ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ_ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΩΜΑΣ

   

Μυργιώτης Παναγιώτης

 

Άγιος Απόστολος Θωμάς. Εορτάζει 6 Οκτωβρίου. 

 

     Ο Απόστολος Θωμάς ήταν ένας από τους δώδεκα μαθητές του Κυρίου, ψαράς στο επάγγελμα· το όνομά του σημαίνει «Δίδυμος». Θεωρείται, από πολλούς άπιστος, ενώ φάνηκε δύσπιστος σε μια στιγμή της ζωής του. Όταν ο Χριστός εμφανίστηκε μετά την Ανάστασή Του στους μαθητές, ο Θωμάς απουσίαζε και δυσπίστησε στα λεγόμενα των συντρόφων του. Όμως, κατά τη δεύτερη εμφάνιση του Κυρίου, αναφώνησε: «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου». Είναι η πρώτη δημόσια ομολογία της Αναστάσεως του Κυρίου. Κατά την ταπεινή μου γνώμη ήταν μέρος της θείας οικονομίας η δυσπιστία του Θωμά. 

     Ο Απόστολος Θωμάς, Ιουδαίος στην καταγωγή, ακολούθησε αμέσως τον Χριστό και έγινε μαθητής Του. Δεν έκανε δεύτερη σκέψη, όταν τον κάλεσε κοντά Του ο Χριστός. Διέθετε θάρρος και αποφασιστικότητα. Ο Χριστός αναγγέλλει στους μαθητές Του την κοίμηση του Λαζάρου και την πρόθεσή του να μεταβούν στη Βηθανία, παρά το γεγονός ότι οι Ιουδαίοι τον αναζητούσαν για να τον θανατώσουν. Ο Θωμάς απευθυνόμενος προς τους άλλους μαθητές είπε: «Ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα ἀποθάνωμεν μετ’ Αὐτοῦ» (Ιωάννης, 11, 16). Σε άλλη περίπτωση φανερώνεται η ορθολογική σκέψη του Ιωάννη (14, 4-5).

 

Ο Απόστολος Θωμάς ψηλαφίζει το σώμα του Ιησού. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Την ημέρα της Πεντηκοστής, κατά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, παρών ήταν και ο Θωμάς. Εφάρμοσε και αυτός την εντολή του Χριστού: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ. 28, 19. Ο Θωμάς κληρώθηκε να πάει στους Πάρθους, Πέρσες, Μήδους και Ινδούς. Γι’ αυτό οι χριστιανοί των Ινδιών ονομάζονται «Θωμαϊστές». Οι Ινδοί ήταν οι πιο ωμοί και βάρβαροι τότε άνθρωποι. Ένα βράδυ παρουσιάστηκε ο Χριστός και του είπε: «Μη φοβάσαι Θωμά, αλλά πήγαινε στις Ινδίες, κήρυξε το Ευαγγέλιο και η χάρις μου θα είναι μαζί σου».

Ο Απόστολος Θωμάς, μετά την Πεντηκοστή, κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Πάρθους, στους Πέρσες, στους Μήδους και στους Ινδούς, όπου είχε μαρτυρικό τέλος.

 

Επιφοίτηση Αγίου Πνεύματος κατά την Πεντηκοστή. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Κατά την κοίμηση της Θεοτόκου, ο Θωμάς, ευρισκόμενος στις Ινδίες για ιεραποστολή, δεν ήταν παρών. Όταν οι μαθητές του Κυρίου άνοιξαν τον τάφο να προσκυνήσει ο Θωμάς, ο τάφος Της ήταν άδειος. Το σώμα έλειπε και στο μνήμα κείτονταν μόνο το σεντόνι που είχαν τυλίξει το σώμα της Παναγίας. Η Παναγία μετέστη από τη γη στους ουρανούς, χαρίζοντας θαυμαστή δύναμη στους Αποστόλους για το δύσκολο και τεράστιο έργο που είχαν ήδη ξεκινήσει. «Πρὸς δόξαν ἀκήρατον, ἀνερχομένη Ἁγνή, χειρί σου δεδώρησαι, τῷ Ἀποστόλῳ Θωμᾷ, τὴν πάνσεπτον Ζώνην σου», ψάλλουμε στο απολυτίκιο της εορτής της Καταθέσεως της Τιμίας Ζώνης.

 

Κοίμηση της Θεοτόκου. Εικόνα από το Διαδίκτυο.

 

Ο Θωμάς και ο βασιλιάς Γουνδιαφόρος.

 

Κάποια φορά βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα ένας έμπορος, ο Αμβάνης, αναζητώντας αρχιτέκτονα να κτίσει ωραιότατο παλάτι για τον βασιλιά των Ινδιών. Αυτός αγόρασε ως δούλο τον απόστολο Θωμά, ο οποίος είχε φήμη καλού οικοδόμου. Μετά από πολυήμερο ταξίδι, φθάσανε στην Ανδράπολη, όπου ο ηγεμόνας Γουνδιαφόρος πάντρευε την κόρη του. Πήγαν ο Θωμάς και ο Αμβάνης. Ένας υπηρέτης κτύπησε τον Θωμά στο πρόσωπο. Ο Θωμάς είπε ο Θεός να συγχωρέσει τον δούλο, αλλά το χέρι θα το κατασπαράξουν τα θηρία. Έτσι και έγινε.

Ο βασιλιάς και ο Θωμάς συζήτησαν αρκετά για το παλάτι και ο βασιλιάς έδωσε τη συγκατάθεσή του να γίνει το παλάτι του σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε ο Θωμάς. Ο βασιλιάς έδωσε εντολή να παρέχουν στο Θωμά όσο χρυσάφι και ασήμι χρειαζόταν για την ανέγερση του παλατιού, που θα ήταν πιο επιβλητικό από όλα τα άλλα. Συμφώνησαν και ο βασιλιάς έφυγε για τρία χρόνια για δουλειές του κράτους του. Ο Θωμάς άρχισε να κτίζει ουράνιο παλάτι για τον βασιλιά και όχι επίγειο. Τα χρήματα τα διέθετε ελεημοσύνη στους φτωχούς.

Μετά από καιρό, πληροφορήθηκε ο βασιλιάς ότι ο Θωμάς δεν κτίζει παλάτι και το χρυσάφι το μοιράζει στους φτωχούς. Τον καλεί ο βασιλιάς και ο Θωμάς του είπε: «Το παλάτι εκείνο, που έμαθα να κτίζω από τον μόνο αρχιτέκτονα Χριστό, το έκτισα πολύ ωραίο». Και ο βασιλιάς του είπε: «Αυτή την ώρα να πάμε να το δούμε». Ο Θωμάς του απαντά: «Νομίζω ότι δεν χρειάζεται για τον παρόντα κόσμο. Όταν φύγεις από τον κόσμο αυτό, τότε θα σου χρησιμεύσει». Θυμωμένος διατάζει να κλείσουν τον Θωμά σε σκοτεινό λάκκο.

Τότε ο αδελφός του βασιλιά, ο Γαδ, ο οποίος πρότεινε να βασανιστεί ο Θωμάς και να καεί στη φωτιά, αρρωσταίνει ξαφνικά και πεθαίνει. Άγγελος Κυρίου ξεναγεί την ψυχή του και του δείχνει το ουράνιο παλάτι του βασιλιά. Θαυμάζει ο Γαδ την ομορφιά του και ζητά να μείνει εκεί, αλλά ο Άγγελος αρνιέται, γιατί είναι του αδελφού του. Ο Γαδ τότε ζητά να επιστρέψει η ψυχή του στη γη, για να αγοράσει από τον αδελφό του το ουράνιο παλάτι του! Ο Άγγελος επιστρέφει την ψυχή στο νεκρό σώμα κι ο αναστημένος πληροφορεί τον αδελφό του για την ύπαρξη του λαμπρού ουρανίου παλατιού από τα χέρια του Θωμά. Ο βασιλιάς δίνει εντολή να ελευθερωθεί ο Θωμάς και ζητά συγγνώμη. Τα δυο αδέλφια και πολλοί άλλοι βαπτίστηκαν Χριστιανοί.

 

Ο βασιλιάς Μίσδιος και ο θάνατος του Αποστόλου.

 

Στον τόπο αυτό βρήκε πολλούς ειδωλολάτρες. Παρά ταύτα, βάπτισε πολλούς Χριστιανούς. Μεταξύ αυτών και τη γυναίκα του βασιλιά Μίσδιου, Μιγδονία, και τη γυναίκα του άρχοντα Χαρασίου, Τερτιανή. Αυτές οι δύο μάλιστα συμφώνησαν να ζήσουν ασκητικά στ’ ανάκτορά τους. Αυτοί διέταξαν να κλειστεί στη φυλακή ο Θωμάς. Ένα βράδυ, θαυματουργικά, ο Θωμάς βγαίνει από τη φυλακή και πηγαίνει σε σπίτι, όπου λειτουργεί και βαπτίζει τον Ουαζάνη, γιο του βασιλιά Μίσδιου, και την κόρη του Τέρτια. Τη στιγμή που τους κοινωνούσε, ακούστηκε μια φωνή από τον ουρανό λέγοντας: «Αλήθεια σας λέγω, μη φοβάστε, αλλά πιστεύετε».

Μετά από αυτά, ο βασιλιάς Μίσδιος διέταξε να τον θανατώσουν μακριά από την πόλη, γιατί φοβόταν τις αντιδράσεις. Έτσι ο Απόστολος Θωμάς παρέδωσε την ψυχή του στην πόλη Μαλιαπούρ, θανατούμενος με λογχισμό.

Η μνήμη του τιμάται στις 6 Οκτωβρίου. Η κάρα του Αγίου Θωμά βρίσκεται στη Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο.

Το απολυτίκιο του Αγίου Αποστόλου Θωμά (για τη μνήμη του στις 6 Οκτωβρίου) είναι σε ήχο δ΄ (Ταχὺ προκατάλαβε). Ψάλλει ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Καβαρνός, από το Πλωμάρι Λέσβου: https://www.facebook.com/watch/?v=349482489499179.

 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ΄.

Ὡς θεῖος Ἀπόστολος, θεολογίας κρουνούς, ἐνθέως ἐξήντλησας,

ἐκ λογχονύκτου πλευρᾶς, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Ὅθεν τῆς εὐσεβείας,

κατασπείρας τὸν λόγον, ἔλαμψας ἐν Ἰνδίᾳ, ὡς ἀκτὶς οὐρανία,

Θωμὰ τῶν Ἀποστόλων, τὸ θεῖον ἀγλάισμα.

 

 

Την Κυριακή του Θωμά (Αντίπασχα), επτά ημέρες μετά το Πάσχα, ψάλλεται διαφορετικό απολυτίκιο σε ήχο βαρύ:

 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος βαρύς.

Ἐσφραγισμένου τοῦ μνήματος, ἡ ζωὴ ἐκ τάφου ἀνέτειλας Χριστὲ ὁ Θεός· καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, τοῖς Μαθηταῖς ἐπέστης ἡ πάντων Ἀνάστασις, Πνεῦμα εὐθὲς δι’ αὐτῶν ἐγκαινίζων ἡμῖν, κατὰ τὸ μέγα σου ἔλεος.

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ΄.

Τῇ φιλοπράγμονι δεξιᾷ, τὴν ζωοπάροχόν σου πλευράν, ἡ Θωμᾶς ἐξηρεύνησε Χριστὲ ὁ Θεός· συγκεκλεισμένων γὰρ τῶν θυρῶν ὡς εἰσῆλθες, σὺν τοῖς λοιποῖς Ἀποστόλοις ἐβόα σοι· Κύριος ὑπάρχεις καὶ Θεός μου.

Μεγαλυνάριον.

Θυρῶν κεκλεισμένων τοῖς Μαθηταῖς, ὑπέστης Σωτήρ μου, τὴν εἰρήνην σου δοὺς αὐτοῖς· ὅθεν ὁ Θωμᾶς σε, δακτύλῳ ψηλαφήσας, ἐβόα· Σὺ Θεός μου, πέλεις καὶ Κύριος.

Ψάλλει ο Αρχιμανδρίτης Νικόδημος Καβαρνός: https://kritikiagiologia.home.blog/2022/05/01/%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BB%CF%85%CF%84%CE%AF%CE%BA%CE%B9%CE%BF-%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CF%8C/

  

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

_________________

Σημειώσεις:

*Το παραπάνω κείμενο μας απέστειλε ο ίδιος ο αρθρογράφος, συνταξιούχος μαθηματικός από την Άμπελο Καρδίτσης, που κατοικεί με την οικογένειά του στην Κατερίνη.

*Είναι δημοσιευμένο την 1-10-2026 στην ιστοσελίδα workenter.gr (https://workenter.gr/i-syndesi-tou-apostolou-thoma-me-tin-india-998023), με τίτλο «Η σύνδεση του Απόστολου Θωμά με την Ινδία» και στις 2-10-2026 στην ψηφιακή ενημερωτική εφημερίδα VIMA 365.gr / 2-10-2026 / ΑΡΘΡΑ ΧΩΡΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ, με τίτλο «Άγιος Απόστολος Θωμάς». Το αναδημοσιεύουμε με κάποιες τροποποιήσεις. 

(https://www.vima365.gr/home/2026/10/02/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%B8%CF%89%CE%BC%CE%AC%CF%82-%CE%B1%CF%80%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B9/). 

ΧΑΪΚΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΚΟΥΣ ΜΟΥ ΦΙΛΟΥΣ

 

Χαϊκού* αφιερωμένα στους παιδικούς μου φίλους

                                                  

       Γραμμένες με φως

       της ζωής μας στιγμές

       οι φωτογραφίες.

       Φωτογραφίες

       στης ζωής το βιβλίο

       σκόρπιες σελίδες.

                                                                       

       Σε άσπρο χαρτί

       αγαπημένες μορφές

       ξυπνούνε το χθες.

       Εικόνες παλιές

       την καρδιά μου γεμίζουν

       με νοσταλγία.

  

       Εικόνες του χθες

       ο χρόνος σας έκλεισε

       μες στην καρδιά μου. 

       Φωτογραφίες

       νοσταλγικές εικόνες

       και αναμνήσεις. 

       Φωτογραφίες

       το χθες που διαβαίνει σε

       χάρτινους δρόμους.                      

       

       Με μάτια ακίνητα

       οι φίλοι που χάθηκαν

       τρυπούν την καρδιά μου.

       Πέντε και επτά

       και πέντε στιγμές χαράς

       όλη η ζωή.

       Στο λεύκωμά μου

       αγαπημένες μορφές

       άφθαρτες μένουν.

       Οι παλιοί φίλοι

       στις φωτογραφίες τους

       πάντα κοντά μας.

       Οι παλιοί φίλοι

       σ' ασημένια κορνίζα

       μες στην καρδιά μου.

      __________

       Σημειώσεις:

 *Τα παραπάνω χαϊκού, επιλογή από παλαιότερη ανάρτησή μου (https://paleochori-lesvos.blogspot.com/2014/01/blog-post_30.html), τα αφιερώνω στους παιδικούς φίλους και τους δασκάλους μου.

   *Τα χαϊκού (haiku) είναι είδος ποίησης, που πρωτοεμφανίστηκε στην Ιαπωνία το 16^ο μ.Χ. αιώνα περίπου. Είναι μικρά λυρικά ποιήματα χωρίς ομοιοκαταληξία, με 17 συλλαβές σε έναν ενιαίο στίχο ή σε τρεις στίχους, με 5σύλλαβους τον 1^ο και 3^ο στίχο και 7σύλλαβο το 2^ο στίχο (5 - 7 - 5) [Περισσότερα στο https://paleochori-lesvos.blogspot.com/2013/03/blog-post_29.html].

   Μυρσίνη Μ. Βουνάτσου

ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΜΑΣ

  

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

 

Δυο φωτογραφίες με μαθητές και μαθήτριες του Δημοτικού Σχολείου Παλαιοχωρίου μαζί με τους δασκάλους τους Γιώργο Γιαμουγιάννη και Νίκο Μιχαλέλη από το Πλωμάρι.  Τις φωτογραφίες μάς έδωσε για δημοσίευση η Ειρήνη Μαρή-Μωραΐτου. Την ευχαριστούμε. Παρακαλούμε συμπληρώστε χρονολογίες και όσα στοιχεία λείπουν. Στείλτε μας και άλλες, να τις αναρτήσουμε και να θυμηθούμε τους παιδικούς μας εαυτούς, τους φίλους και τους δασκάλους μας…

 

Με το δάσκαλό μας Γιώργο Γιαμουγιάννη 

Από αριστερά προς δεξιά –

Πάνω: 1) Δημήτρης Καμπούρης του Παναγιώτου και της Σοφίας, 2) Γρηγόρης Μουχτούρης του Γεωργίου και της Ευστρατίας, 3) Νίκος Ανδρόνικος του Χρήστου και της Ευαγγελίας, 4) Γεώργιος Γιαμουγιάννης, δάσκαλος από το Πλωμάρι, 5) Ευάγγελος Μωραΐτης του Ιωάννου και της Ειρήνης, 6) Παναγιώτης Γανώσης του Κωνσταντίνου και της Περσεφόνης, 7) Ιωάννης Λούπος του Μπάνου και της Μαρίας.

 

Κάτω: 1) Μαίρη Λούπου του Δημητρίου και της Ειρήνης, 2) Ευαγγελία Μαλαμά του Εμμανουήλ και της Μυρσίνης, 3) Σουλτάνα Γανώση του Αποστόλου και της Νίκης, 4) Ειρήνη Πατερέλη Ιωάννου και της Ευαγγελίας, 5) Μυρσίνη Κουτσουραδή του Παντελή και της Διαμάντης, 6) Μυρσίνη Κουτλή του Παναγιώτου και της Βικτώριας, 7) Ιωάννης Μαυραγάνης του Γρηγορίου και της Μεταξίας.  

  

Με το δάσκαλό μας Νίκο Μιχαλέλη   

Από αριστερά προς δεξιά –

Πάνω: 1) Μυρσίνη Κουτλή του Ιωάννου και της Ειρήνης, 2) Μαρία Κουτλή του Ιωάννου και της Διαμάντης, 3) Πέρσα Ψαρού του Νικολάου και της Γιασεμής, 4) Ειρήνη Μωραΐτου του Μαυραγάνη και της Μυρσίνας, 5) Νίκος Μιχαλέλης, δάσκαλος από Πλωμάρι, 6) Φωτεινή Παντελέλλη του Παναγιώτου και της Βικτώριας 7) Βενετία Χρυσάφη του Παναγιώτου και της Πελαγίας, 8) Κωνσταντίνα Μωραΐτου του Ιωάννη και της Ειρήνης, 9) Πηνελόπη Ζαδέλη του Παναγιώτου και της Ελένης.

 

Καθιστοί στη μεσαία σειρά: 1) Δημήτρης Μαυραγάνης του Γρηγορίου και της Μεταξίας, 2) Ιωάννης Καραμπάσης του Μάιστρου και της Ειρήνης, 3) Παναγιώτης Πρωτόγυρος του Ευστρατίου και της Ειρήνης, 4) Παναγιώτης Μιχάλης του Βασιλείου, 5) Γρηγόρης Φρατζιάς του Παναγιώτου και της Ευαγγελίας, 6) Δημήτρης Μαλαμάς του Σπύρου και της Ειρήνης, 7) Γρηγόρης Μαλαμάς του Σπύρου και της Ειρήνης, 8) Δημήτρης Σαββέλης του Ευστρατίου και της Πηνελόπης, 9) Γεώργιος Κουτλής του Παναγιώτου και της Βικτώριας.

 

Κάτω: 1) Γιώργος Λούπος του Μπάνου και της Μαρίας, 2) Ιωάννης Σάββας του Θεμιστοκλή και της Ελένης, 3) Φίλιππας Παντελέλλης του Παναγιώτου και της Βικτώριας, 4) Παναγιώτης Ανδρόνικος του Δημητρίου και της Πηνελόπης.

ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ_ΑΓΙΑ ΕΥΦΗΜΙΑ

  

Μυργιώτης Παναγιώτης

  Αγία Ευφημία. Εορτάζει στις 16 Σεπτεμβρίου.

 

     Η Αγία Ευφημία, κόρη του πλούσιου συγκλητικού Φιλόφρονα και της ευσεβούς και φιλανθρώπου Θεοδωρησιανής, σε ηλικία μόλις δεκαεννιά ετών με θάρρος και παρρησία ομολόγησε την ακλόνητη πίστη της στο Χριστό ενώπιον των δυνατών και ισχυρών της εποχής, γνωρίζοντας ότι την περιμένει θάνατος βασανιστικός και επώδυνος.

Η Αγία έζησε την εποχή του Διοκλητιανού (284-305 μ.Χ.). Την εποχή αυτή ο αυτοκράτορας ξεκίνησε διωγμό εναντίον των Χριστιανών. Στην Ανατολή ηγεμόνας ήταν ο Πρίσκος με συνάρχοντα τον φιλόσοφο και ιερέα του ψευτοθεού Άρη, τον Απελλιανό. Όταν έφθασε η ημέρα της εορτής του Άρη, έστειλαν κήρυκες σε ολόκληρη την περιοχή και προσκαλούσαν τους πολίτες να πάνε, με απειλή θανάτου για τους απόντες. Οι Χριστιανοί κατέφυγαν σε ερημιές ή κλείστηκαν στα σπίτια τους.

Η αποχή των Χριστιανών έγινε αντιληπτή και ο Απελλιανός έπεισε τον ηγεμόνα να συλλάβει τους απόντες, μεταξύ των οποίων και την Αγία με την σαρανταεννιαμελή συνοδεία της. Τους συνοδούς έστειλε στη φυλακή, την δε Αγία κάλεσε κοντά του με σκοπό να την αλλαξοπιστήσει! Δεν τα κατάφερε, φυσικά, και έστειλε τους αδίστακτους υπηρέτες Καίσαρα και Βάριο να ρίξουν την Αγία στη φωτιά. Πράγμα που έπραξαν. Όμως η φωτιά διασκορπίστηκε και έβλαψε τους ασεβείς. Η Αγία βγήκε αβλαβής, με τα ρούχα της να μην έχουν καεί.

Την άλλη μέρα φέρνουν την Αγία στον ηγεμόνα που διατάζει να κατασκευάσουν μεγάλη δεξαμενή με σαρκοβόρα θαλάσσια θηρία. Η Αγία προσευχήθηκε και είπε: «Ιησού, το φως μου, γίνε βοηθός της αδυναμίας μου, Συ που έκανες την κοιλιά του θηρίου καλό θάλαμο για τον Ιωνά. Σώσε με τώρα, για να δοξασθούν όσοι σε προσκυνούν και να καταισχυνθούν όσοι σε αρνούνται». Την έριξαν μέσα, αλλά τα θηρία την προστάτεψαν.

Ο Πρίσκος απορούσε πώς από μια γυναίκα νικήθηκαν τα θηρία και η φωτιά. Ο Απελλιανός απαντούσε λέγοντας ότι η Αγία χρησιμοποίησε μάγια! Έπειτα διατάζουν την Αγία να περπατήσει σε λάκκο με αιχμηρά αντικείμενα σκεπασμένα με λίγο χώμα. Εκείνη παραμένει αβλαβής, ενώ κατασχίστηκαν τα πόδια όσων επιχείρησαν το ίδιο.

Η Αγία ευχαριστούσε το Θεό λέγουσα: «Ποιoς θα λαλεί τη δύναμη των έργων σου και θα κάνει ξακουστές τις ευχαριστίες για Σένα, Κύριε; Με φύλαξες από πληγές και μαστιγώσεις, από φωτιά και θηρία, από νερό και λάκκο. Τώρα σώσε την ψυχή μου από τα χέρια του εχθρού της ανθρώπινης φύσης».

Την υπέβαλαν σε πολλά βασανιστήρια και τέλος την οδήγησαν στο στάδιο, για να αντιμετωπίσει τα άγρια θηρία. Λυπόταν γιατί δεν αξιωνόταν να πάει προς τον Νυμφίο της και προσευχόμενη έλεγε: «Κύριε, μου έδειξες την ανίκητη δύναμή σου, με έκαμες δυνατή στις πληγές και στα βασανιστήρια. Καθώς δέχτηκες τη θυσία και τα αίματα των μαρτύρων σου που μαρτύρησαν πριν από εμένα, δέξου και τη δική μου θυσία και παράλαβε την ψυχή μου».

Ενώ αυτά προσευχόταν η μάρτυρας, ελευθέρωσαν τέσσερα λιοντάρια και τρεις αρκούδες. Τα θηρία ήρεμα φιλούσαν τα πόδια της Αγίας και μια αρκούδα τη δάγκωσε χωρίς να αφήσει πληγή και μετά από λίγο η αγιασμένη ψυχή της φτερούγισε προς τον Νυμφίο της Χριστό. Το ημερολόγιο έγραφε 16 Σεπτεμβρίου του 303 μ.Χ. Έγινε σεισμός και ακούστηκε φωνή λέγουσα: «Έλα προς τον Κύριο, συ που αγωνίστηκες τον καλό αγώνα, για να λάβεις τους μισθούς για τα μαρτύρια, που υπέστης». Οι γονείς της, έχοντας χαρά που μαρτύρησε το παιδί τους, όταν βρήκαν ευκαιρία, παρέλαβαν το τίμιο σκήνωμα και το έθαψαν κοντά στη Χαλκηδόνα.

Το 410 μ.Χ., επί αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Μικρού, ο μοναχός και ιερέας Ευτύχιος υποστήριζε ότι ο Ιησούς Χριστός έχει μόνο τη φύση και την ενέργεια της θεότητας. Παρά το ότι καθαιρέθηκε από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Άγιο Φλαβιανό, συνέχισε να ταράσσει την εκκλησία.

Όταν ανέλαβε την εξουσία ο Μαρκιανός, διέταξε και συγκλήθηκε η Αγία Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος στην Χαλκηδόνα το 451 μ.Χ. από εξακόσιους τριάντα πατέρες, για να εξετάσει το θέμα. Οι πατέρες καταδίκασαν την πλάνη, αλλά οι αιρετικοί δεν πείθονταν. Συμφώνησαν η κάθε πλευρά να γράψει σε έναν τόμο τις θέσεις της. Άνοιξαν τη λειψανοθήκη της Αγίας Ευφημίας και άφησαν τα δυο βιβλία στο στήθος της. Μετά από ένα χρονικό διάστημα άνοιξαν τη λειψανοθήκη και βρήκαν τον τόμο των Ορθοδόξων να τον κρατά στα χέρια της, ενώ ο τόμος των αιρετικών ήταν στα πόδια της. Ήταν ολοφάνερο, οι Ορθόδοξοι είχαν δίκαιο. Οι αιρετικοί λυπημένοι είδαν ότι είχαν άδικο. Με το θαύμα της Αγίας επικυρώθηκε η αληθινή πίστη περί του Κυρίου μας Ιησού Χριστού: «δύο τέλειες φύσεις, ανθρώπινη και θεϊκή, ενωμένες σε μία υπόσταση ατρέπτως, ασυγχύτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως». Δεν υπήρξε καμία απορρόφηση ή προσχώρηση ή σύγχυση ή διαίρεση ή τροπή των δύο φύσεων, αλλά παρέμειναν και οι δύο ακέραιες, διατηρώντας η κάθε μία τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα. Οι δύο φύσεις δηλ. αλληλοπεριχωρήθηκαν. Επομένως, το ορθό είναι ότι ο Χριστός είχε δύο τέλειες φύσεις, την θεία και την ανθρώπινη, και όχι μόνο μία, την θεία. Το θαύμα αυτό εορτάζει η Αγία μας Εκκλησία στις 11 Ιουλίου.

Το 1987 ο Άγιος Παΐσιος δέχτηκε στο κελί του, στην Παναγούδα, την επίσκεψη της Αγίας Ευφημίας. Η Αγία του εξιστόρησε τη ζωή και τα μαρτύριά της. Σε ερώτηση του Αγίου πώς τα άντεξε, απάντησε: «Αν ήξερα τι δόξα έχουν οι Άγιοι, θα έκανα ό,τι μπορούσα για να περάσω πιο μεγάλα μαρτύρια!» του απάντησε.

 

Απολυτίκιο

 

Λίαν εὔφρανας τοὺς Ὀρθοδόξους καὶ κατήσχυνας τοὺς κακοδόξους, Εὐφημία, Χριστοῦ καλλιπάρθενε. Τῆς γὰρ Τετάρτης Συνόδου ἐκύρωσας, ἃ οἱ Πατέρες καλῶς ἐδογμάτισαν. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

__________

*Ο Παναγιώτης Μυργιώτης είναι συνταξιούχος καθηγητής με καταγωγή από την Καρδίτσα. Από το 1980 διαμένει στην Κατερίνη. Τα γραπτά του διαπνέονται από βαθιά πίστη προς το Θεό.

ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ_ΥΨΩΣΗ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

             

Μυργιώτης Παναγιώτης

 Ύψωση του Τιμίου Σταυρού  Μεγάλη Δεσποτική Εορτή

 

Τις πρώτες ημέρες του νέου εκκλησιαστικού έτους και σαράντα ημέρες από την επί του όρους μεταμόρφωση του Κυρίου μας, η εκκλησία μας τοποθέτησε μια άλλη Δεσποτική εορτή. Στις 14 Σεπτεμβρίου εορτάζει την παγκόσμιο ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Του Σταυρού, πάνω στον οποίο σταυρώθηκε ο Χριστός και έχυσε το πάναγνο αίμα Του για τη δική μας σωτηρία.

Ο Σταυρός αποτελεί για τους χριστιανούς ιερό σύμβολο. Με τον Σταυρό ο Χριστός ξεγέλασε, νίκησε και ντρόπιασε το διάβολο, ο οποίος νόμισε ότι νίκησε, θανάτωσε κι εξαφάνισε τον Χριστό. Γι’ αυτό και δεν αντέχει να βλέπει αυτό το ιερό σύμβολο· φεύγει μακριά. Από νωρίς οι πρώτοι χριστιανοί στις κατακόμβες ζωγράφιζαν και το σύμβολο του σταυρού. Ο Σταυρός για τους χριστιανούς αποτελεί κορυφαίο σύμβολο θυσίας και αγιασμού. Ο Σταυρός και η Ανάσταση λειτουργούν ως δύο βασικοί άξονες, πάνω στους οποίους κινείται η ζωή των πιστών χριστιανών. Η Ανάσταση ακολουθεί και προϋποθέτει τον Σταυρό. Ο Σταυρός προμηνύει την Ανάσταση. Χωρίς Σταυρό δεν γίνεται Ανάσταση.

Ο μέγας απόστολος των Εθνών Παύλος, ο κατεξοχήν θεολόγος του Σταυρού, τονίζει συχνά στις θεόπνευστες επιστολές του ότι ο Σταυρός του Χριστού είναι γι’ αυτόν και για την Εκκλησία καύχηση. «Εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ει μη εν τω σταυρώ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού», διότι «ο λόγος γαρ ο του σταυρού τοις μεν απολλυμένοις μωρία εστί, τοις δε σωζομένοις ημίν δύναμις Θεού εστι», επειδή ο Ιησούς Χριστός «εγενήθη εν σοφία από Θεού, δικαιοσύνη τε και αγιασμός και απολύτρωσις» ως ο «Εσταυρωμένος».

Προτυπώσεις του Τιμίου Σταυρού έχουμε και στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη. Αναφέρουμε μεταξύ των άλλων. Η λωρίδα ξηράς που δημιουργήθηκε στην Ερυθρά Θάλασσα και πέρασαν οι διωκόμενοι από τους Αιγύπτιους Ισραηλίτες σχηματίστηκε όταν ο Μωυσής με το ραβδί του κτύπησε τα ύδατα και σχηματίστηκε το σημείο του σταυρού. Στον πόλεμο των Ισραηλιτών με τους Αμαλικίτες, όταν το σώμα του Μωυσή και τα τεντωμένα χέρια του σχημάτιζαν το σημείο του σταυρού, νικούσαν οι Ισραηλίτες, ενώ, όταν από την κούραση ο Μωυσής κατέβαζε τα χέρια, νικούσαν οι εχθροί των.

Το 312 μ.Χ. ο Μέγας Κωνσταντίνος με τον στρατό του βαδίζει εναντίον του συναυτοκράτορά του Μαξέντιου και βρίσκεται λίγο έξω από την Ρώμη. Εκεί, ενώ είναι μέρα μεσημέρι, βλέπει στον ουρανό το σημείο του Σταυρού σχηματισμένο με αστέρια και συγχρόνως βλέπει και την επιγραφή "ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ" πάλι με αστέρια. Το θεωρεί θεϊκό σημάδι· το φανερώνει στους στρατιώτες του, οι οποίοι εμψυχώνονται, πολεμούν με περισσό θάρρος και νικούν τον Μαξέντιο. Ο Μ. Κωνσταντίνος γίνεται μονοκράτωρ των Ρωμαίων, βαπτίζεται χριστιανός, ανακηρύσσει τον χριστιανισμό επίσημη θρησκεία και σταματά τις διώξεις των χριστιανών.

Η ευσεβής μητέρα του η αγία Ελένη αναχώρησε το 326 μ.Χ. για να προσκυνήσει στους Αγίους Τόπους, έχοντας μαζί της και γενναία επιχορήγηση από τον Κωνσταντίνο. Πρώτη ενέργεια ήταν να βρει τον Τίμιο Σταυρό, ο οποίος είχε ριφθεί σε παρακείμενη χαράδρα και είχε σκεπαστεί με χώματα. Για να μη βεβηλωθεί ο τίμιος Σταυρός από τους ειδωλολάτρες, οι χριστιανοί τον είχαν κατά κάποιο τρόπο κρύψει. Ο αυτοκράτορας Αδριανός το 135 μ.Χ. είχε κτίσει στον Πανάγιο Τάφο ναό της Αφροδίτης, για να μην μπορούν οι πιστοί χριστιανοί να πηγαίνουν και να προσκυνούν. Ο ειδωλολατρικός ναός γκρεμίζεται.

Μετά από επίπονες και επίμονες έρευνες, βρέθηκαν τρεις σταυροί, του Κυρίου και των δύο ληστών. Οδηγηθήκανε στην εύρεση των σταυρών από το εξής σημείο: Εκεί επάνω είχε φυτρώσει ένα λουλούδι που εξέπεμπε μία πολύ ωραία μυρωδιά, ένα θαυμάσιο άρωμα. Το λουλούδι αυτό είναι ο γνωστός σε όλους μας βασιλικός, που ονομάστηκε έτσι γιατί φύτρωσε πάνω στο χώμα που έκρυβε το Σταυρό, πάνω στον οποίο σταυρώθηκε ο βασιλιάς των πάντων. Με εξίσου θαυμαστό τρόπο διαπιστώσανε ποιος ήταν ο σταυρός του Κυρίου. Ακουμπήσανε τους σταυρούς στο σώμα νεκρής ευσεβέστατης γυναικός. Η νεκρή αναστήθηκε, όταν ήλθε σε επαφή με τον Σταυρό του Κυρίου.

Η Αγία Ελένη με συγκίνηση και σεβασμό παραδίδει τον Σταυρό του Κυρίου στον πατριάρχη Μακάριο. Ξεκινά η πομπή προς τον Γολγοθά με τον αυτοκράτορα να κρατά τον Τίμιο Σταυρό. Κατά την πορεία προς τον Γολγοθά ο αυτοκράτορας αισθάνεται ότι δεν μπορεί να βαδίσει, τον εμποδίζει δύναμη αόρατη. Ο αυτοκράτορας κρατά τον Τίμιο Σταυρό. Ο πατριάρχης δίνει τη λύση. Ο αυτοκράτορας να προχωρήσει ανυπόδητος και χωρίς το βασιλικό στέμμα. Έτσι έγινε και η πορεία-πομπή συνεχίστηκε. Ο αυτοκράτορας έπρεπε με ταπείνωση και συντριβή να κρατά τον Τίμιο Σταυρό. Ο πατριάρχης Μακάριος, την 14η Σεπτεμβρίου 335 μ.Χ. ύψωσε τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου στο ναό της Αναστάσεως. Οι πιστοί προσκυνούσαν, κάνοντας το σταυρό τους κι έλεγαν «Κύριε, ελέησον».

Αυτή την ύψωση στις 14 Σεπτεμβρίου τιμά κάθε χρόνο η Εκκλησία μας. Η ημέρα αυτή είναι πανηγυρική και συγχρόνως αναφέρεται στη Σταύρωση και στο θάνατο του Κυρίου, που ουσιαστικά υπήρξε η πρώτη Ύψωση του Τιμίου Σταυρού με σταυρωμένο τον Ίδιο. Για το λόγο αυτό, η μέρα αυτή τιμάται με αυστηρή νηστεία και στη θεία λειτουργία διαβάζεται η ίδια ευαγγελική περικοπή που διαβάζεται τη Μ. Παρασκευή. Οι πιστοί την ημέρα αυτή λαμβάνουν από τον ιερέα κλωνάρια βασιλικού ως ανάμνηση της ευρέσεως του Τιμίου Ξύλου και τα φυλάσσουν στο εικονοστάσι του σπιτιού τους.

Διά του Σταυρού ο διάβολος κατατροπώνεται, η αμαρτία λύεται, ο Άδης σκυλεύεται, ο Χριστός ανίσταται, ο θάνατος καταργείται και η ανθρώπινη φύση διά του προσώπου του Ιησού κάθεται πλέον εκ δεξιών του Πατρός. Μπορούμε πλέον να λέμε ότι πάσα ευλογία μέσω του Σταυρού προήλθε και προέρχεται στην κτίση.

Επομένως ο Σταυρός είναι η φανέρωσις του Χριστού μέσα στον κόσμο, για τούτο η Εκκλησία πανηγυρικά ψάλλει: «ιδού γαρ ήλθε διά του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω».

Στους χαιρετισμούς του Τιμίου Σταυρού διαβάζουμε:

Χαίρε το των Αγγέλων γαληνόμορφον θαύμα.

Χαίρε το των δαιμόνων πολυστένακτον τραύμα.

Χαίρε του Αδάμ και της Εύας ανάκλησις.

Χαίρε των αρχόντων του άδου η νέκρωσις.

Μεγάλη η δύναμη του Σταυρού· ο δαίμονας τον βλέπει και φρίττει. Είχε πιστέψει ο δόλιος, βλέποντας τον Κύριο νεκρό επί του Σταυρού, ότι τον νίκησε. Όμως, η Ανάσταση του Κυρίου μας τον θανάτωσε.

Είναι πολύ σημαντικό πάντα να φοράμε έναν Σταυρό. Δεν είναι υποχρεωτικό να είναι χρυσός, αρκεί και ένας από φθηνό υλικό. Η αξία του έγκειται στο σημείο του Σταυρού, όχι στο υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένος.

Να έχουμε πάντα στη ζωή μας τη Χάρη του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού και να πορευόμαστε πάντοτε με σταυροαναστάσιμο ήθος!

 

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος α’

 

Σῶσον, Κύριε, τὸν λαόν Σου καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν Σου, νίκας τοῖς βασιλεῦσι (σημ. τοῖς εὐσεβέσι) κατὰ βαρβάρων δωρούμενος καὶ τὸ σὸν φυλάττων, διὰ τοῦ Σταυροῦ Σου, πολίτευμα.

 

Κοντάκιον

Ἦχος δ’. Αὐτόμελον.

 

Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ ἑκουσίως, τῇ ἐπωνύμῳ σου καινὴ πολιτεία, τοὺς οἰκτιρμούς σου δώρησαι, Χριστὲ ὁ Θεός, Εὔφρανον ἐν τῇ δυνάμει σου, τοὺς πιστοὺς Βασιλεῖς ἡμῶν, νίκας χορηγῶν αὐτοῖς, κατὰ τῶν πολεμίων, τὴν συμμαχίαν ἔχοιεν τὴν σήν, ὅπλον εἰρήνης, ἀήττητον τρόπαιον.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός 

ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝ._ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

 

Εκπαίδευση και Ορθοδοξία

 

Από τον μαθηματικό κ. Μυργιώτη Παναγιώτη ― δεν γνωρίζουμε σε ποιο σχολείο διδάσκει και πώς εντόπισε την ιστοσελίδα μας ― λάβαμε και δημοσιεύουμε το παρακάτω κείμενο. Κάτω από τις σκέψεις, τον προβληματισμό και τις προτάσεις του για καλύτερη εκπαίδευση διακρίνουμε τον εκπαιδευτικό που νοιάζεται και εκφράζει ενεργά το ενδιαφέρον του για τα παιδιά…  

 

Την πρώτη Σεπτεμβρίου έχουμε δύο "πρωτοχρονιές": την έναρξη της σχολικής χρονιάς και του εκκλησιαστικού έτους. Η κοινή ημερομηνία πρέπει κάτι να λέει και πολλά να συμβολίζει. Για τον ορθόδοξο ελληνικό λαό Παιδεία και Ορθοδοξία συμβαδίζουν. Το ένα και το άλλο αποτελούν τις δύο όψεις του ιδίου νομίσματος.

Πάντα η έναρξη συνοδεύεται από αισιοδοξία. Καλλιεργούνται ελπίδες για ένα καλύτερο αύριο. Προφανώς δεν είναι κακό αυτό, αλλά δεν φθάνει η αισιοδοξία και οι ευχές για καλή χρονιά. Απαιτείται προσπάθεια και αγώνας. Συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων με αμοιβαία εμπιστοσύνη και ο καθένας με τον ρόλο του. Ο καθένας να αποδίδει το μέγιστο των δυνατοτήτων του με πραγματικό ενδιαφέρον για τον μαθητή. Η έναρξη των μαθημάτων να βρίσκει τα σχολεία χωρίς ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό. Η επομένη ημέρα του αγιασμού να είναι ημέρα πλήρους προγράμματος, το οποίο θα έχει καταρτιστεί με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού και μόνο. Η κοινή, στο μέτρο του δυνατού, γραμμή στην αντιμετώπιση των μαθητικών παρεκτροπών βοηθάει στην ομαλή λειτουργία της σχολικής μονάδας. Η εκπαίδευση είναι "ομαδικό αγώνισμα" και όχι ατομικό. Ο ένας να κτίζει πάνω στην προσπάθεια του άλλου, να μη γκρεμίζει ο ένας αυτό που δημιούργησαν οι άλλοι.

Οι εποχές αλλάζουν, τα ενδιαφέροντα της κοινωνίας δεν μένουν ίδια. Τα παιδιά δέχονται πολλαπλά ερεθίσματα και παραστάσεις. Βομβαρδίζονται (και όλοι μας) είκοσι τέσσερις ώρες στο εικοσιτετράωρο με γνώσεις άχρηστες, για να μη γράψω επιβλαβείς. Προβάλλονται μοντέλα εύκολης ζωής μέσα στη χλιδή και στον πλούτο χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Τα γράμματα, η μόρφωση και η προσπάθεια απαξιώνονται, θεωρούνται τροχοπέδη στην ανέλιξη. Οι προαιώνιες αρχές και οι πατροπαράδοτες αξίες που πρέπει να κοσμούν κάθε άνθρωπο, και ιδιαιτέρως τον νέο, χλευάζονται και πυροβολούνται. Η πίστη στο Θεό, ο σεβασμός στα ιερά και στα όσια της φυλής και του Γένους θεωρούνται περασμένων εποχών.

Για να αισθάνονται απαλλαγμένα από τον "μεσαίωνα" του χρηστού ήθους και του (αυτο)σεβασμού, μένουνε προσκολλημένα μπροστά σε μια οθόνη. Το τετράδιο ή το στυλό μπορεί να τα ξεχάσουνε στο σπίτι‧ το κινητό αποκλείεται, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι απαγορεύεται να το έχουν στο σχολείο. Είναι κακός ο εκπαιδευτικός που θα πράξει το καθήκον του, όταν δει μαθητή με κινητό, και είναι άξιος επαίνου ο εκπαιδευτικός που θα αδιαφορήσει ως προς την αποστολή του.

Τα φαινόμενα βίας εύκολα περνούν και στη σχολική αυλή και αίθουσα. Τα παιδιά διδάσκονται περισσότερο από το παράδειγμα που βιώνουν παρά από τη θεωρία. Αυτά που βιώνουν είναι εύκολα. Δεν τους χαλάμε κανένα χατίρι. Δεν λέμε όχι στα αιτήματά τους για να μην τα απογοητεύσουμε κι όλοι μας μιλάμε για δικαιώματα των παιδιών και κανένας μας για υποχρεώσεις.

Εικόνες του Θεού είναι οι μαθητές μας. Έχουν δικαιώματα, αλλά και υποχρεώσεις. Αλλά δημιουργούμε παιδιά εγωιστικά, με υπερηφάνεια κούφια. Εισπράττουν κάθε μέρα εικόνες βίας, ασέβειας και ύβρεως της ανθρώπινης υποστάσεως. Εύκολα γίνονται επιθετικά, βίαια και παραβατικά.

Υπάρχουν τα τελευταία χρόνια κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχολόγοι στα σχολεία. Εκεί οδηγηθήκαμε. Δεν επαρκούν. Χρειάζονται βοήθεια. Δεν εννοώ να διοριστούν κι άλλοι. Εννοώ να ακουστεί η φωνή του Χριστού μέσα στα σχολεία. Η φωνή του Θεολόγου στη Δευτεροβάθμια με τις λίγες ώρες μάθημα τι να πρωτοδιδάξει; Στην Πρωτοβάθμια που δεν υπάρχει θεολόγος τι γίνεται; Ο δάσκαλος προσπαθεί και κάνει ό,τι μπορεί.

Χρειάζεται λοιπόν σε ολόκληρο το φάσμα της υποχρεωτικής εκπαίδευσης να υπάρχει στα σχολεία ο κατάλληλος άνθρωπος, να επιλαμβάνεται παράλληλα με τον παιδαγωγό και τον ψυχολόγο περιπτώσεων μαθητών και οικογενειών με πρόβλημα. Πολλά από τα προβλήματα που εμφανίζονται στα σχολεία και στην κοινωνία γενικότερα έχουν πνευματικό υπόβαθρο και αίτια καθαρά πνευματικά-διδακτικά. Κατάλληλοι για μια τέτοια διακονία ειδικά εκπαιδευμένοι κληρικοί ή θεολόγοι, που θα επιλέγονται με κριτήρια αυστηρά και πολύπλευρα (πνευματικά, παιδαγωγικά κ.λπ.) και μετά από σχετική επιμόρφωση.

Θα υπάρχουν οι δικλείδες, προφανώς, που θα εξασφαλίζουν την άρτια συνεργασία με τον σχολικό ψυχολόγο και πρωτίστως την ελευθερία των μαθητών. Πολλά προβλήματα θα λύνονται κάθε μέρα και μάλιστα σε ορατό ορίζοντα κάποια θα μηδενιστούν. Κατανοούμε ότι η παραπάνω πρόταση χρήζει επεξεργασίας και οργάνωσης ως προς τις λεπτομέρειές της. Επίσης, είναι για πολλούς λόγους τολμηρή, στις ημέρες μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι ρεαλιστική, με γνώμονα το καλό των παιδιών μας.

Πολλές δεκαετίες περάσανε χωρίς η εκπαίδευση και οι εκπαιδευτικοί να αξιολογούνται από επίσημο φορέα, για να φαίνονται οι αδυναμίες ή οι αστοχίες όλων των παραγόντων και παραμέτρων, να καταγράφονται και να διορθώνονται. Για να ανεβαίνει το επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Η καθημερινή πρακτική μας δείχνει τι δεν πάει καλά και κάτι πρέπει να αλλάξει. Εκπαιδεύεται η νεότητα, το μέλλον του λαού και του Γένους. Οι προκλήσεις κάθε μέρα μεγαλώνουν και απαιτούν υπεύθυνους και μορφωμένους, όχι απλά εγγράμματους πολίτες.

Αυτούς ποια σχολεία θα τους δώσουν εφόδια; Τα σχολεία χωρίς Χριστό; Αν είναι δυνατόν. Η Ελλάδα και η Ορθοδοξία είναι έννοιες στενά συνδεδεμένες και έτσι θα παραμείνουν. Η εκπαίδευση και οι εκπαιδευτικοί καλούμαστε από την ιστορία να αναλάβουμε ρόλο πρωτοπόρο και με οδηγό τον Χριστό να φέρουμε την πατρίδα μας Ελλάδα στην πρωτοπορία του κόσμου.

Καλή Χρονιά.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

ΟΜΟΡΦΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

 

 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 30 μ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ 

Ιστοσελίδα: 

https://www.booking.com/hotel/gr/pharos-arkitsas.el.html?aid=318615&label=New_Greek_EL_GR_27026349385-QXtLJSPeIP_80J0br3yCkwS217289183938%253Apl%253Ata%253Ap1%253Ap2%253Aac%253Aap%253Aneg%253Afi%253Atikwl-199483742665%253Alp9222678%253Ali%253Adec%253Adm&sid=76ac67c701b451a0f0f4705bad66dc45&dist=0&group_adults=2&group_children=0&hapos=1&hpos=1&no_rooms=1&req_adults=2&req_children=0&room1=A%2CA&sb_price_type=total&sr_order=popularity&srepoch=1787243928&srpvid=26dd74f2dcc10044&type=total&ucfs=1&

ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ Ο ΘΕΣΒΙΤΗΣ

  

Προφήτης Ηλίας ο Θεσβίτης. Εορτάζει στις 20 Ιουλίου. 

  

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε.

 

Ὁ ἔνσαρκος Ἄγγελος, τῶν Προφητῶν ἡ κρηπίς, ὁ δεύτερος Πρόδρομος, τῆς παρουσίας Χριστοῦ, Ἠλίας ὁ ἔνδοξος, ἄνωθεν καταπέμψας, Ἐλισαίῳ τὴν χάριν, νόσους ἀποδιώκει, καὶ λεπροὺς καθαρίζει, διὸ καὶ τοῖς τιμῶσιν αὐτόν, βρύει ἰάματα.

Μετάφραση

Ο ένσαρκος Άγγελος, η βάση των Προφητών, ο δεύτερος Πρόδρομος, του ερχομού του Χριστού, Ηλίας ο ένδοξος, έστειλε από ψηλά στον Ελισαίο τη χάρη, διώχνει νόσους και καθαρίζει λεπρούς, γι' αυτό και για όσους τον τιμούν, πηγάζει ιάματα.

Ἁγίου Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ

Κοντάκιον. Ἦχος β΄.

Προφῆτα καὶ προόπτα τῶν μεγαλουργιῶν τοῦ Θεοῦ, Ἠλία μεγαλώνυμε, ὁ τῷ φθέγματί σου στήσας τὰ ὑδατόρρυτα νέφη, πρέσβευε ὑπὲρ ἡμῶν, πρὸς τὸν μόνον φιλάνθρωπον.

Μετάφραση

Συ που προλέγεις και προβλέπεις τα έργα τα μεγάλα του Θεού μας, Ηλία κοσμοξάκουστε, που με το λόγο σου σταμάτησες της βροχής τα σύγνεφα, μεσολάβησε για μας προς τον μόνο φιλάνθρωπο.

 

 

Μεγαλυνάριον

 

Δεῦτε τὸν πυρίπνουν καὶ ζηλωτήν, τὸν διὰ τεθρίππου, ἁρπαγέντα ἀπὸ τῆς γῆς, τῆς τοῦ Xριστοῦ Δευτέρας, Πρόδρομον παρουσίας, Ἠλίαν τὸν Θεσβίτην, ὕμνοις τιμήσωμεν.

Μετάφραση

Ελάτε να τιμήσουμε με ύμνους τον πυρόπνοο και ζηλωτή Ηλία τον Θεσβίτη, αυτόν που αρπάχτηκε στη γη από άρμα, τον Πρόδρομο της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού.

 

ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ ΤΟΥ ΘΕΣΒΙΤΗ

Ο Προφήτης Ηλίας ήταν Ισραηλίτης προφήτης που έζησε τον 9^ο αι. π.Χ. και θεωρείται ο μέγιστος των προφητών. Προείπε την έλευση του Χριστού στη Γη, 816 χρόνια πριν από τη γέννησή του.

Ήταν γιος του Σωβάκ και καταγόταν από το χωριό Θέσβη της περιοχής Γαλαάδ, γι’ αυτό ονομάζεται Θεσβίτης. Ανήκε στη φυλή του Ααρών. Όταν γεννήθηκε, ο πατέρας του είδε μία θεία οπτασία: Δύο άνδρες λευκοφορεμένοι τον ονόμαζαν Ηλία, τον σπαργάνωναν με φωτιά και του έδιναν φλόγα να φάει. Τότε πήγε στα Ιεροσόλυμα και, αφού περιέγραψε την οπτασία στους ιερείς, εκείνοι του είπαν, ερμηνεύοντας την οπτασία, ότι ο γιος του θα γίνει προφήτης, η ζωή του θα είναι φως και θα κρίνει το Ισραήλ με δίκοπο μαχαίρι και φωτιά. Το όνομα Ηλίας αποτελεί ελληνική μεταφορά του εβραϊκού ονόματος Ελιγιαχού (אליהו‎) και Ελιγιά, που σημαίνει «Ο Θεός μου είναι o Γιαχβέ».

  Ο Προφήτης Ηλίας άσκησε το προφητικό του χάρισμα επί 25 έτη στα χρόνια του βασιλιά Αχαάβ (873-854 π.Χ.) και της ειδωλολάτρισσας συζύγου του Ιεζάβελ, οι οποίοι ήταν ασεβείς και υποστήριζαν τη λατρεία του Βάαλ. Φορούσε ρούχο από προβιά και καταπολέμησε με πάθος την ειδωλολατρία και τη διαφθορά των βασιλέων και του λαού. Προσευχήθηκε και δεν έβρεξε για τριάμισι χρόνια. Σ’ αυτό το διάστημα κρυβόταν σε σπηλιά κοντά στο χείμαρρο Χοράθ κι ένας κόρακας του πήγαινε τροφή. Αργότερα, με εντολή του Θεού, πήγε στα Σαρεπτά της Σιδωνίας, όπου τον φιλοξένησε μια χήρα. Όταν το παιδί της αρρώστησε και πέθανε, ο Προφήτης προσευχήθηκε κι ανάστησε το παιδί. Έπειτα παρουσιάστηκε στον Αχαάβ και προκάλεσε 400 ιερείς του Βάαλ σε διαγωνισμό, κι όταν εκείνοι απέτυχαν, προσευχήθηκε κι έπεσε από τον ουρανό φωτιά πάνω στο θυσιαστήριο. Για να αποφύγει την οργή της Ιεζάβελ, κατέφυγε στο όρος Χωρήβ.

  

Τα θαύματα.

Στον προφήτη Ηλία αποδίδονται ορισμένα θαύματα. Κατά την Παλαιά Διαθήκη: 1) Κατέβασε τρεις φορές φωτιά από τον ουρανό (Βασιλειών Γ ιη' 39). 2) Με το λόγο του εμπόδισε τη βροχή και δεν έβρεξε ο ουρανός για τριάμισι χρόνια. 3) Ανάστησε το νεκρό γιο της χήρας από τα Σαρεπτά της Σιδωνίας (Βασιλειών Γ, 17-24). 4) Είδε το Θεό στο όρος Χωρήβ στη χερσόνησο του Σινά (θεοπτία). 5) Με το μανδύα του χτύπησε τα νερά του Ιορδάνη ποταμού, που σχίστηκαν κι έγινε ξηρά, για να περάσουν στην απέναντι όχθη ο Ηλίας κι ο μαθητής του Ελισαίος. 6) Η θαυμαστή ανάληψή του πάνω σε πύρινο άρμα στους ουρανούς. 7) Η εμφάνισή του στη Μεταμόρφωση του Χριστού στο όρος Θαβώρ (Καινή Διαθήκη, Ματθ. 17,3). 8) Οκτώ ή δέκα χρόνια μετά την ανάληψή του, απέστειλε γράμματα (ίσως δι’ Αγγέλου) στον βασιλέα Iωράμ, προβλέποντας το θάνατό του, επειδή απομακρύνθηκε από τη λατρεία του αληθινού Θεού (Παραλειπομένων Β’, κεφ. 21, στ. 12).

Ανάληψη στους ουρανούς.

Κατά την ιστορία, ο Προφήτης Ηλίας δεν κοιμήθηκε, αλλά αναλήφθηκε ζωντανός στους ουρανούς πάνω σε πύρινο άρμα, αφού άφησε συνεχιστή του έργου του τον μαθητή του Ελισαίο. Αυτό το θαυμαστό γεγονός εορτάζουν οι Χριστιανοί στις 20 Ιουλίου. Θα τον στείλει ξανά ο Θεός λίγο πριν από τη Δευτέρα Παρουσία μαζί με τον Ενώχ, για να καταδείξει τον Αντίχριστο, αλλά θα ηττηθούν και θα σκοτωθούν από αυτόν (Ματθ. 17, 9, 11 και Αποκάλυψη Ιωάννη 11,3-7).  

Εικόνα από το διαδίκτυο

 

Ορατόριο «Elias» του Μέντελσον

Το 1846 ο Γερμανός συνθέτης Φέλιξ Μέντελσον (1809-1847) έγραψε το ορατόριο «Ηλίας» («Elias»), που αφηγείται επεισόδια από τη ζωή του Προφήτη Ηλία, όπως περιγράφονται στα δύο πρώτα βιβλία των «Βασιλειών» της Π. Διαθήκης: https://www.youtube.com/watch?v=pduEw6cn5N0.

 

Πηγές:

-«Ο ένδοξος Προφήτης Ηλίας κατά την Αγία Γραφή και τους Πατέρες», εκδόσεις «Ετοιμασία», Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Καρέας 2024.

-Ευαγγέλου Π. Λέκκου «Ο Προφήτης Ηλίας άγγελος και επουράνιος άνθρωπος. Βίος και Παρακλητικός Κανών», εκδ. Γαΐτης.

-https://www.youtube.com/watch?v=PXUel16UA84 

-https://www.sansimera.gr/biographies/883#goog_rewarded--https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%97%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82

-https://www.newsit.gr/ellada/profitis-ilias-ta-thaymata-kai-oi-pio-gnostes-profiteies-tou/4138607/

Ο Άη-Λιας μας. Από Μαρία Χάλακα-Κωστοπούλου

Ο ΑΗ-ΛΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ    

   

Το εξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία στην κορυφή βουνού πάνω από το Ραχίδι. Λιτό, ανεμοδαρμένο, ερημικό. Για τις φωτογραφίες ευχαριστούμε τον π. Χαράλαμπο Γιουβανάκη και τη μητέρα του Μαρία Κουτλή-Γιουβανάκη.
 

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΗ-ΛΙΑ

• Από τ' Άη-Λια το βράδυ, βάζει η ελιά το λάδι.

• Απού τ’ Άη-Λια, μπαίνει το λάδι στην ελιά.

• Από του Άη-Λια, βγάζει λάδιν η ελιά. 

• Από τ' Άη-Νηλιά βάλλει το λάδιν η ελιά. 

• Αφ' τ' Άη-Νηλιά το βράδυ βάλλει η ελιά το λάδι. 

• Τ’ Άη-Λια στουμπά η ’λιά.

(Παρατήρηση γεωργική: ότι ο ελαιοκαρπός αρχίζει να περιέχει λάδι, να λαδώνει, από τα τέλη Ιουλίου· 20 Ιουλίου το πανηγύρι του Προφήτη Ηλία.)

 

• Τ’ Άι-Πνευμάτου (Ιούνιος) βάλ’ ορνό και τ’ Άη-Λια (20 Ιουλίου) φάε σύκα.

• Άγια Μαρίνα (17 Ιουλίου) δoς μου σύκα, κι Άη-Λια άπλωσε και έπαρε.

• Ο Άη-Λιας κόβει σταφύλια κι η Αγιά Μαρίνα σύκα.

• Της Αγιά Μαρίνας σύκα και τ’ Άη-Λιoς σταφύλι και τ’ Άγιου Παντελεήμονα (27 Ιουλίου) γεμάτο το μαντήλι.

• Τ’ Άη-Λια (20 Ιουλίου) το καρύδι, του Σωτήρος (6 Αυγούστου) το σταφύλι, και της Παναγιάς (15 Αυγούστου) το σύκο.

(Σύνδεση καλοκαιρινών εορτών με την ωρίμανση των φρούτων, σύκων, σταφυλιών, καρυδιών.)

 

• Απού τ’ Άη-Λιος γυρίζει ο καιρός αλλιώς.

• Τ’ Άη-Λιος γυρίζει η μέρα αλλιώς.

• Ήρθε τ' Άη-Λιος, γυρίζ΄ο καιρός αλλιώς.

• Ήρθε τ’ Άη-Λιος, γυρίζει το καρδάρι αλλιώς. 

• Ήρθι η Άγιου-Λιας, βάλι ξύλα στη φουλιά σ'!

• Ήρθ’ Άη-Λιας, μάσ΄ τα ξύλα στη φωλιά σ’.

(Δηλαδή ότι ο καιρός αρχίζει να γίνεται ψυχρότερος από την εορτή του Άη-Λια στις 20 Ιουλίου και πρέπει να κάνουμε ετοιμασίες για το χειμώνα.)

 

• Όταν βρέξει τ' Άη-Λια, πούλα τα βόια και σύρε για μελίσσα.

(Δηλαδή, αν βρέξει του Προφήτη Ηλία, θα είναι πολύ παραγωγικά τα μελίσσια.)

 

• Θα σου δώσω [ξύλο], όσες έφαε το ταμπούρλο στον Άη-Λια!

(Λέγεται επειδή στο πανηγύρι του Άη-Λια παίζουν όλη τη νύχτα ταμπούρλα!)

 

• Πήρε τους Αγιολιάδες.

(Πήρε τα βουνά, ανέβηκε στα κορφοβούνια / έγινε κλέφτης / τρελάθηκε.)

Πηγή:http://repository.kentrolaografias.gr/xmlui/handle/20.500.11853/2/browse?rpp=20&offset=6&etal=-1&sort_by=-1&type=lemma&value=%CE%86%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82+%CE%97%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82&order=ASC

ΔΟΞΑΣΙΕΣ – ΕΘΙΜΑ – ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΗ-ΛΙΑ                  

Η χάρη του Προφήτη Ηλία.

«Αναφέρεται  ότι οι γυναίκες στον Πόντο, πηγαίνοντας στην εκκλησία στη γιορτή του Προφήτη Ηλία, έδεναν στάχυα στο κεφάλι τους και σε όποιο άλλο μέρος του σώματος είχαν πόνους. Μετά τη Μεγάλη Είσοδο του ιερέα, έκοβαν τα στάχυα, για να κοπεί και ο πόνος. Εδώ το μέσο θεραπείας είναι τα στάχυα. Η χάρη του Άγιου μεταδίνεται σ’ αυτά, επειδή οι γυναίκες τα φορούν στη γιορτή του και μέσα στην εκκλησία του. Και τα στάχυα πάλι, με τη σειρά τους, μεταδίνουν τη χάρη του Άγιου στις γυναίκες με την άμεση επαφή που έχουν με το σώμα τους. Για να κοπεί, τώρα, ο πόνος, κόβουν τα στάχυα μιαν ορισμένη στιγμή. Αυτή η πράξη είναι αυτό που λέμε αναλογική μαγεία: όπως κόβω τα στάχυα, έτσι να κοπεί ο πόνος μου».

(Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, «Οι 12 μήνες. Τα Λαογραφικά», εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσ/νίκη, σ. 95)

Η κάψα του ήλιου και ο Προφήτης Ηλίας.

«Τον Ιούλιο υπάρχει πολύ έντονος ο κίνδυνος της κάψας του ήλιου, της ξηρασίας, αλλά και της ξαφνικής και καταστρεπτικής νεροποντής. Υπάρχουν επίσης και οι κίνδυνοι από τις αρρώστιες, οι οποίες φουντώνουν με τη ζέστη. Και αυτούς τους κινδύνους ο ελληνικός λαός τους συνέδεσε, για να μπορέσει να τους ελέγξει, με συγκεκριμένες μορφές του ημερολογίου. Ο κίνδυνος από την κάψα του ήλιου αλλά και την καλοκαιρινή νεροποντή συνδέθηκε με τον Προφήτη Ηλία. Στο Ηλίας - Ήλιος, η λεκτική σύνδεση είναι φανερή. Στο συναξάρι του προφήτη, η σχέση του με τον ήλιο είναι σαφής, λέει: ‟Είναι εκείνος – ο Ηλίας – που τρεις φορές κατέβασε το πυρ από τον ουρανό και είναι επίσης εκείνος που με τη γλώσσα του εμπόδισε τη βροχή και δεν έβρεξε επί τριάμισι χρόνια· και τον Ιορδάνη ποταμό έσχισε και ανελήφθη με άρμα πύρινο στους ουρανούς.ˮ»

(Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, «Οι 12 μήνες. Τα Λαογραφικά», εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, Θ/νίκη, σ. 93)

 

Ο Προφήτης Ηλίας ρυθμιστής καιρού και προστάτης μετεωρολόγων, μυλωνάδων, φουρνάρηδων.

«Στις κορυφές των βουνών, όπου βρίσκονται τα εκκλησάκια του, ο Προφήτης Ηλίας αντικατέστησε τον Δία νεφεληγερέτη των αρχαίων προγόνων μας· τον κύριο του ήλιου, της αστραπής, της βροντής και των ανέμων, μ’ ένα λόγο το ρυθμιστή των καιρικών συνθηκών. Μ’ αυτή του την ιδιότητα ο Δίας λατρευόταν στις κορυφές των βουνών στην αρχαία Ελλάδα την ίδια εποχή που γιορτάζεται και ο δικός μας Προφήτης Ηλίας, δηλαδή τις πρώτες ημέρες του τρίτου δεκαήμερου του Ιουλίου, κατά τα λεγόμενα κυνικά καύματα. Η ιδιότητα του Προφήτη Ηλία ως ρυθμιστή των καιρικών συνθηκών γίνεται φανερή και από τις μετεωρολογικές παρατηρήσεις που γίνονται τη μέρα της γιορτής του. Στην Κω, κάθε ώρα της μέρας του Προφήτη Ηλία αντιστοιχεί σε έναν μήνα. Ό,τι καιρό κάνει εκείνη την ώρα, τέτοιο καιρό θα έχουμε και τον αντίστοιχο μήνα… Στην Κύπρο αυτόν επικαλούνται όταν αλωνίζουν, "για να πέψει τον αέρα του".» 

(Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, «Οι 12 μήνες. Τα Λαογραφικά», Μαλλιάρης-Παιδεία, Θ/νίκη, σ. 93-94)

 

Ο Προφήτης Ηλίας προστάτης των γουναράδων.

Ο προφήτης Ηλίας θεωρείται προστάτης των γουνοποιών, γιατί με τη μηλωτή του (επανωφόρι από προβιά προβάτου, από την αρχαία λέξη μήλο = πρόβατο) κτύπησε τον ποταμό Ιορδάνη, που σχίστηκε κι έγινε ξηρά, για να περάσουν στην άλλη όχθη ο προφήτης μαζί με τον Ελισσαίο κι άλλους πενήντα ανθρώπους. Ο προφήτης Ηλίας τιμάται παντού απ’ όλους τους ορθόδοξους λαούς, αλλά ιδιαίτερα στην Καστοριά που θεωρείται η κατεξοχήν πόλη των γουναράδων.

(https://www.ekklisiaonline.gr/ekklisiaonline/profitis-ilias-giati-prostatevi-tous-gounopious/)

 

***

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΝΙΚΗΤΑ «ΤΟ ΛΕΣΒΙΑΚΟ ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ», πρδκ. Λεσβιακά, Δελτίον Εταιρείας Λεσβιακών Μελετών, τ. Α΄, τεύχ. Α΄, έκδ. Β΄,  Μυτιλήνη 2001

 

Η παράδοση για τον προφήτη Ηλία.

«Η γι άγι Λιας ήdαν ναυτικός. Είχι βαριθή τ’ ζουή τ’ς θάλασσας, τσ’ απουφά’ισι να πα να ζήσ’ σ’ ένα μέρους, να μη ξέριν οι γ’ αθρώπ’ απί θάλασσα. Έβανι λοιπόν του κουbί τ’ς βάρκας στουν ώμου τ’ τσι γύρ’ζι. Όπου ίβλιπι π’ς τουν ξέραν, τ’ς άφ’νι τσι τράβα παραπέρα. Dε, dε, έφταξι απάνου σ’ ένα β’νό αψ’λό. Άμα ρώτ’σι: "τι ‘νι αυτό που σ’κώνου;", άλλους τουν είπι φτυάρ’ τσ’ άλλους τουν είπι ξύλου. Τότις κατάλαβι πους αυτοί γοι αθρώπ’ εν ηξέραν απί θάλασσα, τσ’ απουφά’ισι να κάτσ’ για πάdα στου β’νό. Τσ’ απί τότις απόμ’νι στα β’νά.»  

(Υψηλομέτωπο – Γέλια, αφήγηση Γ. Χαβιαρίδης - διδάσκαλος, σ. 266)

  

«Του προφήτη Ηλία.  "Αμ’ του άγιου Λια του βράδ’/βάζει η γ ιλιά του λάδ’". Θέλει να πει πως, απ’ τη μέρα του προφήτη Ηλία αρχίζει να λαδίζει η ελιά.

Η γι άγι Λιας, άμα π’λαλή στουν ουρανό μι του άρμα τ’, γινόdιν οι βρουdές τσι γοι αστραπές. Κείνη τη μέρα οι παλιοί κατέβαιναν στη θάλασσα και βλέπαν τα μερομήνια. Απ’ τη φουσκοθαλασσιά ή από την ξέρα (τράβηγμα των νερών) προμάντευαν τον καιρό.

Όταν βλέπαν σύννεφα στον ουρανό, θα ’χαμε πρώιμο χειμώνα. Άμα πάλι φανούν πολλοί τζιτζίροι ή πολλές μυρμηγκιές, θα ’χουμε άσκημη χρονιά.

Τ’ αγιού Λια το μεσημέρι, ό,τι καιρός πάρει, τέτοιος θα ’ναι και ο καιρός του χειμώνα. Αν έχει συννεφιά, θα ’χουμε βαροχειμωνιά.

Το πρωί τ’ αγιού Λια, οι τζομπάνηδες βλέπουνε τους σκύλους τους με τι τρόπο κάθονται. Άμα ο σκύλος είναι ξαπλωμένος κατά το νοτιά, θα ’χουμε καλοκαιριές, άμα πάλι είναι κουλουριασμένος και βλέπει κατά το βοριά, θα ’χουμε βαροχειμωνιά.»

(Αλωνάρης, Κάπη, Ελένη Βλουτόγλου, σελ. 118)    

 

«20. Του Προφήτη Ηλία. Αμ’ τ’ αγιού Λια τσ’ ύστιρα, οι τζουμπανοί βλέπαν τα μιρουμήνια, μέσα στ’ς δώδικα τ’ς μέρις π’ ακλουθούν. Καταλαβαίνιν αμ’ τ’ άστρα τι κιρό θα έχουμι τουν κάθα μήνα. Σα να λέμι, η πρώτ’ η μέρα είνι τ’ Γινάρ’, η δεύτιρ’ τ’ Φλιβάρ’ τσι τ’ απουδέλ’πα.»                                                            

(Μυτιλήνη, σελ. 275)

 

«Οι Τούρκοι έχουν εχθρό τον άγι Λια, γιατί αυτός ξεσκέπασε τα ψευτοθάματα του Μωάμεθ. Όταν γίνονται αστραπές, οι Τούρκοι λένε πως ο Μωάμεθ κυνηγά τον άγι Λια και παλεύουν με τα σπαθιά τους. Τότες οι σπίθες των σπαθιών κάνουν τις αστραπές. Πιστεύουν ακόμα οι Τούρκοι ότι ο άγι Λιας φράζει το φεγγάρι (όταν το φεγγάρι πιάνεται) και τότες οι Τούρκοι ρίχτουν τουφεκιές στα σύννεφα, για να φανή το φεγγάρι.»                                     

(Αλωνάρης, Κάπη, Ελένη Βλουτόγλου, σελ. 118-119)

 

«20 Ιουλίου, του Προφήτη Ηλία. Αμ’ τ’ αγιού Λια, βάζιν λάδ’ του καρύδ’ τσ’ η γιλιά. Η γι άγι Λιας είνι ζουdανός, εν ιπήγι ακόμα στου Θιο. Μο παγαίν’ μια μέρα τσι μ’λα μι του Θιο. Τσ’ είνι προυφήτ’ς απά στ΄ς κιροί.»                         

(Αγιάσος, σελ. 184)

 

«Υπάρχει και η δοξασία ότι η αστραπή και ο κεραυνός γίνονται από το κυνήγημα του αγ. Ηλία, για να χτυπήσει το δράκο. Και ο Ν. Πολίτης υποστηρίζει ότι είναι Ελληνική των μέσων χρόνων. "Εν χειρογράφω, του οποίου περικοπάς παρέθεσα εν Δ.Μ.Μ. σ. 8, αναφέρεται ως δημώδης δοξασία, ότι ο προφήτης Ηλίας εστίν εν τω άρματι βροντών και αστράπτων εν νεφέλαις και ότι δράκοντα διώκει" (Ν. Πολίτης «Παραδόσεις» Β΄, σ. 839).»                                       

(Σημειώσεις και σχόλια, σελ. 165)

 

«Η προυφήτ’ς η γ Ηλίας ίλιγι τα ίσια, ίλιγι τ’ν αλήθεια. Γι’ αυτό η βασιλές τουν έκανι ιξουρία απά στ’ αψ΄λά τα β’να. Έφτους όμους καταρήσ’τσι στου gόσμου να μη βρέξ’ η Θιος έξ(ι) χρόνια, τσι να μη βλαστώσ’ η γη τσι κάν’ γιννήματα. Τσείνουν όμους τουν έστιρνι η Θιος τρουφή μι τουν κόρακα.

Μια χήρα γ’ναίκα τουν πήγι τουν άγιου Λια ψουμί, που του ’χι ζ’μώσ’ μι τα δάκρυγια dου μουρούν, γιατί εν είχι νιρό. Τότις η προυφήτ’ς τ’ν ιφτσήθ’τσι να πληθύνιν ούλα τα πράματα τ’ σπιτιού τ’ς τσι να ξαναβλαστώσ’ πάλι ούλ’ η γη.

Ύστιρα η γι άγιου Λιας έκανι παράπουνου στου Θιο, που τουν έστιρνι του φαγί μι τουν κόρακα, τσ’ όχ’, μαθέ, μι άλλου π’λι. Λέγ’ η Θιος: "Αμ’ τσι συ τέτοιους είσι. Η κόρακας αφήν’ τα κουρακέλια τ’ άμα γινν’θούν τσι φεύγ’. Τώρα τσι συ είσι μισότικνους σα dουν κόρακα, τσ’ άφ’σις του gόσμου τσι πείνασι".

Ύστιρα κατέβ’τσι αμ’ τουν ουρανό του άρμα, γη καρότσα, τσι τουν πήρι τουν άγιου Λια στουν ουρανό ζουdανό. Η γι άγι Λιας όμους ήθιλι να πάρ’ μαζί τ’ τσι του Λισαία που ήdαν κουλλήγας υτ, μα η Θιος δε dουν ήθιλι, τσι κατά π’ τουν τράβα μαζί τ’ η γ Ηλίας, απόμ’νι η Λισαίας κάτου στ’ γη, τσι του φόρεμα τ’ του πήρι η προυφήτ’ς Ηλίας στουν ουρανό.»          

(Αλωνάρης, αφήγηση Αννούδα Κτζίν', σ. 119)

 

«20. Του προφήτου Ηλία. Στο χωριό μας λέγαν: "Τ’ αγιού Λια, βάζιν λάδ’ οι γιλιές".

Στα παλιά τα χρόνια το ισνάφι των μυλωνάδων έκανε συλλείτουργο στον προστάτη τους τον προφήτη Ηλία, κι ακολουθούσαν μεγάλα τσουμπούσια.

Η γι άγι Λιας δε bέθανι, μόνι τουν πίραν τα σύννιφα. Γι’ αυτό τσι τα σύννιφα στικόdιν στ’ αψ’λά τα β’να, τσι τα ξουκκλήσια τ’ άγιου Λια απά στα β’να τα χτίζουμι.»

(Αγιά Μαρίνα, σελ. 189)

 

«20 Ιουλίου -- Τ’ αγιού Λια του πουρνό, προυτού βγη η γήλιους, ένας παλιός άθριπους, η Στέλιους η Προυβιάς, ήβγινι ταχτέρ-ταχτέρ τσ’ ίβλιπι τουν ήλιου, τσι μας ίλιγι τι κιρό θα κάν’ η κάθα μήνας. Τσι μας ίλιγι πους η γήλιους έχ’ τρίγια πουδάρια, τσ’ ανάμισα σ’ αυτές τ’ς τρεις τ’ς χαραμάδις, π’ κάνιν τα πουδάρια τ’, ήβριστσι του gιρό.»                           

(Ίππειος, αφήγηση Ευστρατία Παναγιουτέλαινα, σελ. 220)

 

«Γη Προυφήτ’ς Ηλίας μ’λά μι του Θιο. Γι’ αυτό τουν βάζιν αψ’λά, να βλέπ’ γη κόσμους να του καταλαβαίν’ πους μ’λά μι του Θιο.»                     (Πλωμάρι, σελ. 247)

  

Μυρσίνη Μ. Βουνάτσου