ΚΟΝΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ_ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΧΟΡΤΩΝ

 Στη μνήμη της Αδαμαντίας Κόντη, το γένος Ελευθερίου Ζάμπου (1905-1990)

 

ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΑΓΡΙΩΝ ΧΟΡΤΩΝ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

 

Ο άνθρωπος, από το συλλεκτικό στάδιο των προϊστορικών χρόνων μέχρι σήμερα, δεν έχει πάψει να είναι τροφοσυλλέκτης. Δύσκολες κλιματικές συνθήκες, περιβαλλοντικές καταστροφές, πολιτικές αλλαγές, πόλεμοι και πολλά άλλα κοινωνικά γεγονότα τα αίτια. Η ανάγκη επιβίωσης και ασφάλειας οι πιο βασικοί λόγοι. Ταυτόχρονα δημιουργήθηκε το πρόβλημα της μακρόχρονης ασφαλούς συντήρησης των τροφίμων, που οδήγησε από τη χρήση του ήλιου στα σύγχρονα ψυκτικά μέσα και τους αποξηραντές, χωρίς ωστόσο να καταργηθούν οι παραδοσιακοί τρόποι συντήρησης.

Πρόσφατα, παρακολουθώντας ένα βίντεο με συμβουλές αποθήκευσης τροφίμων για ώρα ανάγκης, θυμηθήκαμε ότι κάποτε ο κ. Δημήτριος Κόντης, γείτονας και οικογενειακός φίλος, ανέφερε ότι στην ιδιαίτερη πατρίδα του το χειμώνα αποξήραιναν χόρτα του βουνού και τα κατανάλωναν το καλοκαίρι. Ζητήσαμε να μας περιγράψει ποια χόρτα αποξήραιναν, με ποια διαδικασία, πώς τα αποθήκευαν και πώς τα μαγείρευαν. Αναρτούμε το κείμενο, στα πλαίσια της προσπάθειας να μάθουμε πώς επιβίωναν παλαιότερα διατηρώντας κάθε είδους τρόφιμο. Είναι γραμμένο σε μορφή ανάμνησης, με αναφορές σε συγκεκριμένα μέρη και πρόσωπα. Ευχαριστούμε τον κ. Κόντη για την άμεση ανταπόκρισή του στο αίτημά μας και αφιερώνουμε την αφήγησή του στην αείμνηστη μητέρα του Αδαμαντία Ζάμπου-Κόντη (1905-1990).

 

«Μυρσίνη, καλημέρα!

Τι μου θύμησες... Με ξανάφερες στα παιδικά μου χρόνια, τότε που  ζούσα στο χωριό μου, τα Χρύσαφα Λακωνίας, μέχρι που τελείωσα  το Δημοτικό Σχολείο το 1954.

Εκείνη την εποχή αλλά και αργότερα, η μητέρα μου Αδαμαντία –που έχει αφήσει το υλικό πεδίο προ πολλού– μέχρι και τη δεκαετία του ’80 μάζευε τον χειμώνα, όπως άλλωστε και όλες οι γυναίκες του χωριού, άγρια χόρτα του βουνού· τα αποξήραιναν και τα κατανάλωναν το καλοκαίρι, όταν δεν υπήρχαν πλέον χόρτα.

Συνήθως αποξήραιναν άγρια χόρτα κατάλληλα για βράσιμο. Τα ονόματά τους, όπως άκουγα να τα αποκαλούν, ήταν: κοκκινολάχανα, πικρολάχανα, καβουράκια, ραδίκια, ζοχοί, ίσως και άλλα που δεν θυμάμαι. Δεν ξέρω αν τα τρία πρώτα ήταν γνωστά και σε άλλα χωριά της Ελληνικής υπαίθρου με τα ίδια ή με άλλα ονόματα.

Τα έπλεναν σχολαστικά και μετά τα περνούσαν σε κλωστή μέχρι να σχηματίσουν ένα αρκετά μεγάλο κύκλο, "μία αρμαθιά". Η ποσότητα αυτή ήταν αρκετή να γεμίσει μία μεγάλη κατσαρόλα και να φάει όλη η οικογένεια μία φορά.

Τις αρμαθιές αυτές τις άφηναν για λίγο πάνω σε ένα σεντόνι, να στραγγίξει το πολύ νερό, και στη συνέχεια τις κρεμούσαν στη σκιά μιας βεράντας, για να στεγνώσουν εντελώς. Μετά τις έπαιρναν και τις κρεμούσαν μέσα σε στεγασμένο χώρο, μέχρι να ξεραθούν εντελώς. Τις αποκαλούσαν "σανό".

Το καλοκαίρι, που δεν υπήρχαν πλέον χόρτα στα χωράφια και τα βουνά, τα έβραζαν κανονικά, όπως έβραζαν το χειμώνα τα φρέσκα. Αυτά έπαιρναν με το βράσιμο το πράσινο χρώμα τους, η δε γεύση τους ήταν όπως ακριβώς των φρέσκων βραστών λαχανικών.

"Πενία τέχνας κατεργάζεται"...

Λες να έλθει εποχή που θα αδειάσουν οι πόλεις και οι άνθρωποι θα επιστρέψουν στα χωριά, να προσπαθήσουν να επιβιώσουν; Τίποτα δεν αποκλείεται...

Καλό μεσημέρι.

Δημήτρης Κόντης»

 _______________

      * τα Χρύσαφα (ή η Χρύσαφα): Όμορφο ημιορεινό χωριό του Δήμου Σπάρτης νομού Λακωνίας, κτισμένο σε υψόμετρο 550 μέτρων, 15 χιλιόμετρα ανατολικά της Σπάρτης, με παραδοσιακά πετρόκτιστα σπίτια. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, έχει πληθυσμό 270 κατοίκους.

**αρμαθιά (η, από την αρχ. λ. ὁ ὁρμαθός < ὅρμος = σχοινί, αλυσίδα): σύνολο από πολλά όμοια αντικείμενα περασμένα σε σχοινί· μάτσο, δέσμη· σωρός.        

Σχετικά βίντεο και ιστοσελίδα:

1.     Αποξήρανση άγριων χόρτων από την κ. Στέλλα [Different Situations] – παλιά μέθοδος: https://www.youtube.com/watch?v=_0TcJnwcGnI

 

2.     Άγρια χόρτα στον καταψύκτη από την κ. Μάρκου Στέλλα – Stella Love Cook –  σύγχρονη μέθοδος: https://www.youtube.com/watch?v=Y6B_2oH3YAU

3.     http://pythagoreandiet.blogspot.com/2012/11/blog-post.html?m=1

«Πυθαγόρειος διατροφή - Αποξήρανση

Η αποξήρανση των χόρτων γίνεται πάντα μακριά από τον ήλιο. Ο ήλιος, όταν πέσει πάνω τους, καταστρέφει το ωραίο πράσινο χρώμα τους και τα κάνει να φαίνονται σαν καμένα. Χρειάζεται ένας χώρος, που θα αερίζεται και δεν θα έχει υγρασία. Αν πρόκειται να αποξηράνουμε βλαστάρια, τα δένουμε σε ματσάκια και τα κρεμάμε σε καρφιά, στερεωμένα στον τοίχο ή σε οριζόντια ξύλα, στερεωμένα  σε αντικριστούς τοίχους. Αν αποξηράνουμε φύλλα και άνθη, τα απλώνουμε αραιά, σε λεπτά στρώματα, πάνω σε σχάρες. Έτσι θα εξασφαλίσουμε την κυκλοφορία του αέρα ανάμεσά τους και θα ξεραθούν πιο γρήγορα, χωρίς το φόβο να αναπτυχθούν μικροοργανισμοί από την υγρασία και να σαπίσουν.

Ο χρόνος αποξήρανσης εξαρτάται από το αν τα χόρτα έχουν μεγάλα φύλλα, οπότε θα περιέχουν περισσότερη υγρασία, και από  το  περιβάλλον  που  βρίσκονται.  Δεν  πρέπει να ξεχνάμε ότι από καιρό σε καιρό, πρέπει να τα ελέγχουμε και να τα γυρίζουμε εάν χρειάζεται.

Οι καρποί απλώνονται σε δίσκους και αποξηραίνονται σε ζεστό περιβάλλον. Οι ρίζες, αφού βγουν με προσοχή από το χώμα, πλένονται με μια μαλακή βούρτσα, ώστε να καθαριστούν τελείως. Μετά κόβονται οι κορυφές τους και τα ριζίδια. Αν οι ρίζες είναι παχιές, θα πρέπει να τις κόψετε σε κομμάτια. Τέλος, τις απλώνουμε αραιά στη σχάρα και τις βάζουμε σε ένα ζεστό μέρος (ποτέ στο φούρνο ή απευθείας στον ήλιο) για 20 ημέρες.»

  

4.     Αποξήρανση μολόχας: https://www.youtube.com/watch?v=mwsRTBqfpwM

 

5.     Αποξήρανση μπάμιας και πιπεριάς:  

https://www.youtube.com/watch?v=5e76IyQ9yB0

https://www.youtube.com/watch?v=puf17BUYbdU

https://www.youtube.com/watch?v=KiIX3AAxJLs

 

6.     Αποξήρανση μελιτζάνας και κολοκυθιών: https://www.youtube.com/watch?v=dI84pQZ7unk 

ΠΛΑΛΑ ΧΡΥΣΟΥΛΑ_ΤΑ ΘΥΜΩΜΕΝΑ ΤΑ ΥΣΤΕΡΝΑ

      

"Καλά στερνά", η παραδοσιακή ευχή των ηλικιωμένων· γηρατειά με αξιοπρέπεια και ηρεμία, χωρίς πόνο κι εγκατάλειψη. Η ευχή φέρνει στο νου μας το «μηδένα προ του τέλους μακάριζε» του σοφού Σόλωνα και το «χριστιανά τα τέλη της ζωής ημών, ανώδυνα, ανεπαίσχυντα και ειρηνικά» της Εκκλησίας μας. Τι γίνεται όμως αν τα υστερνά χρόνια είναι «θυμωμένα», γεμάτα σωματικούς πόνους και ψυχική οδύνη; Σαν λείπει το κυριότερο στοιχείο ευτυχίας, τα υστερνά είναι όπως τα περιγράφει η Χρυσούλα Πλάλα στο παρακάτω ποίημά της. 

      

     Χρυσούλα Πλάλα

 

Τα θυμωμένα τα υστερνά

 

Πρώτα ήταν οι νυγμοί στα κόκαλα

κι έγινα απρόθυμη στην κίνηση.

Ώρες στην καρέκλα, στο κρεβάτι,

ανακάτευα τη μνήμη κι έμενα

σε εικόνες και λέξεις που μάτωναν.

Την ώρα του εσπερινού

ξέσπαγα σε κλάμα βουβό.

 

Το πρωί με το φως μυρωδικά και χόρτα.

Παρέμενε η γεύση κυρίαρχη κι αποφασιστική,

ωστόσο δεν τρυπούσε το κέλυφος της διάθεσής μου.

Τα μεσημέρια βυθιζόμουν σε προσευχές

και είχα μια επιθυμία να μάθω

τα του κόσμου και της πόλης μου.

Έληγε ο χρόνος γύρω στις εννιά

κι έγερνε η αριστερή πλευρά μου.

 

Το τηλέφωνο, πιάστηκα απ’ αυτό,

σπάνια χτυπούσε, για πληροφορίες

σε βασική υγεία ή κάποια αναχώρηση για τους ουρανούς.

Πού και πού νέα για μικρά παιδιά

που αποσπούσαν απ’ τη διαρκή αγωνία

του τι θα γίνει με μας τους μεγάλους.

 

Η όρασή μου θάμπωνε

κι όμως κρατούσα πεισματικά το βιβλίο ανοιχτό

κι είχα ελάχιστη περιέργεια για τα παρακάτω.

Σκάλωνα στους τοίχους πάνω σε κάδρα

που προσεκτικά είχα επιλέξει

και διάβαινα πίσω απ’ τις εικόνες.

Δεν κρατούσε πολύ.

Επέστρεφα στον καφέ και στο τσιγάρο.

 

Δεν έλειπε η τηλεόραση

– κτείνω –  κτήνος – κτήμα –

κι ανάμεσα σ’ αυτά η αγωνία

για τους μικρούς απογόνους.

«Αύριο η μέρα θα ’ναι ηλιόλουστη».

 

Άρχισε ο μήνας με υπόσχεση

κι εσύ έβγαλες το κάρβουνο από μέσα σου.

Όψομαι σε μια επιτυχία.

«Θα δεις τα πράγματα αλλιώς».

Είναι κατακαλόκαιρο

παρήγορο ότι δεν αναζήτησες τη χρυσόσκονη

του Δεκέμβρη και τις λαμπάδες του Απρίλη.

Ξεχύθηκες χαμογελαστή σ’ άλλες μέρες.

Είχες στα χέρια μια προφητεία

και πορευόσουν ανάλογα.

 

Σ’ έψαχνε με το βλέμμα του παντού.

Φόραγες πάντα παντόφλες όλη τη χρονιά

κουβαριασμένη στο κρεβάτι σου.

Ένιωσες τα πόδια σου στερεά,

έκανες βήματα μέχρι την αυλή

κόβοντας ένα γιασεμί για το μικρό βάζο

στο τραπέζι.

Έτσι διακριτικά μύρισε η νέα εποχή.

Άκουγες τύμπανα να ηχούν.

«Όντως περίμενες πολύ για να χαμογελάσεις».  

                                                                                           Αθήνα 2026

                                                                                       Χρυσούλα Πλάλα                

ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΤΣΙΜΝΑΔΗ - ΤΥΡΟΠΩΛΗ

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΑΝΤΙΟ

ΣΤΗ ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΤΣΙΜΝΑΔΗ-ΤΥΡΟΠΩΛΗ (1925-12 ΙΟΥΝ. 2026)

   

Η Βικτώρια - Τσιμναδή Τυροπώλη, θυγατέρα του Θωμά και της Αμερισούδας Τσιμναδή, νύφη του Μανώλη Τυροπώλη και σύζυγος του γιου του Δημήτρη, υφαίνει στον αργαλειό (20ός αι.).

        

ΒΕΤΣΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ_ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΑ

  

Βασίλης Βέτσος

ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΑ

 

Και ποιον να πρωτοθυμηθείς

Μια θάλασσα μας γέννησε

Κι άμα σε κοιτάξει στα μάτια

Βουτάς βαθιά μέσα στο χρόνο

Μ’ ένα πλατύ χαμόγελο

Και μ’ ένα αφράτο πόνο.

 

Και τι να κάνει ο χρόνος

Ο πατέρας του πατέρα μου του πατέρα μας

Ο παππούς του παππού του παππού μας

Μας στέλνει χαιρετίσματα μ’ ένα θαλασσινό φιλί

Κι ένα ανοιξιάτικο πουλί, στα όνειρά μας

Για τη μεγάλη μάνα της μάνας της μάνας μας

Θεέ μου, πώς, πού, πότε μαζευτήκανε τόσοι πολλοί.

 

Κι όμως έτσι γίνεται πάντα

Φεύγουν οι δικοί μας άνθρωποι

Και μας αφήνουν στη μοναξιά

Επειδή σκοπεύαμε έτσι κι αλλιώς

Να τους εγκαταλείψουμε

Στην ανέξοδή τους ελευθερία

Με τιμές αλησμόνητων περιπτώσεων

Κι αυτοί, μετά φόβου νεκρού

Σκύλοι ιεροί, μας γνωρίζουν

Μες στο δρόμο κουνούν την ουρά τους

Ζυγίζουν την απέραντή μας αγάπη

Γλείφουν με τη λήθη τις πληγές μας

Κι αφήνουν τα σημάδια τους στο χάρτη.

 

Αν χωρούσε η ελευθερία στην τσέπη μας

Ο παράδεισος θα ’τανε του χεριού μας

Τα ψυχοσάββατα θα είχαν ιδιωτικοποιηθεί

Η θάλασσα θα ’χε μετανιώσει για τα λάθη της

Και το ζεϊμπέκικο θα ’τανε μια υπόθεση στο αρχείο.

 

Ο άνθρωπος είναι όπως είναι

Ξέρει ο θεός να κάνει τη δουλειά του

Αφήστε τον ήσυχο, να κάνει τα λάθη του

Ο καθένας να κοιτάζει την ανεμελιά του.

 

Κι αν η ζωή συνεχίζεται

Είναι που μπαινοβγαίνει

Η μνήμη στις καρδιές μας

Αθάνατες ψυχές μας περιμένουν

Να πιούμε πώς και πώς ένα διπλό

Κι η λήθη τηγανίζει ψαράκια στο γιαλό.

 

Ερημοπούλια στην άκρη της ύπαρξης

Ξεστρατισμένες λέξεις σ’ ανάρπαστο στόμα

Μαρμάρινες μνήμες σ’ αλγεινό παρανάλωμα

Πύρινες γλώσσες που αρπάχτηκαν σ’ ένα δάσος

Κρυφές πληγές που αυτομόλησαν σε μια λίμνη

Καράβια που ασπάστηκαν των αστεριών την αιώρηση

Καλοκαιρινές ιστορίες στη χειμωνιάτικη νύχτα

Κιθάρες που κλείσανε τη σιωπή, βαθιά στην οδύνη

Φεγγαρόλουστες ηδονές που κλεφτήκαν στον άνεμο.

 

Ιδανικοί πελασγοί

Βασιλιάδες του νόστου

Μ’ ένα χαμόγελο προς τη δύση

Χορταίνουν την ανατολή

Γεμάτοι μαγεμένη μοναξιά

Κι αφράτη μνημοσύνη

Κλέβουν τα λόγια της βροχής

Βράχοι στη λήθη αραχτοί

Μετρούν τη ματαιότητα

Τρώνε το μεγαλείο της ψυχής

Ταΐζουν την καρδιά μας

Αλήθεια που ρημάζεται

Στα μάτια τα δικά μας.

 

Μικρά κομματάκια

Η ζωή μας

Δεμένα με τους τόπους

Και τους ανθρώπους τους

Στιγμές που χάνονται στη λήθη

Και μ’ ένα γευστικό φιλί της άνοιξης

Αμυγδαλιές ξυπνούν μέσα στον ύπνο μας

Χιλιάδες δαγκαμένες μνήμες της ανάγκης

Αμαρτίες που λούζονται στο φως, τα ψυχοσάββατα

Θαλασσοπούλια που βούτηξαν στο καταφύγιο της αλήθειας.

 

(«Φωτογραφίες εξωφύλλου» - 4 Μαρτίου 2017)

 

Πηγή:https://m.facebook.com/photo.php?fbid=10155108963719540&id=750844539&set=a.10151335453739540.523495.750844539&source=44&refid=13&__tn__=%2B%3D

*Ο Βασίλης Βέτσος είναι πολυτάλαντος Λέσβιος καθηγητής μουσικής και ποιητής. Βιογραφικά στοιχεία του θα βρείτε σε: http://www.palmosnews.gr/1568/arthrografia-sinentefkseis/basilhs-betsos-mousikos-h-ekfrash-h-mousikh-einai-prota-ap-ola-h-autotherapeia/ και http://www.tch.gr/default.aspx?lang=el-GR&page=44&id=1617. Ποιήματα, φωτογραφίες, μουσική: https://www.facebook.com/vassilis.vasilis.3/, https://www.youtube.com/user/VVCDAsygkerastos/videos?flow=grid&view=0.

ΧΑΣΙΛΑ ΜΟΣΧΟΥΛΑ_ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΕΝΝΕΑ ΚΟΣΜΩΝ

 Βιβλιοπαρουσίαση

ΜΟΣΧΟΥΛΑ ΑΡΤΕΜΙΔΑ ΧΑΣΙΛΑ

«ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΕΝΝΕΑ ΚΟΣΜΩΝ»

Μια Μυθολογική Περιπέτεια στα Βάθη της Αρχαίας Σοφίας.

Ένα Μυθολογικό Παραμύθι για Παιδιά και Ενήλικες.

 

Το Σάββατο 23 Μαΐου 2026, ώρα 19.20΄, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Μεταμόρφωσης Αττικής έγινε η παρουσίαση του βιβλίου της Μοσχούλας (Αρτέμιδα) Χασίλα «ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΩΝ ΕΝΝΕΑ ΚΟΣΜΩΝ» (Εκδόσεις BOOKING HILL, Αθήνα 2026, Εικονογράφηση Σύλιας Βήχα, σελ. 55, ISBN: 978-618-88066-4-1).

 

Στο οπισθόφυλλο γράφει: «Τι θα γινόταν αν οι αριθμοί είχαν μαγικές δυνάμεις; Ακολούθησε την Πυθία σε ένα εκπληκτικό ταξίδι ανακάλυψης, που θα αλλάξει τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο γύρω σου!»

Περιεχόμενα του βιβλίου:

•Εισαγωγή (σελ. 5-7) και Αφιέρωση (σελ. 8).

•Κεφάλαιο 0: Η ΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ (σελ. 9).

•Κεφάλαιο 1: Η ΠΥΛΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ - Ο Κόσμος του Ήλιου - Αριθμός 1 (σσ. 10-12).

•Κεφάλαιο 2: Η ΛΙΜΝΗ ΤΩΝ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΕΩΝ - Ο Κόσμος της Σελήνης - Αριθμός 2 (σσ. 13-15).

•Κεφάλαιο 3: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΧΙΛΙΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ - Ο Κόσμος της Αφροδίτης - Αριθμός 3 (σσ. 16-18).

•Κεφάλαιο 4: ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΕΠΟΧΩΝ - Ο Κόσμος της Γαίας - Αριθμός 4 (σσ. 19-21).

•Κεφάλαιο 5: Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΩΝ ΠΕΝΤΕ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ - Ο Κόσμος του Ερμή - Αριθμός 5 (σσ. 22-24).

•Κεφάλαιο 6: Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΑΡΜΟΝΙΑΣ - Ο Κόσμος της Μητρικής Αγάπης - Αριθμός 6 (σσ. 25-28).

•Κεφάλαιο 7: Η ΒΥΘΙΣΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ - Ο Κόσμος του Ποσειδώνα - Αριθμός 7 (σσ. 29-32).

•Κεφάλαιο 8: Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ - Ο Κόσμος του Κρόνου - Αριθμός 8 (σσ. 33-36).

•Κεφάλαιο 9: Η ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ - Ο Κόσμος του Δία - Αριθμός 9 (σσ. 37-39).

•Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ - ΤΕΛΟΣ - Η ΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΜΥΣΤΗ (σσ. 40-41).

•Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ - Πρακτική Άσκηση για Παιδιά (σσ. 42).

•ΟΙ ΕΝΝΕΑ ΚΟΣΜΟΙ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ - 1. ΗΛΙΟΣ (Απόλλων), 2. ΣΕΛΗΝΗ (Άρτεμις), 3. ΑΦΡΟΔΙΤΗ, 

  4. ΓΑΙΑ (Δήμητρα),  5. ΕΡΜΗΣ,  6. ΑΦΡΟΔΙΤΗ-ΜΗΤΕΡΑ,  7. ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ,  8. ΚΡΟΝΟΣ και

  9. ΔΙΑΣ (σσ. 43-51).

•Οδηγός Αριθμολογίας για Μεγάλους και Παιδιά (σσ. 52-53).

•Η ΤΕΛΙΚΗ ΜΥΗΣΗ (σελ. 54).

•Η ΑΙΩΝΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (σελ. 55).

 

Ενδεικτικά αποσπάσματα από το βιβλίο:

 

Εισαγωγή

 

Η ζωή… ένα μεγάλο σχολείο.

Μια φορά κι έναν καιρό – ή καλύτερα, σε κάθε φορά και σε κάθε καιρό – γεννιόταν μια ψυχή. Και όπως όλες οι ψυχές που έρχονται στη Γη, είχε ένα σχέδιο. Όχι ένα σχέδιο όπως αυτά που σχεδιάζουν οι αρχιτέκτονες, αλλά ένα εσωτερικό σχέδιο, γραμμένο με φως και σκοπό. Ένα μονοπάτι γεμάτο μαθήματα, αποστολές και μυήσεις.

Βλέπετε η ζωή είναι σαν ένα σχολείο. Ένα μεγάλο, μυστηριώδες σχολείο, όπου ο δάσκαλος είναι αόρατος και τα μαθήματα δεν μοιάζουν με εκείνα που γράφονται στον πίνακα. Εδώ, το μάθημα μπορεί να έρθει με τη μορφή ενός φίλου… ή ενός χωρισμού. Μπορεί να έρθει σαν δώρο ή σαν δοκιμασία, σαν συνάντηση ή σαν αποχωρισμός.

Μερικά μαθήματα τα καταλαβαίνουμε αμέσως. Άλλα όμως… έρχονται ξανά και ξανά, μέχρι να τα αγκαλιάσουμε στ’ αλήθεια. Γιατί, όσο δεν τα κατανοούμε, εκείνα επιμένουν. Όπως ο ήλιος που επιμένει να ανατέλλει, ακόμη κι όταν έχουμε ξεχάσει να τον κοιτάξουμε.

Κι ύστερα… είναι και οι σχέσεις. Αυτοί οι μαγικοί καθρέφτες που έρχονται στη ζωή μας για να μας δείξουν κάτι. Ένας σύντροφος, ένας φίλος, ένα παιδί, ένας «περαστικός». Όλοι τους φέρνουν ένα μήνυμα. Και μερικές φορές, το μάθημα που φέρνουν είναι τόσο σημαντικό, που η παρουσία τους μοιάζει μοιραία […].

Όλα είναι μέρος του σχεδίου. Γιατί κάθε ψυχή έχει έρθει με έναν σκοπό: να θυμηθεί τον εαυτό της. Και οι αριθμοί… οι αριθμοί είναι τα μυστικά σημάδια αυτού του ταξιδιού. Κάθε αριθμός και μια πύλη. Κάθε αριθμός και μια ιστορία.

Αυτός εδώ ο μύθος είναι το κλειδί για να τις ανοίξεις. Δεν είναι παραμύθι. Μα ούτε και ακριβώς πραγματικότητα. Είναι ένα κάλεσμα. Ένα ταξίδι μέσα από σύμβολα και αριθμούς, που θα σου μιλήσουν όπως μιλούν τα όνειρα και οι αλήθειες της καρδιάς.

Κράτησέ το λοιπόν αυτό σαν σπόρο στην καρδιά σου:

«Η γνώση των αριθμών δεν είναι τίποτα άλλο από μια υπενθύμιση της δικής σου εσωτερικής σοφίας». Και κάτι ακόμα: «Εσύ είσαι ο ήρωας αυτής της ιστορίας. Οι αριθμοί σε περιμένουν…».                                                                                              (Εισαγωγή, σσ. 5-6)

 

Κεφάλαιο 0

Η ΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ

 

Ήταν μια νύχτα που τα αστέρια χόρευαν παράξενα στον ουρανό, όταν η δωδεκάχρονη Πυθία ξύπνησε από ένα όνειρο που θα άλλαζε τη ζωή της για πάντα.

Στο όνειρό της, ένας γέρος με μακριά άσπρα γένια και μάτια σαν αστέρια της μίλησε:

«Παιδί μου, είμαι ο Πυθαγόρας. Οι Εννέα Κόσμοι των Αριθμών είναι σε κίνδυνο. Ο Χάος επιστρέφει και μόνο εσύ μπορείς να τους σώσεις. Αλλά πρώτα πρέπει να μάθεις τα μυστικά τους…»

Όταν ξύπνησε, στο κομοδίνο της βρήκε ένα χρυσό κλειδί με εννέα ακτίνες και ένα παλιό χαρτί με έναν παράξενο χάρτη…                                                                                       (σελ. 9)

 

Κεφάλαιο 8

Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Ο Κόσμος του Κρόνου - Αριθμός 8

 

Βγαίνοντας από τη θάλασσα, η Πυθία βρέθηκε μπροστά σε μια τεράστια πυραμίδα φτιαγμένη από μαύρο μάρμαρο και χρυσό. Η πυραμίδα είχε οκτώ πλευρές και σε κάθε πλευρά υπήρχαν σκαλιά που ανέβαιναν προς την κορυφή.

Καθώς πλησίαζε, άκουσε τον ήχο ενός τεράστιου ρολογιού. Τικ - τακ, τικ - τακ. Ο χρόνος εδώ φαινόταν να κινείται διαφορετικά – μερικές φορές πολύ γρήγορα, μερικές φορές πολύ αργά.

Στην κορυφή της πυραμίδας, σε έναν θρόνο από ωρολόγια, καθόταν ο Κρόνος. Ήταν ταυτόχρονα πολύ γέρος και πολύ νέος, σαν να περιείχε όλες τις ηλικίες μέσα του. Στα χέρια του κρατούσε ένα δρεπάνι και μια κλεψύδρα.

«Καλώς ήρθες στον κόσμο του Χρόνου, νεαρή ταξιδιώτισσα», είπε με φωνή που ηχούσε σαν αιώνες. «Είμαι ο Όγδοος, ο αριθμός 8. Εγώ διδάσκω την πειθαρχία, την επιμονή, την επιτυχία που έρχεται από τη σκληρή δουλειά.

»Αλλά», συνέχισε με σοβαρότητα, «ο Χάος έσπασε τον Κύκλο του Χρόνου. Τώρα οι άνθρωποι είτε βιάζονται υπερβολικά είτε αργούν πάρα πολύ. Έχασαν την ισορροπία.»

 

Η Όγδοη Δοκιμασία - Η Επισκευή του Κύκλου του Χρόνου

 

Ο Κρόνος της εξήγησε ότι για να επισκευάσει τον Κύκλο του Χρόνου, έπρεπε να ανέβει τις οκτώ πλευρές της πυραμίδας. Κάθε πλευρά αντιπροσώπευε μια φάση της ζωής και είχε τη δική της δοκιμασία.

 

Πρώτη Πλευρά - Η Γέννηση (Νέες Αρχές)

Εδώ συνάντησε ένα μωρό από φως, που έκλαιγε.

«Φοβάμαι να γεννηθώ», είπε. «Τι θα γίνει αν αποτύχω;»

«Κάθε αρχή είναι τρομακτική», του απάντησε η Πυθία. «Αλλά χωρίς αρχή δεν υπάρχει ιστορία. Είσαι γενναίος που αποφάσισες να υπάρξεις.»

 

Δεύτερη Πλευρά - Η Παιδικότητα (Μάθηση)

Ένα παιδί έπαιζε, αλλά φαινόταν λυπημένο.

«Όλοι μου λένε να μεγαλώσω γρήγορα», είπε.

«Η παιδικότητα είναι ο χρόνος της περιέργειας», του είπε η Πυθία. «Μην βιάζεσαι. Κάθε παιχνίδι σε διδάσκει κάτι σημαντικό.»

 

Τρίτη Πλευρά - Η Εφηβεία (Αναζήτηση Ταυτότητας)

Ένας έφηβος κοιτούσε διαφορετικούς καθρέφτες, βλέποντας διαφορετικό εαυτό σε κάθε έναν.

«Δεν ξέρω ποιος είμαι», είπε.

«Αυτό είναι το όμορφο της εφηβείας», του απάντησε η Πυθία. «Μπορείς να γίνεις ό,τι θέλεις. Η αναζήτηση είναι μέρος του ταξιδιού.»

 

Τέταρτη Πλευρά - Η Νεότητα (Δράση)

Ένας νέος άνθρωπος έτρεχε συνεχώς αλλά δεν έφτανε πουθενά.

«Πρέπει να πετύχω τα πάντα τώρα!» φώναζε.

«Η επιτυχία δεν είναι προορισμός», του είπε η Πυθία. «Είναι το ταξίδι. Απόλαυσε κάθε βήμα.»

 

Πέμπτη Πλευρά - Η Ωριμότητα (Ευθύνη)

Μια γυναίκα κουβαλούσε πολλά βάρη στους ώμους της.

«Όλοι εξαρτώνται από εμένα», είπε κουρασμένη.

«Η αληθινή δύναμη», της είπε η Πυθία, «είναι να ξέρεις πότε να αφήνεις τους άλλους να μάθουν μόνοι τους.»

 

Έκτη Πλευρά - Η Μέση Ηλικία (Σοφία)

Ένας άνδρας κοιτούσε πίσω με λύπη.

«Έκανα τόσα λάθη», είπε.

«Τα λάθη είναι δάσκαλοι», του απάντησε η Πυθία. «Χωρίς αυτά δεν θα είχες γίνει σοφός. Τώρα μπορείς να βοηθήσεις άλλους να αποφύγουν τις ίδιες παγίδες.»

 

Έβδομη Πλευρά - Το Γήρας (Αποδοχή)

Μια γριά γυναίκα καθόταν ήσυχη και χαμογελούσε.

«Δεν φοβάσαι το τέλος;» τη ρώτησε η Πυθία.

«Το τέλος είναι απλώς μια νέα αρχή», απάντησε. «Έμαθα ότι τίποτα δεν χάνεται πραγματικά. Όλα μεταμορφώνονται.»

 

Όγδοη Πλευρά - Η Αιωνιότητα (Ενότητα)

Στην κορυφή, ο Κρόνος της είπε:

«Τώρα καταλαβαίνεις. Ο χρόνος δεν είναι γραμμή αλλά κύκλος. Κάθε αρχή περιέχει το τέλος. Αυτή είναι η σοφία του 8 οριζόντια και κάθετα – η άπειρη ροή της ζωής.»

 

Όταν ολοκλήρωσε όλες τις δοκιμασίες, ο Κύκλος του Χρόνου επισκευάστηκε και η πυραμίδα άρχισε να περιστρέφεται αρμονικά.

Ο Κρόνος της έδωσε ένα ρολόι σε σχήμα άπειρου (∞).

«Αυτό είναι το Δώρο της Υπομονής και της Επιμονής», είπε. «Θα σε βοηθήσει να καταλαβαίνεις ότι όλα έχουν τον χρόνο τους. Τώρα πήγαινε στον Δία. Ο Ένατος και τελευταίος Κόσμος σε περιμένει.»                                                                                           (Κεφάλαιο 8, σσ. 33-36)

 

Η κριτική μας για το βιβλίο

Μια ηρωίδα-ταξιδεύτρια που έχει το όνομα της μάντισσας ιέρειας του Απόλλωνα, η Πυθία. Ένα όνειρο, ο φιλόσοφος Πυθαγόρας και οι Εννέα Κόσμοι των Αριθμών, ένα εννεάκτινο χρυσό κλειδί κι ένας παράξενος χάρτης. Ο Χάος, απειλητική δύναμη αταξίας και καταστροφής, έκλεψε τα Εννέα Φώτα της Φώτισης. Μόνο η ηρωίδα μπορεί να σώσει τους Εννέα Κόσμους των Αριθμών, αφού βρει τα μυστικά τους. Ιερή αποστολή, μυθολογική περιπλάνηση, ταξίδι αναζήτησης. Το ταξίδι της ζωής από τη γέννηση μέχρι το τέλος, η περιπλάνηση στους Εννέα Κόσμους των Θεών, που καθοδηγούν την ηρωίδα στην αναζήτηση της Αλήθειας και της χαρίζουν τα εννέα Δώρα-Φώτα της Φώτισης: 1. ο Ήλιος-Απόλλωνας το Δώρο της Ηγεσίας, 2. η Σελήνη-Άρτεμις το Δώρο της Διαίσθησης, 3. η Αφροδίτη το Δώρο της Δημιουργικότητας, 4. η Γαία-Δήμητρα το Δώρο της Υπομονής, 5. ο Ερμής το Δώρο της Περιέργειας, 6. η άλλη Αφροδίτη-Μητέρα το Δώρο της Φροντίδας, 7. ο Ποσειδώνας το Δώρο της Εσωτερικής Σοφίας, 8. ο Κρόνος το Δώρο της Υπομονής και της Επιμονής, 9. ο Δίας το Δώρο της Πνευματικής Φώτισης και της Ενότητας όλων.

Αλληγορικά νοήματα, συμβολικός λόγος της Μοσχούλας Χασίλα σε ρέουσα νεοελληνική γλώσσα, καλαίσθητη εικονογράφηση και σελιδοποίηση από τη Σύλια Βήχα, μια αφίσα σε ρολό κι ένα χρυσαφί κλειδί για τους ακροατές, ένα βιβλίο γεμάτο φως, ομορφιά και σοφία.

 ***

Στην ομιλία της, κατά την παρουσίαση του βιβλίου της, η Μοσχούλα Χασίλα (Αρτέμιδα), μεταξύ άλλων, είπε:

«Τα όνειρα είναι το ά-λογο μέρος του Νου. Το υποσυνείδητο. Το χάος. Το ρευστό.

Οι αριθμοί είναι η τάξη. Η δομή. Η καθαρή σκέψη.

Και κάπου εκεί, ανάμεσα στο χάος και στην τάξη, γεννήθηκε αυτό το βιβλίο.

Διάλεξα τους αριθμούς, γιατί είναι η πιο καθαρή μορφή λογικής. Κάθε αριθμός έχει τη δική του αλήθεια.

Η ηρωίδα στην ιστορία δεν ψάχνει απλώς για μαγικά πλάσματα. Χρησιμοποιεί τους εννέα αριθμούς ως σκαλοπάτια.

Για μένα, αυτή είναι η ωρίμανση: να χρησιμοποιείς τη λογική, για να ερμηνεύσεις τα σύμβολα της ζωής σου και να βρεις τη δική σου σταθερά.

Σε κάθε σκοτάδι που καλείσαι να αντιμετωπίσεις, θυμήσου να ανάψεις ένα φως…

[…]

Αν με ρωτούσαν τι είναι τελικά αυτό το βιβλίο, θα έλεγα:

Είναι ένας χάρτης για εκείνον που νιώθει ότι κάτι μέσα του ζητά εξέλιξη.

Είναι ένα κλειδί με εννέα ακτίνες.

Αλλά η πόρτα… είναι πάντα μέσα μας.

Απόψε δεν σας καλώ να πιστέψετε σε αριθμούς. Σας καλώ να θυμηθείτε τα δικά σας σημάδια.

Γιατί ίσως… ο χάρτης που βρήκε η Πυθία να είναι ο ίδιος χάρτης που περιμένατε να ανακαλύψετε.

Και κάτι τελευταίο: η αυτογνωσία δεν είναι ένα "ροζ συννεφάκι", αλλά η δύναμη να στέκεσαι όρθια/όρθιος μέσα στα συντρίμμια σου.»  

 

Συγχαρητήρια στη Συγγραφέα