασαν αυτά στην εκεί ακτή. Την μεν κεφαλή ενταφίασαν στο εν λόγω Βακχείο, τη δε λύρα ανέθεσαν στο ναό του Απόλλωνος στη Μυτιλήνη (Γονιδέλλης) ή την προσέφεραν οι Αντισσαίοι στον ποιητή και μουσικό Τέρπανδρο (Φραγκέλλης). Η ακτή αυτή, είναι εκείνη που ως και σήμερα φέρει το όνομα Α(Ο)ρφίκια. Τούτο από μόνο του ισχυροποιεί τα του μύθου σχετικά, όπως αναφέρει ο Π. Φραγκέλλης: «…μέσα από τις χιλιετίες, μέχρι σήμερα το τοπωνύμιο ΟΡΦΙΚΙΑ αποτελεί και τον πλέον αδιάψευστο μάρτυρα της παράδοσης».

Τα Βακχεία, ως γνωστόν, ήταν ιερά αφιερωμένα στο Βάκχο, δηλ. το Διόνυσο.

Ο Α. Γονιδέλλης γράφει:
«…καθώς γνωρίζουμε, ο θεός (Διόνυσος) λατρευόταν με μεγάλες τιμές στην πόλη (Άντισσα)».

Ο Π. Φραγκέλλης επίσης αναφέρει σχετικά: «Θεωρούμε σκόπιμο να αναφέρουμε ότι στην αρχαία Άντισσα ετελούντο τα Διονύσια με ιδιαίτερη λαμπρότητα». Τούτο το στηρίζει στα απ’ το μεγάλο φιλόσοφο Αριστοτέλη σχετικώς γραφέντα.

Προφανώς η γιορτή αυτή γινόταν σε ιερό του Διονύσου, κάπου στην Αντισσαία επικράτεια. Δεδομένου δε ότι υπήρχε το Βακχείο στα Ορφίκια, τεκμαίρεται ότι τα Διονύσια στην Άντισσα προς τιμή του Βάκχου ή Διονύσου ελάμβαναν χώρα στην εκεί παραθαλάσσια περιοχή. Είναι γνωστό ότι το Βακχείο τούτο, όπου χρησμοδοτούσε η κεφαλή του Ορφέα, είχε αποκτήσει τέτοια και τόση φήμη, που είχε ξεπεράσει ακόμα και το Μαντείο των Δελφών και κόσμος πολύς προσερχόταν στο Ορφικό αυτό Μαντείο για να πάρει χρησμό. Γράφονται τούτα, προκειμένου να ξεκαθαριστεί πως εντός της Αντισσαίας επικράτειας δεν υπήρχε αλλού ιερό του Διονύσου. Αν υπήρχε, ευλογοφανώς θα αναφερόταν σε κάποια αρχαία πηγή.

Τούτων λεχθέντων, τα περί της εορτής του Διονύσου στα Ορφίκια ως ιστορικό δεδομένο, δίδεται απ’ τον μεγάλο φιλόσοφο της αρχαιότητας, τον Αριστοτέλη, στα «Οικονομικά» του, όπου αναλυτικά αναφέρει: «Σωσίπολις ο Αντισσαίος, καθώς η πόλις είχε ανάγκη από χρήματα, γιατί (οι Αντισσαίοι) ήταν συνηθισμένοι να τελούν τα Διονύσια με λαμπρότητα, κατά τα οποία και άλλα πολλά έξοδα έκαναν, ετοιμάζοντας τα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, και θυσίες πλούσιες (τελούσαν) κι όταν αυτή η γιορτή ήταν έτοιμη, έπεισαν αυτούς, τον μεν Διόνυσο να παρακαλέσουν τον επόμενο χρόνο ν’ αποδώσει τα διπλάσια, αυτά δε αφού συγκεντρώσουν να τα πουλήσουν. Μαζεύτηκαν, λοιπόν, απ’ αυτούς πολλά χρήματα για την αντιμετώπισι της ανάγκης» (μετάφραση Π. Φραγκέλλη).

Θα πρέπει να λεχθεί ότι ο Αριστοτέλης στα «Οικονομικά» του καταγράφει διάφορες περιπτώσεις ως προς το τι έκαναν κατά καιρούς πόλεις και άρχοντες, για να αντιμετωπίσουν επείγουσες οικονομικές τους ανάγκες. Τούτο δε, χωρίς να αναφέρει από πού και πώς είχε τις σχετικές πληροφορίες. Μεταξύ αυτών αναφέρει και τη χρηματοδότηση της Άντισσας για τα Διονύσια από τον Σωσίπολι Αντισσαίο.

Για να καταθέτει ο μεγάλος αυτός φιλόσοφος το γεγονός τούτο λεπτομερώς με τόση ενάργεια και σαφήνεια, εκτιμώ ότι ή του τα αφηγήθηκε κάποιος που γνώριζε τα πράγματα από μέσα ή ο ίδιος ως «προσκυνητής» παρευρέθηκε κάποια φορά στην εορτή των Διονυσίων, στα Ορφίκια. Θα μπορούσε να έχει συμβεί ή το ένα ή το άλλο, λαμβάνοντας υπόψη πως επί διετία, 345-343 π.Χ., αυτός έζησε στη Λέσβο μαζί με τον Ερέσιο μαθητή και διάδοχό του Θεόφραστο. Τότε, που με τις έρευνες και μελέτες του στον Πυρραίο εύριπο (Κόλπος Καλλονής), έθεσε τα θεμέλια της επιστήμης της Βιολογίας και της Βοτανικής. Ο χρόνος δύο ετών είναι εξαιρετικά μεγάλος, ακόμη και για έναν πολυάσχολο ερευνητή φιλόσοφο, στο να μπορέσει να χωρέσει μία επίσκεψή του σε ένα διάσημο ήδη τότε χώρο του νησιού, ως της περίπτωσής μας, κατά τα Διονύσια το Βακχείο στα Ορφίκια. Τούτο είχε ήδη ζωή τεσσάρων - πέντε αιώνων και, όπως προαναφέραμε, είχε αποκτήσει πολύ μεγάλη φήμη.

Για το θέμα των Α(Ο)ρφικίων έχω ασχοληθεί κι άλλες φορές, είτε αρθρογραφώντας είτε απευθύνοντας έγγραφά μου σε ταγούς του νησιού, όπως την π. Περιφερειάρχη Χρ. Καλογήρου το 2015 και τον π. Δήμαρχο Λέσβου Σπ. Γαληνό το 2017. Έγραφα, στον τελευταίο:
«Η πρότασή μου για την αξιοποίηση του παγκοσμίως ακατάρριπτου δεδομένου/ρεκόρ της Ιστορίας να έχουμε ονομασία τόπου στο νησί μας που χρησιμοποιείται η ίδια εδώ και 3.000 χρόνια τουλάχιστο: το όνομα Α(Ο)ρφίκια Λαψάρνων Αντίσσης. Τούτο χρειάζεται να γίνει μέσω αποφάσεως του Δ.Σ., σε τρόπο ώστε να αρχίσει η σχετική προβολή του διά των μέσων τουριστικής ανάπτυξης και λοιπά.»

Με αφορμή το παρόν, επαναφέρω αυτή την πρότασή μου, που σήμερα ισχυροποιείται λαμβάνοντας υπόψη το εξαιρετικό γεγονός της προβολής των Διονυσίων στα Α(Ο)ρφίκια από τον μεγάλο Αριστοτέλη, προ 2.500 ετών.

Τάκης Ιορδάνης
4/3/2020

Τετάρτη, 5 Φεβρουαρίου 2020

ΠΛΑΛΑ ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ «ΖΩΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΨΑΝ»


ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ ΠΛΑΛΑ

     Κυκλοφόρησε πρόσφατα στην Αθήνα το δωδέκατο βιβλίο της Χρυσούλας Πλάλα, συνταξιούχου εκπαιδευτικού, με σπουδές κινηματογράφου στο Λονδίνο. Είναι συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Ζωές που άναψαν». Στις 75 σελίδες του περιλαμβάνει τα εξής οκτώ διηγήματα: «Ηχήστε οι σάλπιγγες», «Ο Βόλος», «Η φίλη», «Ο πατέρας», «Βαθύ ίχνος απ’ τα παλιά», «Η αναχώρηση», «Εσύ και ο κόσμος γύρω μας», «Εκ των υστέρων», «Ο πατήρ Πολύβιος». Το εξώφυλλο έχει φιλοτεχνήσει η αρχιτέκτονας Νάνσυ Νικολοπούλου.
     Συγχαίρουμε τη δημιουργική συγγραφέα και της ευχόμαστε καλή επιτυχία στις μελλοντικές συγγραφικές προσπάθειές της.
     Ως δείγμα γραφής δημοσιεύουμε το παρακάτω διήγημά της, με ήρωες μια μητέρα με δύο παιδιά, μια οικογένεια Σύρων προσφύγων που έχει βρει προσωρινά άσυλο στην Ελλάδα και αναμένει την επανένωση με τον πατέρα που εργάζεται στη Γερμανία. Γείτονές τους μια ελληνική οικογένεια που τους στηρίζει, με τη συνδρομή φίλων από τον κοινωνικό περίγυρο. Θέμα επίκαιρο, συμπεριφορές στα όρια του ιδανικού, που μας παρακινούν να κάνουμε συγκρίσεις με τη σημερινή πραγματικότητα…



Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ

Έχουν περάσει δύο χρόνια, εγώ πηγαίνω στη Β΄ Λυκείου πια. Ξέρουμε ότι είναι ασφαλείς και ευτυχισμένοι που ’ναι στη Γερμανία, σε μια πόλη μικρότερη από τη δική μας. Ο Αμίρ μου λέει ότι όλα εκεί είναι πιο ήσυχα. Τα λεωφορεία περνούν στην ώρα τους, δεν υπάρχει βιασύνη, τα κτίρια παλιά ή καινούργια δεν είναι μουτζουρωμένα και σε όποια υπηρεσία κρατική πηγαίνουν οι γονείς του παίρνουν απάντηση∙ αυτά τον εντυπωσίασαν, του λείπουν οι συναντήσεις μας με το μουσικό  γκρουπ του σχολείου κι οι βόλτες στο Μοναστηράκι.
Έχει τόσα πολλά να θυμάται…

Στην ευρύχωρη γκαρσονιέρα του δεύτερου ορόφου εγκαταστάθηκε μια μάνα με δύο παιδιά από τη Συρία.
Είχαμε όλοι μια αναστάτωση ή, καλύτερα, το γεγονός αυτό μας έθετε προ ευθυνών. Η ίδια η μητέρα μου άρχισε να το σχολιάζει καθημερινά και προσπαθούσε να μηχανευτεί τρόπους να βοηθήσουμε.
«Απ’ την πολιτεία έχουν ό,τι έχουν. Εμείς τι κάνουμε;»
«Αστερία, δεν έχουμε εισόδημα περίσσιο», είπε ο πατέρας.
«Για ρούχα θα πω στις φίλες μου. Αλλά και η Δοξούλα θα μπορούσε να τους διδάξει Ελληνικά ή και Αγγλικά…»
Μου εφάνη μπελάς ν’ αφιερώσω τον ελεύθερο χρόνο μου σε παιδιά… «πολεμοκαπνισμένα», όπως έλεγε η μάνα μου.
«Θα ’ναι ενδιαφέρον, θα σε δροσίσει», έτσι ονόμαζε το αίσθημα από μια καλή πράξη.
Μ’ έβαλε μπροστά, μ’ έσπρωξε σχεδόν ως την πόρτα τους ένα απόγευμα να τους καλέσω για ένα τσάι.
Δέχθηκαν ευχαρίστως και σε μισή ώρα ήρθε η οικογένεια με τα  δύο παιδιά, ένα κοριτσάκι κι ένα αγόρι, στο σπίτι μας. Έλειπε ο πατέρας. Ο νεαρός, ένα μελαχρινό αγόρι με ζωηρά μάτια, μιλούσε αγγλικά. Συνεννοηθήκαμε.
Βρίσκονταν εδώ ένα χρόνο, με σκοπό να πάνε στη Γερμανία, στο Αννόβερο, στον πατέρα τους.
Αποφύγαμε τις τραυματικές εμπειρίες και μείναμε στο εδώ.
«Ο Αμίρ, Ζαΐρα, πρέπει να ολοκληρώσει τα αγγλικά του. Δεν  θα ’ταν άχρηστο να πηγαίνει και σχολείο όπως και η μικρή. Ας μην περιμένουμε το χρόνο τι θα φέρει, ας οργανωθούμε.»
Τα μικρά είχαν ήδη κάποιες δραστηριότητες στο «Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού». Μας είπαν τη διεύθυνση και την άλλη μέρα πήγαμε μαζί με τον Αμίρ στην Αλκαμένους.
Ο Αμίρ ήταν στα δεκαπέντε κι έδειχνε ενδιαφέρον να συμμετέχει σ’ ό,τι τους αφορούσε.
«Εγώ θ’ αναλάβω τη μητέρα.»
Κι έτσι βρεθήκαμε στα Πετράλωνα, σ’ ένα ολοήμερο σχολείο με ελληνικά για ενήλικους. Η Σάσσι πήγαινε στο Δημοτικό της γειτονιάς μας.
Όλοι μπήκαμε σε μια ιδιαίτερη τροχιά. Οι φίλες της μαμάς ανταποκρίθηκαν με θέρμη∙ εκτός από ρούχα, όλο και κάποια τρόφιμα έμπαιναν στη γκαρσονιέρα.
Ο μπαμπάς έμεινε λίγο απέξω, αλλά ομολόγησε ότι στο καφενεδάκι που πήγαινε τις ελεύθερες ώρες του άναβαν οι συγκινήσεις για το προσφυγικό. Έδινε το δικό του τόνο, για να μην είναι ξενόφοβοι οι συμπολίτες του.
Ο βαθμός δυσκολίας ήταν όταν ο Αμίρ θέλησε να ’ρθει στο σχολείο μου, για να προσπαθήσει να ενταχθεί. Κάθισε δίπλα μου. Η Διεύθυνση του σχολείου ρύθμισε να παρακολουθεί φυσικομαθηματικά, αγγλικά και γλώσσα. Είχε μάθει σ’ ένα χρόνο να διεκδικεί μια θέση σ’ ένα χώρο. Δεν έμεινε πίσω φοβισμένος. Ζήτησε μόνος του απ’ τον καθηγητή της φυσικής αγωγής να συμμετάσχει στην ομάδα ποδοσφαίρου.
Στο άλλο πεδίο, των μεταξύ των συμμαθητών μου σχέσεων, έκανα ό,τι μπορούσα. Τους είπα ότι ο Αμίρ είναι καλός φωτογράφος. Παρακολουθεί μαθήματα στο «Δίκτυο» και δε θέλει να ’ναι ξεκομμένος. Να κάνουμε ό,τι μπορούμε.
«Να πάμε μαζί σινεμά» ή «Πες του να ’ρθει στο γκρουπ του Μίσα, που παίζουμε μουσική.»
Όλοι οι αλλοδαποί του Σχολείου μας ξέρανε Ελληνικά, οι περισσότεροι είχαν γεννηθεί εδώ, απόμενε λοιπόν μόνον ο Αμίρ. Δεν ήταν συμφέρον να μένουν πίσω, άποψη της μαμάς, επειδή κάποτε θα ’φευγαν για Γερμανία. Έπρεπε να καταλάβουν ότι και εδώ είχαν πράγματα να μάθουν. Οι ειδήσεις απ’ τον πατέρα τους δεν ήταν ενθαρρυντικές, είχε δίκιο η κ. Αστερία.
Η μάνα μου είχε πείσει τη Ζαΐρα ότι, μαθαίνοντας Ελληνικά, θα μπορούσε να της δείξει την πόλη και να χαίρονται∙ ήταν προτιμότερο, παρά να κλαίει την κατεστραμμένη πατρίδα της. Της ζητούσε συνταγές για φαγητό κι έβλεπες τι χαρά έκανε η Ζαΐρα, όταν δοκιμάζαμε όλοι την αραβική κουζίνα. Ο κ. Βαγγέλης, ο γείτονας, κάτοχος φροντιστηρίου ξένων γλωσσών, δέχθηκε τον Αμίρ στις τάξεις του με χρέωση το μισό, χορηγία των φιλενάδων της μαμάς.
Απόμενε η προσφορά η δικιά μου με τα Ελληνικά. Βασικό ανάγνωσμα είχαμε τα μετάφραση του "Μικρού Πρίγκηπα" και συζήτηση με καθημερινό λεξιλόγιο. Μάθαινε γρήγορα, η Σάσσι λιγότερο.
«Γιατί διάλεξες το "Μικρό Πρίγκηπα", εσείς έχετε τόση μυθολογία;»
«Γιατί εκείνη είναι η πιο τρυφερή ιστορία που έχω ακούσει για μικρούς και μεγάλους.»
Τον υποχρέωσα να ’χει τετράδιο λεξιλογίου και παραχώρησα επί δίωρο καθημερινά τον υπολογιστή μου.
Η οικογένεια πρόσφερε τις υπηρεσίες της απλόχερα.
Αυτό μαλάκωσε τις εμπειρίες που είχαν φεύγοντας από ’κει. Πράγματι, ο Αμίρ τραβούσε ωραίες φωτογραφίες με το κινητό του. Πρόσεχε το καδράρισμα και είχε βάλει τίτλους στ’ αγγλικά. Προτιμούσε ανθρώπινες φάτσες αντί κτιρίων. Τον ρώτησα γιατί.
«Δεν μπορεί να ’ναι όλα ρόδινα. Αυτές οι εικόνες μιζέριας της πόλης είναι η συνέχεια του ταξιδιού μας. Κάτω στις πλατείες, Δοξούλα, η ζωή είναι δύσκολη και άσχημη.»
Ο Σύρος πρόσφυγάς μου έκανε κριτική στην πόλη μας και στη ζωή μας.
Σχεδόν κάθε απόγευμα πήγαινε σε κάποια απ’ τις δραστηριότητες του «Δικτύου». Αν τύχαινε Σαββατοκύριακο, συνόδευα κι εγώ στους περιπάτους γύρω απ’ την Ακρόπολη. Λάτρευε το παγωτό χωνάκι. Είχα πάρει πολύ σοβαρά το ρόλο μου. Σαν να επρόκειτο για κάποιο κακοπαθημένο ξαδελφάκι μου.
Στο σχολείο ο καθηγητής των Μαθηματικών είχε παρατηρήσει έφεση και τον είχε επαινέσει δημόσια.
Οι φίλοι μου μου ’παν να μην τρενάρω την πρόσκλησή μου στο μουσικό γκρουπ του Μίσα.
Οι γονείς του με τον νεοφερμένο έδειξαν θέρμη. Μας σέρβιραν νοστιμότατα σάντουιτς, μέχρι που άρχισαν τα παιδιά να παίζουν. Ο Αμίρ ήταν λίγο σα χαμένος μ’ όλη την ελληνική εκφορά της φωνής μας, τα  παλαμάκια μας, αλλά δεν έδειξε εντελώς έξω απ’ τα νερά του. Του άρεσε ο ρυθμός μας.
«Αργότερα ίσως δοκιμάσεις κι εσύ τα τύμπανα», του ’πε ο Μίσα.
«Αμίρ, τι νέα απ’ το Αννόβερο;»
«Δεν ξέρω, Δοξούλα, ίσως αργότερα. Ο πατέρας μου είναι σίγουρος ότι θα μας δεχθούνε… να κάνουμε υπομονή…»
Δούλευε σ’ ένα σούπερ μάρκετ. Ίσως αν πήγαιναν όλοι εκεί εύρισκε καλύτερη δουλειά. Στη Συρία ήταν οδοντοτεχνίτης.
Τον ρώτησα αν νοσταλγούσε την πατρίδα του. Μου ’πε ότι δεν ήθελε να γυρίσουν πίσω. Τίποτε δεν θα ’ταν το ίδιο. Ο Αμίρ κοίταζε εμπρός γι’ αυτό και δούλευε τόσο πολύ με τις δραστηριότητές του στο «Δίκτυο» και τ’ αγγλικά.
Η Σάσσι ήταν πιο  αργή αλλά επιμελής.
Η Ζαΐρα έπαψε να κλαίει, συμβουλή της μαμάς:
«Επηρεάζονται τα παιδιά και δεν μπορούν να προχωρήσουν…»
Είχε τελειώσει το Λύκειο στη Συρία από βαθιά θρησκευόμενους γονείς. Διάβαζε το κοράνι φωναχτά στα παιδιά πριν την απογευματινή τους προσευχή. Ο Αμίρ πήρε την κατάσταση στα χέρια του και προσευχόταν μόνος του χωρίς τη Ζαΐρα πάνω απ’ το κεφάλι του.
«Η υπεύθυνη απ’ την οργάνωση μας πήγε και είδαμε μια ταινία που είχε βραβευτεί…»
«Σου άρεσε;»
«Ήταν ένα φιλμ γυρισμένο στην Ινδία, το Lunchbox. Ήθελα να δω κάτι αμερικάνικο με τους τεράστιους δρόμους και τ’ αυτοκίνητα…»
«Αμίρ, η χώρα αυτή έχει προβλήματα. Μη ζηλεύεις ό,τι αστράφτει.»
Είχα μάθει να επεξεργάζομαι ό,τι βλέπω απ’ τη μητέρα μου και τον πατέρα μου, αλλά ένα παιδί ταλαιπωρημένο, ξεπατρισμένο, δεν μπορεί παρά να νοιώσει διαφορετικά απέναντι στις ανέσεις του κόσμου.
Σα συμβουλή του είπα:
«Μάθε να κοιτάζεις κάτω απ’ την επιφάνεια.»
«Δοξούλα, πρώτα θα γίνω σοφός ή πλούσιος;», ρώτησε ανυπόμονα.
«Σοφός, έτσι λέω εγώ. Και πλούσιος να γίνεις, να παραμείνεις σοφός.»
Στεναχωριόμουν, γιατί είχαμε έναν πόλεμο παραδίπλα κι εγώ ευαγγελιζόμουνα το Σωκράτη. Πήρα αμπάριζα απ’ την ιστορία και του ’πα καλοπροαίρετα.
«Βρε κουτέ, όταν εσείς κάνατε πόλεις σαν την Παλμύρα, οι Αμερικάνοι δεν υπήρχαν. Όλοι οι μεσογειακοί λαοί έχουμε σοφία, παρελθόν, μπορούμε να ζήσουμε με λίγα και να ’μαστε ευτυχείς… άλλοι τρελαίνονται, είναι δυστυχείς, αν δεν καταναλώνουν.»
Ο Αμίρ πήγε στον υπολογιστή γι’ απάντηση και χώθηκε στ’ αγγλικά του.
Παρηγοριές, έλεγα από μέσα μου, αλλά λίγη τύχη και συμπάθεια απ’ τον κόσμο μπορούσαν να γλυκάνουν αυτή τη ζωή.
«Να ’σαι έτοιμος για ένα οδοιπορικό σπουδαίο την Κυριακή το πρωί.»
Είχα πείσει τους γονείς μου να πάμε όλοι μαζί στο Μουσείο και να περπατήσουμε τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, να φάμε έξω μαζί με τους φίλους μας. Ο Αμίρ είχε πάει ξανά στο Μουσείο, αλλά ήταν σημαντικό για τη Σάσσι και τη Ζαΐρα.
Του είπα ότι στους Ολυμπιακούς αυτός ο δρόμος είχε τόσο γιορτινό χρώμα, οι άνθρωποι παραληρούσαν, μεταφέροντας τη φλόγα… Με άκουγε, τραβούσε φωτογραφίες και κάποια στιγμή είπε:
«Σα να ’μαστε σε μια γωνιά της γης και κανείς δεν μας ενοχλεί. Μα δίπλα έχουμε πόλεμο.»
«Αμίρ, να δοξάζεις το Θεό που είστε καλά… αυτό μόνον θα προσεύχεσαι να πάτε στον πατέρα σου.»
«Δεν είναι κανείς ασφαλής με τους τρομοκράτες πουθενά…», απάντησε η μητέρα μου.
Είχαμε όλοι διάθεση καλοκαιρινή.
Σε μερικές ώρες η θάλασσα θα ’ταν ζεστή, κι όμως όλα είχαν μια γεύση με ίχνη πίκρας στο τέλος.

Η απάντηση απ’ το Αννόβερο ήρθε στην αρχή του επόμενου χρόνου. Όλοι μας είχαμε μεστώσει από γνώση και εμπειρίες.
Η γκαρσονιέρα ερήμωσε… ποιος ενοικιαστής θα ’ρχόταν;
Τις τελευταίες ημέρες δώσαμε υπόσχεση να είμαστε σε τακτική επικοινωνία.
«Κι όμως, Δοξούλα, έχω μια στεναχώρια. Χάρη σε σας περάσαμε ωραία εδώ.»
Η Ζαΐρα μαγείρεψε το τελευταίο γεύμα σπίτι μας κι εκείνο το απόγευμα πήγαμε ν’ ακούσουμε τη μπάντα του Μίσα.
Χρυσούλα Πλάλα

Τετάρτη, 29 Ιανουαρίου 2020

19ο ΑΤΟΜΙΚΟ-ΟΜΑΔΙΚΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΣΚΑΚΙ

19o ΑΤΟΜΙΚΟ & ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΣΚΑΚΙ
ΜΑΘΗΤΩΝ - ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ 2020
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΕΣΒΟΥ

Βενιαμίν Λέσβιος
clip_image002[6]
clip_image002[7]
ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ
  

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ:

Η ΛΕΣΧΗ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΒΕΝΙΑΜΙΝ Ο ΛΕΣΒΙΟΣ διοργανώνει το 19ο ΑΤΟΜΙΚΟ & ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΜΑΘΗΤΩΝ - ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ 2020 της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου, το οποίο θα διεξαχθεί την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020 στις αίθουσες του 5ου Γυμνασίου Μυτιλήνης. Οι αγώνες αποτελούν την προκριματική φάση για το 32ο Πανελλήνιο Ατομικό Πρωτάθλημα Μαθητών – Μαθητριών 2020 και για το 18ο Πανελλήνιο Ομαδικό Πρωτάθλημα Μαθητών – Μαθητριών 2020 της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας.
     Η τελική φάση θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη, στο Περίπτερο 6 του Διεθνούς Εκθεσιακού & Συνεδριακού Κέντρου Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) από 27 έως 29 Μαρτίου 2020.

   
ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ:

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι μαθητές και οι μαθήτριες των Νηπιαγωγείων, των Δημοτικών Σχολείων, των Γυμνασίων και των Λυκείων, Δημοσίων και Ιδιωτικών, της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου.


ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ:

Δηλώσεις συμμετοχής μέχρι την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου 2020:
  ·  τηλεφωνικά: 697-2659397 
  ·  με fax: 22520-32135
  ·  με email: dlamprouplomari@gmail.com

Στο χώρο των αγώνων θα γίνονται εγγραφές, μόνο εάν υπάρχουν κενές θέσεις.


ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ:

Χώρος των αγώνων θα είναι οι αίθουσες του 5ου Γυμνασίου Μυτιλήνης (Οδός Παρασκευαΐδη, Καλλιθέα, 811 32 Μυτιλήνη).


ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:

- Οι αγώνες θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020.
- Ο πρώτος γύρος θα αρχίσει στις 10:00΄π.μ. και για αυτό το λόγο θα πρέπει οι μαθητές και οι μαθήτριες μέχρι τις 9:30΄π.μ. να έχουν προσέλθει στο χώρο των αγώνων. Όσοι μαθητές εμφανιστούν μετά την έναρξη του πρώτου γύρου θα ξεκινήσουν τους αγώνες από το δεύτερο γύρο.
- Οι μαθητές θα αγωνιστούν σε έναν όμιλο για κάθε τάξη.
- Οι αγώνες θα γίνουν στις εξής κατηγορίες:
1.   Μαθητές – Μαθήτριες Νηπιαγωγείων
2.   Μαθητές - Μαθήτριες Α' Τάξης Δημοτικών Σχολείων
3.   Μαθητές - Μαθήτριες Β' Τάξης Δημοτικών Σχολείων
4.   Μαθητές - Μαθήτριες Γ' Τάξης Δημοτικών Σχολείων
5.   Μαθητές - Μαθήτριες Δ' Τάξης Δημοτικών Σχολείων
6.   Μαθητές - Μαθήτριες Ε' Τάξης Δημοτικών Σχολείων
7.   Μαθητές - Μαθήτριες ΣΤ' Τάξης Δημοτικών Σχολείων
8.   Μαθητές - Μαθήτριες Γυμνασίων
9.   Μαθητές - Μαθήτριες Λυκείων
- Η διεύθυνση των αγώνων διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε συγχώνευση κάποιων κατηγοριών στην περίπτωση μικρής συμμετοχής.
  
                                                                                                         
ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΓΩΝΩΝ - ΧΡΟΝΟΣ ΣΚΕΨΗΣ:

Οι αγώνες θα διεξαχθούν με το Ελβετικό σύστημα 5 γύρων, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας που διέπει τα σχολικά πρωταθλήματα. Χρόνος σκέψης ορίζονται τα 30 λεπτά ανά παρτίδα. Αν η παρτίδα υπερβεί τα 30 λεπτά, προστίθεται χρονόμετρο και οι παίκτες οφείλουν να ολοκληρώσουν την παρτίδα εντός 5 λεπτών (χρόνος ανά παίκτη).


ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΡΣΗΣ ΙΣΟΒΑΘΜΙΑΣ:

  ·  α) Αποτέλεσμα του τουρνουά των ισοβάθμων
  ·  β) Το κριτήριο Μπούχολτζ cut-1 (βαθμοί αντιπάλων εξαιρουμένου του χαμηλότερου)
  ·  γ) Το κριτήριο Μπούχολτζ (βαθμοί αντιπάλων)
  ·  δ) Το κριτήριο Σόννεμπορν - Μπέργκερ (βαθμοί αντιπάλων ανάλογα με το αποτέλεσμα).

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΑΓΩΝΩΝ:

Θα ισχύσουν οι Κανονισμοί της Ε.Σ.Ο και της F.I.D.E.

  
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΩΝΩΝ:

κ. Πατερέλης Θεολόγος, πρόεδρος του Δ.Σ. της ΛΕΣΧΗΣ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΒΕΝΙΑΜΙΝ Ο ΛΕΣΒΙΟΣ.


ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ - ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ:

- Επικεφαλής διαιτητής ορίζεται ο Ομοσπονδιακός διαιτητής κ. Λάμπρου Δημήτρης.
- Οι υπόλοιποι διαιτητές θα ορισθούν από τη Διεύθυνση των αγώνων.
- Τυχόν ενστάσεις υποβάλλονται αμέσως μετά τη λήξη της τελευταίας παρτίδας του γύρου.
- Η επιτροπή θα αποτελείται από 3 τακτικά και 2 αναπληρωματικά μέλη, τα οποία θα ορισθούν από τον διαιτητή στον 1ο γύρο.


ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ - ΕΠΑΘΛΑ:

- Θα βραβευτούν οι τρεις πρώτοι ανά κατηγορία και το 1ο κορίτσι.
- Η απονομή των επάθλων θα γίνει κατά την τελετή λήξης που θα πραγματοποιηθεί αμέσως μετά την ολοκλήρωση των αγώνων. Αναμνηστικά Διπλώματα θα δοθούν σε όλους τους συμμετέχοντες μαθητές και όλες τις συμμετέχουσες μαθήτριες.


ΟΜΑΔΙΚΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ:

Το πρώτο στην ομαδική βαθμολογία Δημοτικό Σχολείο θα βραβευτεί με κύπελλο. Η ομαδική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των βαθμών που θα συγκεντρώσουν οι τέσσερις καλύτεροι παίκτες του κάθε σχολείου. Σε περίπτωση ισοβαθμίας, αυτή αίρεται σύμφωνα με τα παρακάτω κριτήρια: α) οι βαθμοί του καλύτερου παίκτη, β) οι βαθμοί του δεύτερου καλύτερου παίκτη, γ) οι βαθμοί του τέταρτου καλύτερου παίκτη, του πέμπτου κ.ο.κ., δ) σε πλήρη ισοβαθμία ορίζεται αγώνας μπαράζ μεταξύ των τριών καλυτέρων παικτών των ισοβαθμούντων σχολείων.


ΔΙΑΦΟΡΑ:  

Με την άφιξη των μαθητών και συνοδών τους στο χώρο των αγώνων, θα πρέπει να επιβεβαιωθεί  η συμμετοχή τους στην Γραμματεία των αγώνων.
Για κάθε ζήτημα που δεν προβλέπεται από αυτή την Προκήρυξη ή από τους Κανονισμούς της Ε.Σ.Ο και της F.I.D.E., καθώς και για κάθε έκτακτο περιστατικό, αρμόδια να αποφασίσει είναι η Διεύθυνση των Αγώνων.
                                       
                                                                Για τη Διεύθυνση των αγώνων
                                                                     Ο Πρόεδρος του Δ.Σ.
                                                της ΛΕΣΧΗΣ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΒΕΝΙΑΜΙΝ Ο ΛΕΣΒΙΟΣ 
  
                                                                ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΠΑΤΕΡΕΛΗΣ