ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ_ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΩΜΑΣ

   

Μυργιώτης Παναγιώτης

 

Άγιος Απόστολος Θωμάς. Εορτάζει 6 Οκτωβρίου. 

 

     Ο Απόστολος Θωμάς ήταν ένας από τους δώδεκα μαθητές του Κυρίου, ψαράς στο επάγγελμα· το όνομά του σημαίνει «Δίδυμος». Θεωρείται, από πολλούς άπιστος, ενώ φάνηκε δύσπιστος σε μια στιγμή της ζωής του. Όταν ο Χριστός εμφανίστηκε μετά την Ανάστασή Του στους μαθητές, ο Θωμάς απουσίαζε και δυσπίστησε στα λεγόμενα των συντρόφων του. Όμως, κατά τη δεύτερη εμφάνιση του Κυρίου, αναφώνησε: «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου». Είναι η πρώτη δημόσια ομολογία της Αναστάσεως του Κυρίου. Κατά την ταπεινή μου γνώμη ήταν μέρος της θείας οικονομίας η δυσπιστία του Θωμά. 

     Ο Απόστολος Θωμάς, Ιουδαίος στην καταγωγή, ακολούθησε αμέσως τον Χριστό και έγινε μαθητής Του. Δεν έκανε δεύτερη σκέψη, όταν τον κάλεσε κοντά Του ο Χριστός. Διέθετε θάρρος και αποφασιστικότητα. Ο Χριστός αναγγέλλει στους μαθητές Του την κοίμηση του Λαζάρου και την πρόθεσή του να μεταβούν στη Βηθανία, παρά το γεγονός ότι οι Ιουδαίοι τον αναζητούσαν για να τον θανατώσουν. Ο Θωμάς απευθυνόμενος προς τους άλλους μαθητές είπε: «Ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα ἀποθάνωμεν μετ’ Αὐτοῦ» (Ιωάννης, 11, 16). Σε άλλη περίπτωση φανερώνεται η ορθολογική σκέψη του Ιωάννη (14, 4-5).

 

Ο Απόστολος Θωμάς ψηλαφίζει το σώμα του Ιησού. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Την ημέρα της Πεντηκοστής, κατά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, παρών ήταν και ο Θωμάς. Εφάρμοσε και αυτός την εντολή του Χριστού: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ. 28, 19. Ο Θωμάς κληρώθηκε να πάει στους Πάρθους, Πέρσες, Μήδους και Ινδούς. Γι’ αυτό οι χριστιανοί των Ινδιών ονομάζονται «Θωμαϊστές». Οι Ινδοί ήταν οι πιο ωμοί και βάρβαροι τότε άνθρωποι. Ένα βράδυ παρουσιάστηκε ο Χριστός και του είπε: «Μη φοβάσαι Θωμά, αλλά πήγαινε στις Ινδίες, κήρυξε το Ευαγγέλιο και η χάρις μου θα είναι μαζί σου».

Ο Απόστολος Θωμάς, μετά την Πεντηκοστή, κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Πάρθους, στους Πέρσες, στους Μήδους και στους Ινδούς, όπου είχε μαρτυρικό τέλος.

 

Επιφοίτηση Αγίου Πνεύματος κατά την Πεντηκοστή. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Κατά την κοίμηση της Θεοτόκου, ο Θωμάς, ευρισκόμενος στις Ινδίες για ιεραποστολή, δεν ήταν παρών. Όταν οι μαθητές του Κυρίου άνοιξαν τον τάφο να προσκυνήσει ο Θωμάς, ο τάφος Της ήταν άδειος. Το σώμα έλειπε και στο μνήμα κείτονταν μόνο το σεντόνι που είχαν τυλίξει το σώμα της Παναγίας. Η Παναγία μετέστη από τη γη στους ουρανούς, χαρίζοντας θαυμαστή δύναμη στους Αποστόλους για το δύσκολο και τεράστιο έργο που είχαν ήδη ξεκινήσει. «Πρὸς δόξαν ἀκήρατον, ἀνερχομένη Ἁγνή, χειρί σου δεδώρησαι, τῷ Ἀποστόλῳ Θωμᾷ, τὴν πάνσεπτον Ζώνην σου», ψάλλουμε στο απολυτίκιο της εορτής της Καταθέσεως της Τιμίας Ζώνης.

 

Κοίμηση της Θεοτόκου. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Ο Θωμάς και ο βασιλιάς Γουνδιαφόρος.

 

Κάποια φορά βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα ένας έμπορος, ο Αμβάνης, αναζητώντας αρχιτέκτονα να κτίσει ωραιότατο παλάτι για τον βασιλιά των Ινδιών. Αυτός αγόρασε ως δούλο τον απόστολο Θωμά, ο οποίος είχε φήμη καλού οικοδόμου. Μετά από πολυήμερο ταξίδι, φθάσανε στην Ανδράπολη, όπου ο ηγεμόνας Γουνδιαφόρος πάντρευε την κόρη του. Πήγαν ο Θωμάς και ο Αμβάνης. Ένας υπηρέτης κτύπησε τον Θωμά στο πρόσωπο. Ο Θωμάς είπε ο Θεός να συγχωρέσει τον δούλο, αλλά το χέρι θα το κατασπαράξουν τα θηρία. Έτσι και έγινε.

Ο βασιλιάς και ο Θωμάς συζήτησαν αρκετά για το παλάτι και ο βασιλιάς έδωσε τη συγκατάθεσή του να γίνει το παλάτι του σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε ο Θωμάς. Ο βασιλιάς έδωσε εντολή να παρέχουν στο Θωμά όσο χρυσάφι και ασήμι χρειαζόταν για την ανέγερση του παλατιού, που θα ήταν πιο επιβλητικό από όλα τα άλλα. Συμφώνησαν και ο βασιλιάς έφυγε για τρία χρόνια για δουλειές του κράτους του. Ο Θωμάς άρχισε να κτίζει ουράνιο παλάτι για τον βασιλιά και όχι επίγειο. Τα χρήματα τα διέθετε ελεημοσύνη στους φτωχούς.

Μετά από καιρό, πληροφορήθηκε ο βασιλιάς ότι ο Θωμάς δεν κτίζει παλάτι και το χρυσάφι το μοιράζει στους φτωχούς. Τον καλεί ο βασιλιάς και ο Θωμάς του είπε: «Το παλάτι εκείνο, που έμαθα να κτίζω από τον μόνο αρχιτέκτονα Χριστό, το έκτισα πολύ ωραίο». Και ο βασιλιάς του είπε: «Αυτή την ώρα να πάμε να το δούμε». Ο Θωμάς του απαντά: «Νομίζω ότι δεν χρειάζεται για τον παρόντα κόσμο. Όταν φύγεις από τον κόσμο αυτό, τότε θα σου χρησιμεύσει». Θυμωμένος διατάζει να κλείσουν τον Θωμά σε σκοτεινό λάκκο.

Τότε ο αδελφός του βασιλιά, ο Γαδ, ο οποίος πρότεινε να βασανιστεί ο Θωμάς και να καεί στη φωτιά, αρρωσταίνει ξαφνικά και πεθαίνει. Άγγελος Κυρίου ξεναγεί την ψυχή του και του δείχνει το ουράνιο παλάτι του βασιλιά. Θαυμάζει ο Γαδ την ομορφιά του και ζητά να μείνει εκεί, αλλά ο Άγγελος αρνιέται, γιατί είναι του αδελφού του. Ο Γαδ τότε ζητά να επιστρέψει η ψυχή του στη γη, για να αγοράσει από τον αδελφό του το ουράνιο παλάτι του! Ο Άγγελος επιστρέφει την ψυχή στο νεκρό σώμα κι ο αναστημένος πληροφορεί τον αδελφό του για την ύπαρξη του λαμπρού ουρανίου παλατιού από τα χέρια του Θωμά. Ο βασιλιάς δίνει εντολή να ελευθερωθεί ο Θωμάς και ζητά συγγνώμη. Τα δυο αδέλφια και πολλοί άλλοι βαπτίστηκαν Χριστιανοί.

 

Ο βασιλιάς Μίσδιος και ο θάνατος του Αποστόλου.

 

Στον τόπο αυτό βρήκε πολλούς ειδωλολάτρες. Παρά ταύτα, βάπτισε πολλούς Χριστιανούς. Μεταξύ αυτών και τη γυναίκα του βασιλιά Μίσδιου, Μιγδονία, και τη γυναίκα του άρχοντα Χαρασίου, Τερτιανή. Αυτές οι δύο μάλιστα συμφώνησαν να ζήσουν ασκητικά στ’ ανάκτορά τους. Αυτοί διέταξαν να κλειστεί στη φυλακή ο Θωμάς. Ένα βράδυ, θαυματουργικά, ο Θωμάς βγαίνει από τη φυλακή και πηγαίνει σε σπίτι, όπου λειτουργεί και βαπτίζει τον Ουαζάνη, γιο του βασιλιά Μίσδιου, και την κόρη του Τέρτια. Τη στιγμή που τους κοινωνούσε, ακούστηκε μια φωνή από τον ουρανό λέγοντας: «Αλήθεια σας λέγω, μη φοβάστε, αλλά πιστεύετε».

Μετά από αυτά, ο βασιλιάς Μίσδιος διέταξε να τον θανατώσουν μακριά από την πόλη, γιατί φοβόταν τις αντιδράσεις. Έτσι ο Απόστολος Θωμάς παρέδωσε την ψυχή του στην πόλη Μαλιαπούρ, θανατούμενος με λογχισμό.

Η μνήμη του τιμάται στις 6 Οκτωβρίου. Η κάρα του Αγίου Θωμά βρίσκεται στη Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο.

Το απολυτίκιο του Αγίου Αποστόλου Θωμά (για τη μνήμη του στις 6 Οκτωβρίου) είναι σε ήχο δ΄ (Ταχὺ προκατάλαβε). Ψάλλει ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Καβαρνός, από το Πλωμάρι Λέσβου: https://www.facebook.com/watch/?v=349482489499179.

 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ΄.

Ὡς θεῖος Ἀπόστολος, θεολογίας κρουνούς, ἐνθέως ἐξήντλησας,

ἐκ λογχονύκτου πλευρᾶς, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Ὅθεν τῆς εὐσεβείας,

κατασπείρας τὸν λόγον, ἔλαμψας ἐν Ἰνδίᾳ, ὡς ἀκτὶς οὐρανία,

Θωμὰ τῶν Ἀποστόλων, τὸ θεῖον ἀγλάισμα.

 

 

Την Κυριακή του Θωμά (Αντίπασχα), επτά ημέρες μετά το Πάσχα, ψάλλεται διαφορετικό απολυτίκιο σε ήχο βαρύ:

 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος βαρύς.
Σφραγισμένου τοῦ μνήματος, ἡ ζωὴ ἐκ τάφου ἀνέτειλας Χριστὲ ὁ Θεός· καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, τοῖς Μαθηταῖς ἐπέστης ἡ πάντων Ἀνάστασις, Πνεῦμα εὐθὲς δι’ αὐτῶν ἐγκαινίζων ἡμῖν, κατὰ τὸ μέγα σου ἔλεος.

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ΄.

Τῇ φιλοπράγμονι δεξιᾷ, τὴν ζωοπάροχόν σου πλευράν, ἡ Θωμᾶς ἐξηρεύνησε Χριστὲ ὁ Θεός· συγκεκλεισμένων γὰρ τῶν θυρῶν ὡς εἰσῆλθες, σὺν τοῖς λοιποῖς Ἀποστόλοις ἐβόα σοι· Κύριος ὑπάρχεις καὶ Θεός μου.

Μεγαλυνάριον.

Θυρῶν κεκλεισμένων τοῖς Μαθηταῖς, ὑπέστης Σωτήρ μου, τὴν εἰρήνην σου δοὺς αὐτοῖς· ὅθεν ὁ Θωμᾶς σε, δακτύλῳ ψηλαφήσας, ἐβόα· Σὺ Θεός μου, πέλεις καὶ Κύριος.

Ψάλλει ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Καβαρνός: https://kritikiagiologia.home.blog/2022/05/01/%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BB%CF%85%CF%84%CE%AF%CE%BA%CE%B9%CE%BF-%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CF%8C/

  

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

_________________

Σημειώσεις:

*Το παραπάνω κείμενο μας απέστειλε ο ίδιος ο αρθρογράφος, συνταξιούχος μαθηματικός από την Άμπελο Καρδίτσης, που κατοικεί με την οικογένειά του στην Κατερίνη.

*Είναι δημοσιευμένο την 1-10-2026 στην ιστοσελίδα workenter.gr (https://workenter.gr/i-syndesi-tou-apostolou-thoma-me-tin-india-998023), με τίτλο «Η σύνδεση του Απόστολου Θωμά με την Ινδία» και στις 2-10-2026 στην ψηφιακή ενημερωτική εφημερίδα VIMA 365.gr / 2-10-2026 / ΑΡΘΡΑ ΧΩΡΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ, με τίτλο «Άγιος Απόστολος Θωμάς». Το αναδημοσιεύουμε με κάποιες τροποποιήσεις. 

(https://www.vima365.gr/home/2026/10/02/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%B8%CF%89%CE%BC%CE%AC%CF%82-%CE%B1%CF%80%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B9/).