ΒΑΚΑΛΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ_ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΛΕΣΒΙΟΥΣ

 

ΔΥΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

 

Αγαπητές συντοπίτισσες και συντοπίτες, φίλες και φίλοι 

Το Σάββατο  16 Μαΐου 2026 και ώρα 7.00 μ.μ. πραγματοποιούνται δύο διαφορετικές εκδηλώσεις με έντονο ενδιαφέρον για το Νησί μας.

Δυστυχώς, τα φώτα στον τόπο μας είναι στραμμένα στις καταστροφικές συνέπειες του αφθώδους πυρετού και γνωρίζουμε τις διαθέσεις όλων σας. Πάντως, θα είναι μια ευκαιρία ακόμη να συζητήσουμε και επ’ αυτού επιτόπου. Οι δύο εκδηλώσεις συνέπεσαν, χωρίς να υπάρχει ευθύνη και γνώση από τους διαφορετικούς διοργανωτές. 

Πέραν της δημοσιότητας που επιθυμούμε να δώσετε με κάθε τρόπο (σε κάθε πρόσκληση άλλωστε και δραστηριότητα που λαμβάνετε), διαλέξτε και την πιο προσιτή ή ελκυστική επιλογή για την πιθανή παρουσία σας.

Νεκτάριος Βακάλης

_______________________________________________________________________

 

1^η ΕΚΔΗΛΩΣΗ

«Το Σαντούρι στη Λέσβο»

Αφιέρωμα στους Λέσβιους σολίστ του σαντουριού

Μια μουσική γέφυρα από το χθες στο σήμερα

 

Ένα τιμητικό αφιέρωμα στους τρεις κορυφαίους Λέσβιους σολίστ - δεξιοτέχνες του σαντουριού, που σημάδεψαν την παραδοσιακή μουσική με το μοναδικό τους παίξιμο και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη μουσική παράδοση της Λέσβου, ―τον Γιώργο Χατζέλλη (Βέβα), από τις πιο ιστορικές μορφές του σαντουριού, τον Γιάννη Σουσαμλή (Κακούργος), εμβληματικό μουσικό, γνωστό για το ιδιαίτερο ύφος του, και τον Νίκο Καλαϊτζή (Μπινταγιάλας), σολίστ που άφησε εποχή με την τεχνική του―, συνδιοργανώνουν οι Σύλλογοι: 

1. Σύλλογος Μεσοτοπιτών Λέσβου «Η Αναγέννηση».

2. Φιλοπρόοδος Σύλλογος Αγιασωτών.

3. Πολιτιστικός Σύλλογος Ακρασίου Λέσβου.

4. Σύλλογος Απανταχού Ακρασιωτών «Ο ΠΛΑΤΑΝΟΣ».

Υπό την αιγίδα της Ομοσπονδίας Λεσβιακών Συλλόγων Αττικής (ΟΛΣΑ).

 

Σάββατο 16 Μαΐου 2026, ώρα 7.00΄μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης» (Ακαδημίας 50). Είσοδος ελεύθερη.

Θα συμμετέχει η Χορωδία Συλλόγου Μεσοτόπου.

Για τον σολίστ Γιώργο Χατζέλλη ή «Βέβα» θα μιλήσει ο εγγονός του Γιώργος Ξεν. Βερβέρης, Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Ακρασίου Λέσβου.

Για τον σολίστ Γιάννη Σουσαμλή ή «Κακούργο», θα μιλήσει ο Σωτήρης Βουνάτσος, δικηγόρος.

Για τον σολίστ Νίκο Καλαϊτζή ή «Μπινταγιάλα», θα μιλήσει ο Χαράλαμπος Μοσχόβης, φαρμακοποιός-ερευνητής.

 

Στόχος της εκδήλωσης είναι η προβολή της πλούσιας μουσικής παράδοσης της Λέσβου, με επίκεντρο το σαντούρι. Οι παραπάνω σολίστ γεφυρώνουν το χθες με το σήμερα και προπαντός το αύριο της μουσικής παιδείας, που χρειάζεται ουσιαστική και ολόπλευρη στήριξη από κρατικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς.

 

Λίγα λόγια για τους τρεις σολίστ του Σαντουριού

  

Γιώργος Χατζέλλης (Βέβα)

Ο Γιώργος Χατζέλλης γεννήθηκε στο Ακράσι το 1894. Τα πρώτα ερεθίσματα τα πήρε από την τοπική κομπανία Ακρασίου με σαντουριέρη τον Μιχάλη Βερβέρη (Μιχαηλάς). Το 1915, σε ηλικία 21 ετών, πήγε στην Αμερική, όπου διακρίθηκε για τη δεξιοτεχνία του στο σαντούρι και μάλιστα ηχογράφησε δίσκους. Δεξιοτέχνης όπως ήταν, συνεργάστηκε με συγκροτήματα Ρουμάνων, Ούγγρων, Σέρβων και Ελλήνων μουσικών.

Όταν επέστρεψε στο Ακράσι στις αρχές της δεκαετίας του ’20, έφερε μαζί του ένα πλούσιο ρεπερτόριο από δημοτικά, κλέφτικα και άλλα τραγούδια που δεν ήταν ευρύτερα γνωστά στη Λέσβο.

Το 1925 παντρεύτηκε την Παραδείση Νικολιά και τον επόμενο χρόνο ξαναέφυγε στην Αμερική, όπου συνέχισε να παίζει σαντούρι. Το 1930 επέστρεψε οριστικά στο Ακράσι, όπου συνεργάστηκε με την τοπική κομπανία Ακρασίου της οικογένειας Βαλάκου Ι. Βερβέρη, με την οποία έκαναν μια νέα κομπανία του Ακρασίου.

Η δεξιοτεχνία και το ρεπερτόριό του τον έκαναν γνωστό σ’ ολόκληρο το νησί και τον καλούσαν να παίξει με τις καλύτερες τοπικές κομπανίες. Η συνεργασία του με το συγκρότημα Σουσαμλή έγινε αφορμή να «δείξει» σαντούρι στο μικρό τότε Γιάννη Σουσαμλή (Κακουργέλ’).

Τραγουδούσε και έπαιζε από κλέφτικο μέχρις άριες και όπερα. Ήταν μαέστρος και σολίστας. Αυστηρότατος σε τυχόν λάθη ή φάλτσα συμπαικτών του. Ο ίδιος τους δίδασκε όλα τα νέα μουσικά κομμάτια. Χωρίς τη Βέβα δεν γινόταν τίποτα. Απόδειξη, ότι λίγο μετά το θάνατό του (1973) η κομπανία διαλύθηκε.

 

Γιάννης Σουσαμλής (Κακούργος)

Ανάμεσα στους παλιούς παραδοσιακούς σαντουριέρηδες της Λέσβου, ξεχωριστή θέση κατέχει ο Γιάννης Σουσαμλής, γνωστός με το παρατσούκλι «Κακούργος», που οι συγχωριανοί του τον ονόμαζαν έτσι εξαιτίας του πολύ καλόβολου χαρακτήρα του!

Γεννήθηκε και έζησε στην Αγιάσο. Ήταν μία ιδιαίτερη περίπτωση μουσικού. Αυτοδίδακτος, χαρισματικός, με γρήγορο παίξιμο και εξαιρετική δεξιοτεχνία. Προικισμένος με μεγάλη φαντασία, αυτοσχεδίαζε με εξαιρετική ευκολία, εξαντλώντας όλη την έκταση του οργάνου και στολίζοντας με “κεντίδια” τις μελωδίες. Βαθιά δεμένος με τον ήχο και την ψυχή του σαντουριού. 

 

Νίκος Καλαϊτζής (Μπινταγιάλας)

Ο Νίκος Καλαϊτζής ή Μπινταγιάλας γεννήθηκε στο Μεσότοπο Λέσβου την 1η Σεπτεμβρίου 1925. Καταγόταν από οικογένεια μουσικών και έπαιζε βιολί, σαντούρι, μπουζούκι και παλιότερα τρομπόνι και κορνέτα.

Τα πρώτα χρόνια παίζει στη Λέσβο και μετά τη στρατιωτική του θητεία μετακομίζει στη Χαλκίδα (1953). Μετά από είκοσι χρόνια διαμονής του στη Χαλκίδα, εγκαθίσταται στην Αθήνα. Με το βιολί και το μπουζούκι, ταξιδεύει στο εξωτερικό (Αμερική και Αυστραλία) και με την αναζωπύρωση του παραδοσιακού τραγουδιού παίζει σαντούρι και ηχογραφεί τραγούδια της Λέσβου. Παράλληλα ασχολείται και με τη διδασκαλία των οργάνων (βιολί, μπουζούκι, σαντούρι).

Ο Νίκος Καλαϊτζής υπήρξε δεξιοτέχνης σαντουριέρης. Το παίξιμό του ήταν επηρεασμένο από την τεχνική του Χατζέλλη, τον οποίο θαύμαζε απεριόριστα.

_______________________________________________________________________

 

2^η ΕΚΔΗΛΩΣΗ

 

Τελετή αδελφοποίησης των Δήμων Δυτικής Λέσβου και Νέας Ιωνίας

 

Το Σάββατο 16 Μαΐου 2026, ώρα 7 μ.μ., στον Δημοτικό Κινηματογράφο «Αστέρας» Νέας Ιωνίας (Ασκληπιού 4),  θα πραγματοποιηθεί η τελετή αδελφοποίησης των Δήμων Νέας Ιωνίας και Δυτικής Λέσβου.

 

 Η τελετή, που θα περιλαμβάνει και πολιτιστικό πρόγραμμα με χορευτικά της περιοχής και των Συλλόγων της Αθήνας, έρχεται σε συνέχεια των αντίστοιχων εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν στη Λέσβο τον Δεκέμβριο του 2025.

Την πρόσκληση υπογράφουν οι Δήμαρχοι Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης και Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχης Βέρρος. 

*Για την επίσκεψη της αντιπροσωπείας του Δήμου Νέας Ιωνίας στην Καλλονή στις 6-8 Δεκεμβρίου 2025 διαβάστε στο: https://neaionia.gr/dimosieuseis/sti-dytiki-lesvo-gia-tin-adelfopoiisi-vrethike-antiprosopeia-tou-dimou-neas-ionias. 

Νεκτάριος Βακάλης 

ΖΑΧΑΡΗ ΛΕΝΗ_"Η ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΝΕΟΣ ΣΗΜΕΡΑ"

 Αναδημοσίευση από το περιοδικό «Περί ου»/www.periou.gr/

 

Λένη Ζάχαρη: Η δυσκολία να είσαι νέος σήμερα

Post author:Λένη Ζάχαρη / Post published:25 Απριλίου 2026 / Post category: Έκτακτα δίχως τακτ / ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

 

Πίνακας Αλέκου Φασιανού «Φίλοι», Ίδρυμα Θεοχαράκη, Αθήνα

 

Είναι περίεργες οι μέρες που ζούμε και κανένας δεν μπορεί να φέρει αντίρρηση σ’ αυτό. Τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και σε εσωτερικό. Κι όμως, κι αυτό δεν ισχύει μόνο για εμάς, οι αντιδράσεις που εκδηλώνονται είναι περιορισμένες σε αριθμό αλλά και σε συμμετοχή. Οι άνθρωποι μοιάζουν και είναι κουρασμένοι απ’ την καθημερινότητά τους. Και το χειρότερο; Έχουν προλάβει κι έχουν κουραστεί οι νέοι άνθρωποι. Οι περισσότεροι ζητούν την ηρεμία τους. Αυτό δεν είναι κάποιο άλυτο μυστήριο ή κάποιο περίεργο ανεξήγητο. Όταν φτάνεις στο σημείο να μην μπορείς να ζήσεις από τη δουλειά σου ή όταν ο κόσμος φλέγεται, τότε δεν έχεις ελπίδες για κάτι καλύτερο και κουράζεσαι τόσο συναισθηματικά όσο και σωματικά, αφού η ψυχολογική κούραση βαραίνει και το σώμα.

Μιλάμε για γενιές νεόπτωχων και ανθρώπους που το παρόν και το μέλλον τους είναι και διαγράφεται ζοφερό. Αδυνατούν ν’ αποχωριστούν το εφηβικό δωμάτιό τους και την οικογενειακή εστία, ν’ ανοίξουν τα φτερά τους και να δημιουργήσουν και να ονειρευτούν το μέλλον τους. Το να φτιάξουν δική τους οικογένεια είναι ζήτημα ηρωισμού! Αν σκεφτούμε ότι το ενοίκιο κοστίζει όσο ένας μισθός και ένα παιδί για να έρθει στον κόσμο χρειάζεται μερικές χιλιάδες ευρώ, τότε μιλάμε πραγματικά για ήρωες.

Βλέπουμε νέους σιγά-σιγά να αποσύρονται και να μην κάνουν τίποτα απ’ αυτά. Στις παραγωγικές ηλικίες των 30+ ετών βρίσκονται χωρίς δουλειά ή με εργασίες που τους αποφέρουν μισθούς πείνας. Πολλοί, για να ξεπεράσουν την κατάθλιψη που τους προκαλεί αυτή η κατάσταση, ασχολούνται με δημιουργικές εργασίες μετά το πέρας της εργασίας τους κι έτσι βλέπουμε νέους να ασχολούνται με το διάβασμα, το γράψιμο, τη ζωγραφική κι άλλες από τις καλές τέχνες ερασιτεχνικά. Απομονωμένοι όμως, καθώς τα χρήματα δεν φτάνουν για συναναστροφές. Βεβαίως, είναι κι αυτοί που χωρίς κανένα ενδιαφέρον ξημεροβραδιάζονται στις καφετέριες χωρίς να έχουν να κάνουν κάτι. Αυτό κι αν είναι κατάντια για ανθρώπους που θα έπρεπε να δουλεύουν και να παράγουν έργο.

Όταν μια κοινωνία καταδικάζει τη νεολαία της σε απραξία, έχει μεγάλο πρόβλημα. Προφανώς δεν επιθυμεί να αποκαταστήσει επαγγελματικά τον ανθό της και προτιμά την ανεργία και την εξαθλίωση του ανεπαρκούς κατώτατου μισθού που δεν φτάνει να καλύψει τις ανάγκες τους. Προτιμά να καλλιεργεί προσδοκίες για να εξασφαλίζει απελπισμένους ψηφοφόρους και οπαδούς που θα ζητήσουν κάποια στιγμή ρουσφέτια – γιατί το ρουσφέτι δεν πέθανε.

Το μεγάλο ζήτημα είναι, όμως, τι γίνεται με τη νεολαία που ζει αποτραβηγμένη από την όποια διασκέδαση, ψυχαγωγία και δεν μπορεί να δράσει και να αντιδράσει; Θα μου πείτε, οι άλλοι αντιδρούν; Κανένας δεν αντιδρά! Αυτό είναι το πρόβλημα. Κι αυτοί που εργάζονται για ψίχουλα το γνωρίζουν.

Δεν είναι δυνατόν μια κοινωνία να επενδύει μόνο στην άμυνα και να αφήνει στην εξαθλίωση αυτούς που αύριο ίσως τους ζητήσει να αμυνθούν… Δεν είναι δυνατόν να δίνονται μισθοί πείνας και να περιμένουν οι κυβερνώντες απ’ τη φορολογία των κατώτερων στρωμάτων να μαζέψουν χρήματα. Ούτε να περιμένουν να καλυφθούν οι εισπράξεις για τις συντάξεις του μέλλοντος.

Μόνο όταν δεν σε νοιάζει ο λαός που κυβερνάς, οι νέοι του τόπου που κυβερνάς, μόνο όταν σκέφτεσαι “Εγώ βόλεψα τα παιδιά μου, αυτοί ας κόψουν το λαιμό τους”, πράττεις με τόση αδιαφορία και σχεδόν κακία θα έλεγε κανείς. Στερείς τα όνειρα και τις ελπίδες από ανθρώπους που σπούδασαν για να έχουν ένα καλύτερο μέλλον, για ανθρώπους που διψούν να προσφέρουν και να δημιουργήσουν.

Όμως τα όνειρα κάποτε εκδικούνται… Είναι σαν την ιστορία… Δεν γίνεται συνεχώς να αδιαφορείς για τους ανθρώπους σαν να είναι σκουπίδια και να τους κοροϊδεύεις σαν να είναι μειράκια. Δυστυχώς, όλες οι κινήσεις των κυβερνώντων αυτό δείχνουν, αν σκεφτεί κανείς τα σκάνδαλα που ταλανίζουν τον τόπο, αν σκεφτεί κανείς τα Τέμπη…

 (Πηγή: Περιοδικό «Περί ου», 25 Απριλίου 2026 / Έκτακτα δίχως τακτ / Προσεγγίσεις / https://www.periou.gr/leni-zachari-i-dyskolia-na-eisai-neos-simera/)

 

TAGS: ΑΝΕΡΓΙΑ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ, ΕΚΤΑΚΤΑ, ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, ΝΕΟΙ, ΟΝΕΙΡΑ, ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

 

Λένη Ζάχαρη: Η Λένη Ζάχαρη γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Πειραιά. Σπούδασε Θεολογία και Ιστορία στο ΕΚΠΑ. Έχει εκδώσει την ποιητική συλλογή "Να με λες Ελένη", από τις εκδόσεις Λέμβος. Αρθρογραφεί στο Περί ου. 

ΛΕΣΧΗ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ - ΣΚΑΚΙ 2026

   

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΛΕΣΧΗΣ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ "ΒΕΝΙΑΜΙΝ ΛΕΣΒΙΟΣ"

     Βενιαμίν Λέσβιος / 24 Απρ 2026

 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΩΝ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ  2026

 

Το τριήμερο 17-19 Απριλίου διεξήχθησαν οι προκριματικοί όμιλοι (βόρειος και νότιος) των φετινών διασυλλογικών Αιγαιοπελαγίτικων σκακιστικών αγώνων. Ο όμιλος βορείου Αιγαίου, με συμμετοχή ομάδων από τη Λέσβο και τη Χίο, έγινε στο Πλωμάρι με διοργανωτή την Λέσχη Πλωμαρίου “Βενιαμίν ο Λέσβιος”. Όπως πάντα, περιελάμβανε τρεις επιμέρους διοργανώσεις:

Στο Πρωτάθλημα Αιγαίου (Προκριματικός Όμιλος Α΄ Εθνικής) ο Βενιαμίν κέρδισε με 7,5 – 2,5 τον Αριστοτέλη Δυτικής Λέσβου και με το ίδιο σκορ την Παναγία Καλλιμασιάς Χίου. Έτσι, ανακηρύχθηκε Πρωταθλητής Βορείου Αιγαίου.

Το διήμερο 9-10 Μαΐου, ο Βενιαμίν θα παίξει διπλό μπαράζ με την ομάδα του Πανικάριου (πρωταθλήτρια Νότιου Αιγαίου) για τον τίτλο του Πρωταθλητή Αιγαίου και την άνοδο στην Α΄ Εθνική!

Στο Διασυλλογικό Κύπελλο Αιγαίου η ομάδα του Βενιαμίν κέρδισε στον ημιτελικό την ομάδα του Αριστοτέλη Δυτικής Λέσβου με 3,5 – 0,5 και στον τελικό την ομάδα της Παναγίας Καλλιμασιάς Χίου με 3 – 1. Έτσι, ανακηρύχθηκε Κυπελλούχος Βορείου Αιγαίου και στις 26 Απριλίου θα παίξει μπαράζ με την κυπελλούχο νοτίου Αιγαίου για την είσοδο στη φάση των 16 του Κυπέλλου Ελλάδας.

Τέλος, στο Νεανικό Πρωτάθλημα, ο Βενιαμίν κέρδισε με 4 – 2 τον Αριστοτέλη και 4,5 – 1,5 την Καλλιμασιά. Οι αγώνες του Νεανικού θα συνεχιστούν τις επόμενες εβδομάδες διαδικτυακά.

Με την ομάδα της Λέσχης Πλωμαρίου “Βενιαμίν Λέσβιος” αγωνίστηκαν οι εξής σκακιστές:

Πρωτάθλημα (ΠΟΑ): Ανδρέας Τσεκούρας, Κωνσταντίνος-Γεώργιος Λάμπρου, Γεώργιος Μπανταβάνης (αρχηγός ομάδας), Άγγελος Δεληγιάννης, Κωνσταντίνα Παπαναστασίου, Αλεξάνδρα Καβαρνού, Θεοδοσία Κάσδαγλη, Αλέξανδρος Λιακόπουλος- Μπάικας, Στυλιανός Ζουμπαδέλλης και Γεώργιος Αβαγιανός.

Κύπελλο: Γεώργιος Σιδεράς, Αβραάμ Ιντζεβίδης, Παναγιώτης Χατζέλλης και Ιωάννης Πεντογένης.

Νεανικό Πρωτάθλημα: Γεώργιος Νικέλλης, Συμεών Σιδεράς, Βασίλειος Φούτσας, Γεώργιος Καλαϊτζής, Άγης Νάκας, Θέμης Ιντζεβίδης, Αλεξάνδρα Καβαρνού, Θεοδοσία Κάσδαγλη και Μελπομένη Κοντού.

 

Ευχαριστούμε θερμά και όλους όσοι συνέβαλαν στη διοργάνωση των αγώνων, τον κ. Παναγιώτη Φρεντζά, Διαιτητή-Διοργανωτή, το Γιώργο Μπανταβάνη, Αρχηγό, τον Ανδρέα Τσεκούρα, τη Μαριάννα Ζαργκλή, τον Μάριο Καλλία, την Ελένη Μπεριστιανίδου, τη Νάσια Διακορώνα, τον Μανώλη Μαραγγέλη, την Ελεάνα Νικολάου, τον Αλεξάντερ Λοπάρι, τη Βίκη Αλβανού και την “ψυχή” του σκακιστικού τμήματος της Λέσχης Πλωμαρίου “Βενιαμίν Λέσβιος”, τον Δημήτρη Λάμπρου. Επίσης, τους χορηγούς των αγώνων: OUZO VILLAS PLOMARI, HONDOS CENTER ΜΥΤΙΛΗΝΗ, ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ ΒΕΝΙΑΜΙΝ, ΑΝΤΩΝΑΚΑ ΓΡΗΓΟΡΗ, ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ, PROTOULIS MASTER OLIVE OIL MAKERS, ΤΑΒΕΡΝΑ ΜΑΜΑ-ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗ.

Από το Δ.Σ.

ΜΕΓΑΛΟΒΔΟΜΑΔΙΑΤΙΚΑ ΠΑΛΙΟΧΩΡΙΑΝΑ ΧΟΥΡΑΤΑ

 

ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΤΑ ΠΑΛΙΟΧΩΡΙΑΝΑ» 

ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΤΩΝ ΑΘΗΝΑΣ «Η ΜΕΛΙΝΤΑ»

ΜΕΓΑΛΟΒΔΟΜΑΔΙΑΤΙΚΑ ΠΑΛΙΟΧΩΡΙΑΝΑ ΧΟΥΡΑΤΑ

 

Απορία μαθητευόμενου ψάλτη

 

     Ήταν Μεγάλη βδομάδα και στην κατάμεστη εκκλησία του χωριού κάμποσοι φοιτητές και μαθητές τότε ψέλναμε με μεγάλη κατάνυξη την ακολουθία των παθών. Επικεφαλής της χορωδίας μας ήταν ο τότε δεξιός ψάλτης και καλός γνώστης της βυζαντινής μουσικής Δημητρός Χριστέλλης.

     Σε κάποιο τροπάριο, που γνωρίζαμε όλοι τα λόγια απ’ έξω, ψάλαμε μαζί καλλίφωνα και το τελειώσαμε με μεγάλη επιτυχία. Ενθουσιάστηκε τότε ο Δημητρός κι ευχαριστημένος μας συγχαίρει:

     ― Μπράβου σας, πιδιά μ᾿. Σουστό Πατριαρχείου κάναμι κι ακκλησιά…

     Και συνεχίζει προσθέτοντας:

     ― Τσι μη νουμίζιτι ότι του ψάλσ’μου είνι απλή δ’λεια. Τι δηλαδή, άιντι στράβουσι τα χείλια σ’ τσι ψάλι;…

     Ο μικρός τότε Δημητράκης Κοφτερός, φανερά απορημένος, ρωτά τον ψάλτη:

     ― Ε καλά, κυρ Δημητρό, ισύ γιακί στραβών’ς τα χείλια σ’ άμα ψέλν’ς;

     Τον αρπάζει τότε ο ψάλτης απ’ τ’ αυτί και, κουνώντας το κεφάλι του πέρα δώθε, τον αποπαίρνει.

     ― Ισύ, παλιου-Ξτόφα, να μην ανακατεύισι όπ’ δε σ’ πέφκ’ λόγους. Ακούς κι σ’ λέγ’;

     Φοβισμένος ο Δημητρἀκης, ανοιγόκλεισε δυο-τρεις φορές τα μάτια του κι απόμεινε να κοιτά γύρω του με απορία.

 (Δημοσιευμένο στο πδκ. «Τα Παλιοχωριανά», τεύχος 10ο, Απρίλ.-Μάιος-Ιούν. 1983, σελ. 156)

 

²²²

 

Ο Εξάψαλμος

 

     Μεγαλοβδομάδα στο Παλαιοχώρι παλιά. Η καμπάνα χτυπούσε για την αγρυπνιά της Μεγάλης Δευτέρας. Το εκκλησίασμα ήταν πολύ αραιό και μόνο μερικές γριούλες ήλθαν νωρίς, για να πιάσουν στασίδι.

     Ο Εξάψαλμος άρχισε. Δεξιός ψάλτης ήταν ο Ευάγγελος Βουλγαρέλης (η Βαγγέλα) και αριστερός ο κανδηλανάφτης Δημήτριος Κοντοπός. Παπάς του χωριού ήταν ο παπα-Αντώνης. Ο αείμνηστος Κοντοπός άρχισε να λέει τον Εξάψαλμο κρατώντας την αναμμένη λαμπάδα, το μόνο μέσο φωτισμού μαζί με τους πολυελαίους του λαδιού. Σε μια στιγμή, ο Κοντοπός θέλησε να γυρίσει το φύλλο του βιβλίου, αλλά, αλλάζοντας τη λαμπάδα από το ένα χέρι στο άλλο, που όσοι τον γνώριζαν ήξεραν ότι ήταν ζαβό, του ξέφυγε η λαμπάδα, έπεσε κάτω κι έσβησε. Η «Βαγγέλα», θέλοντας να βοηθήσει τον αριστερό ψάλτη, ώστε να μη διακοπεί ο Εξάψαλμος, άρχισε να τον λέει εκείνος και για λίγα δευτερόλεπτα έψελναν κι οι δυο μαζί.

     Ο Κοντοπός κατέβασε χαμηλά στη μύτη το γυαλί και έκανε νόημα στη Βαγγέλα να σταματήσει, γιατί αυτός ύστερα από τόσα χρόνια ήξερε απέξω τον Εξάψαλμο. Ο δεξιός συνέχισε και σε μια στιγμή ο Κοντοπός εκνευρισμένος του φώναξε:

     ― Ποιος σ’ είπι, ρε, να πεις; Τώρα πέ’ τουν ούλουν.

     Και παρατάει το ψαλτήρι και τρυπώνει στο Ιερό. Η Βαγγέλα συνέχισε, αλλά ήταν φανερά εκνευρισμένος. Εγώ δίπλα του κρατούσα τη λαμπάδα. Σε μια στιγμή με έσπρωξε και μου είπε:

     ― Λέγι συ τσι έρχουμι.

     Και φεύγει κι εκείνος τρεχάτος για το Ιερό, όπου έγινε τρικούβερτος καυγάς.

     Έτσι ο εξάψαλμος της Μεγάλης Δευτέρας διαβάστηκε από τρεις. Ύστερα σου λένε «κάτσε καλά, γιατί θ’ ακούσεις τον εξάψαλμο». Είναι να μην τον ακούσεις;

 (Δημοσιευμένο στο πδκ. «Τα Παλιοχωριανά», τεύχος 14ο, Απρίλ.-Μάιος-Ιούν. 1984, σελ. 220)

 

²²²

 

Τα δώδεκα ευαγγέλια

 

     Μεγάλη Πέμπτη. Η καμπάνα χτυπούσε για τον Εσταυρωμένο. Τα μαγαζιά και τα καφενεία, ύστερα από το σφύριγμα του κλητήρα, έκλεισαν κι οι χριστιανοί ανέβαιναν για την εκκλησία. Παπάς στο χωριό ήταν ο παπα-Ᾱντώνης, γέρος και λίγο άρρωστος, σκεπτόταν πολύ πώς θα βγάλει τη Μεγαλοβδομάδα. Μη μπορώντας να κάνει αλλιώς, αποφάσισε να μην πει ολόκληρα τα ευαγγέλια, να πει βέβαια και τα δώδεκα, αλλά μόνο την αρχή και το τέλος από τα μεγάλα.

     Είπε λοιπόν το πρώτο ευαγγέλιο κομμένο, είπε και το δεύτερο, και όλα έδειχναν ότι η ακολουθία θα τελειώσει πολύ γρήγορα. Τότε ο Δημήτριος Χρυσάφης, του Σβήν’, που είχε τη μανία να χτυπάει «τ’ς καμπάνις τσι τα σημαντρέλια», μπήκε φουριόζος στο ιερό και είπε στον παπα-Αντώνη:

     ― Ε, παπά, ισύ έδιετς π’ πας, αύριου ε θα χκυπήσουμι πένθιμα τ’ς καμπάνις για κ’ Μιγάλ’ Παρασκιβγή, αλλά γραμμή τα σημαντρέλια για κ’ Ανάστασ’. 

 (Δημοσιευμένο στο πδκ. «Τα Παλιοχωριανά», τεύχος 13ο, Ιαν.-Φεβρ.-Μάρτ. 1984, σελ. 205)

 

²²²

 

Εκκλησιαστικές ερμηνείες

 

     Μια πασίμαδη γιορτή, στην εκκλησιά του χωριού μας οι εορτάζοντες φέρανε τον καθιερωμένο άρτο. Η Παλουγού μι του Πιρμάθ’ μπρουστά-μπρουστά, κουντά στου Άγιου Βήμα, ακούν με ευλάβεια τον παπά να βλουγά τους άρτους και να λέει: «… και κλάσας τους πέντε άρτους και εξ αυτών…». Τότε η Παλουγού, ίσια γ’ναίκα, αγράμμακ’, γυρίζ’ τσι λέγ’ στου Πιρμάθ’: «Ήκ’σις, μουρή Πιρμάθ’, τσι του πουρδέλ’ τ’ Ικστού ‒Χριστού‒ βλουγημένου ήταν. Βοήθειά μας». 

  (Δημοσιευμένο στο πδκ. «Τα Παλιοχωριανά», τεύχος 46ο, Απρ.-Μάιος-Ιούν. 1992, σελ. 754)

 

²²²

 

Παπά ευαγγέλια…

 

     Ήταν κάποια Μεγάλη Πέμπτη. Όλος ο κόσμος στην εκκλησία, μικροί και μεγάλοι. Μέσα στο Άγιο Βήμα εμείς τα παιδιά που κρατάγαμε τα εξαπτέρυγα και βοηθάγαμε τον ιερέα.

     Εγώ είχα πάρει ένα κόκκινο φρεσκοβαμμένο αυγό από το σπίτι μας και το φύλαγα μέσα στην τσέπη μου. Ο παπάς έψελνε το έβδομο ή όγδοο ευαγγέλιο, όταν, δεν ξέρω για ποιο λόγο, τσακωθήκαμε τα παιδιά μέσα στο Άγιο Βήμα και, όπως με έσπρωξε ο ξάδερφός μου Αποστόλης, έσπασε το αυγό μέσα στην τσέπη μου και πιαστήκαμε στο ξύλο.

     Ο παπα-Θανάσης μας είδε, διακόπτει το Ευαγγέλιο, μπαίνει μέσα, μας έριξε από έναν ξεγυρισμένο μπάτσο ‒ αντιλάλησε το Άγιο Βήμα! ‒ και σαν να μην έτρεχε τίποτα, ξαναγύρισε στην Άγια Πύλη και συνέχισε το Ευαγγέλιο…

 Αφήγηση Μανώλη Καμπούρη

(Δημοσιευμένο στο πδκ. «Τα Παλιοχωριανά», τεύχος 57ο, Ιαν.-Φεβρ.-Μάρτ. 1995, σελ. 931)

 

²²²

 

«Κηρύξατε τοῖς Ἀποστόλοις…»

 

     Είναι σχεδόν μεσάνυχτα της Αναστάσεως στην εκκλησία του χωριού. Οι πιστοί μόλις έχουν αφήσει τις «πόστες» και βρίσκονται στο νάρθηκα. Κρατούν στα χέρια τις αναμμένες λαμπάδες και παρακολουθούν τον παπά που διαβάζει στο Ευαγγέλιο «Κηρύξατε τοῖς Ἀποστόλοις, ὅτι ἀνέστη Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν…».

     Με το τέλος του Ευαγγελίου, μια φοβερή ομοβροντία από τις καραμπίνες και τα φυσέκια συνταράζει συθέμελα την εκκλησία και σκεπάζει τις ψαλμωδίες και το «Χριστός Ανέστη».

     Δυο γριούλες, η Αμιρσούδα τσι η Βλουκίνα, αλαφιασμένες από το φόβο, χώνονται βιαστικά στην εκκλησία και διηγούνται στα άλλα γραΐδια:

     ― Είπι πια τσι βλουγ’μένους η παπάς «ρίξτι τσ’ Απιστόλις», εμ εν είπι α τ’ς ρίξουν μέσ’ στουν κόσμου τ’ς έρμις τσι τ’ς πιντάμαυρίς τουν…

     ― Κουντουργκίσαν οι αφουρ’σμέν’. Μι σαλαρτσιάσαν, βουγή να τ’ς έβρ’…

     Τότε επεμβαίνει στη συζήτηση του Μαριγώ:

     ― Μη χουλιουσκάτι τσι σεις… Γη μέρα του καλεί. Άιντε, τσι τ’ χρόν’. Βουήθειά μας…

     ― Αμήν ούλους η κόσμους…

 (Δημοσιευμένο στο πδκ. «Τα Παλιοχωριανά», τεύχος 2ο, Μάης 1981, σελ. 31)

 

²²²

 

 ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑ ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ, ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, Σ’ ΟΛΗ ΤΗ ΓΗ